"Khoe" buồng gan ngỗng nặng 2,9 kg, nông dân Trung Quốc hé lộ cách khiến sản phẩm của Pháp bị lấn áp

Ông Lý Phong Sơn (Li Fengshan) từng lớn lên trong cảnh nghèo khó đến mức mỗi ngày chỉ có thể ăn một bữa. Nhưng giờ đây, ở tuổi 50, ông lái chiếc SUV Maserati màu trắng sang trọng, được mua từ lợi nhuận khổng lồ của trang trại ngỗng ở miền đông Trung Quốc.

Trong 10 năm qua, gan ngỗng béo (foie gras) – loại gan được vỗ béo từ vịt hoặc ngỗng – đã chuyển mình từ một món ăn xa xỉ thành một sản phẩm phổ biến với giá cả phải chăng tại Trung Quốc. Sự thay đổi này đã thôi thúc những nông dân như ông Lý đặt ra những tham vọng lớn hơn.

Công ty Công nghệ sinh học Changhao của ông – một cơ sở sản xuất gan ngỗng quy mô vừa – đã đạt sản lượng 300 tấn vào năm ngoái và dự kiến sẽ tăng vọt lên 500 tấn trong năm nay. Để thấy rõ sự chênh lệch, một nhà sản xuất trung bình ở Pháp chỉ cho ra đời khoảng 10 tấn mỗi năm.

Mặc dù có vô số rào cản đối với việc xuất khẩu – đặc biệt là các quy định hải quan khắt khe của chính Trung Quốc – ông Lý đã bắt đầu thăm dò thị trường quốc tế, xuất khẩu 6.000 hộp gan ngỗng sang Dubai vào năm ngoái.

Các nông dân nội địa khẳng định: Với sự gia tăng sản lượng khổng lồ, chi phí và giá thành rẻ hơn nhiều, cộng với nhu cầu ngày càng tăng trên toàn thế giới, việc Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu chỉ còn là vấn đề thời gian.

"Sản phẩm gan ngỗng của chúng tôi cuối cùng sẽ có mặt trên vô số bàn ăn ở nước ngoài. Đó là điều tất yếu," ông Lý khẳng định.

Trung Quốc có thể sớm trở thành nhà sản xuất lớn nhất thế giới

Tại Trung Quốc, cơm rang gan ngỗng đang trở thành một trào lưu, tương tự như việc nhúng các lát gan sống vào nồi lẩu. Các sản phẩm mới mang tính sáng tạo như món tráng miệng từ gan ngỗng đông lạnh hình quả anh đào hay hoa hồng, rưới sốt rượu vang đỏ và việt quất, cũng cực kỳ được ưa chuộng.

Đáng chú ý, một lát gan ngỗng trong nhà hàng tại Trung Quốc chỉ có giá từ 30 đến 70 nhân dân tệ (khoảng 4 - 10 USD), rẻ hơn rất nhiều so với mức giá 15 - 40 euro (17 - 46 USD) tại một nhà hàng ở Pháp.

Sự yêu thích cuồng nhiệt của người tiêu dùng trong nước đối với gan ngỗng đã khiến các nhà phân tích dự báo Trung Quốc có thể sẽ vượt qua Pháp để trở thành nhà sản xuất lớn nhất thế giới ngay trong năm nay hoặc năm sau.

Theo ước tính chưa từng được công bố từ 5 nhà phân tích tại Trung Quốc, sản lượng gan ngỗng của nước này có thể đã đạt tới mức 14.000 tấn vào năm ngoái. Con số này đánh dấu mức tăng khoảng 30% so với dự báo của năm 2024 và là một bước nhảy vọt so với mức chỉ 2.000 tấn vào một thập kỷ trước. Trong khi đó, Pháp – quốc gia dẫn đầu thế giới – lại chứng kiến sản lượng giảm 3%, xuống còn 15.044 tấn trong năm ngoái.

"Thật đáng lo ngại khi họ phát triển quá nhanh," ông Fabien Chevalier, chủ tịch nhóm công nghiệp gan ngỗng Pháp (CIFOG) bày tỏ. "Chúng tôi đã không lường trước được sự trỗi dậy này của họ."

Hiện tại, Pháp và Trung Quốc cùng nhau chiếm tới hơn 80% sản lượng toàn cầu, bên cạnh Hungary và Bulgaria cũng sản xuất một lượng đáng kể.

Các thỏa thuận xuất khẩu bắt đầu xuất hiện

Theo dữ liệu hải quan và ước tính của các chuyên gia, chưa tới 5% sản lượng của Trung Quốc được xuất khẩu trong năm ngoái. Các quy định nghiêm ngặt của hải quan Trung Quốc, yêu cầu nông dân phải chứng minh không có dư lượng của khoảng 300 loại hóa chất trong gia cầm sau khi tiêm phòng, đã biến việc xuất khẩu thành một thử thách lớn.

Dù vậy, các nhà sản xuất Trung Quốc vẫn rất khao khát vươn ra biển lớn. Họ biết rằng nếu vượt qua được các rào cản pháp lý, những biên độ lợi nhuận hấp dẫn hơn nhiều đang chờ đợi họ ở thị trường quốc tế.

Một số thỏa thuận xuất khẩu đã bắt đầu lộ diện. Ông Min Wei, Tổng giám đốc Jilin Zhengfang (nhà sản xuất gan ngỗng vịt lớn nhất Trung Quốc với sản lượng 1.500 tấn mỗi năm) cho biết công ty đang chuẩn bị xuất khẩu sang Đông Nam Á và châu Âu ngay trong năm nay.

Vào tháng 5, Shandong Chunguan Food, một ông lớn khác trong ngành, cũng chia sẻ với truyền thông nhà nước rằng họ vừa ký hợp đồng xuất khẩu sang Hàn Quốc và đang làm việc với các đối tác ở Nhật Bản, Nga cùng các nước Đông Nam Á.

Ông Zhou Menghan, chuyên gia phân tích gia cầm tại công ty tư vấn Bắc Kinh Orient Agribusiness, nhận định: "Trung Quốc chắc chắn sẽ là một đối thủ cạnh tranh đáng gờm của Pháp tại một số thị trường nước ngoài, đặc biệt là tại các thị trường tiêu thụ mới nổi như Đông Nam Á và Trung Đông."

Phía Pháp tỏ ra cảnh giác. Đại diện CIFOG cho biết một số nhà sản xuất Trung Quốc đã bắt đầu xuất hiện tại các hội chợ thương mại quốc tế. Dù tin rằng người tiêu dùng châu Âu sẽ vẫn trung thành với các nhãn hiệu địa phương (như "foie gras du Sud-Ouest" đảm bảo gia cầm được nuôi tại Pháp), ông Chevalier nhấn mạnh: "Chúng tôi cần phải cảnh giác với những gì họ định đưa ra thị trường."

Cách làm đặc biệt tạo ra những... siêu phẩm

Sự bùng nổ sản lượng của Trung Quốc một phần đến từ các khoản trợ cấp hào phóng. Trong trường hợp của trang trại ông Lý, chính phủ tài trợ hơn 50% chi phí cơ sở hạ tầng và vaccine. Tuy nhiên, yếu tố quyết định tạo ra những bộ gan lớn hơn lại nằm ở cường độ lao động.

Mỗi nhân viên tại trang trại của ông Lý chịu trách nhiệm chăm sóc hơn 400 con ngỗng từ khi nở đến lúc giết mổ. Đặc biệt, trong 10 ngày cuối cùng của chu kỳ 100 ngày tuổi, họ phải làm việc suốt ngày đêm, ngủ rất ít để ép mỗi con ngỗng ăn đủ 6 bữa/ngày.

"Người châu Âu không còn khả năng nuôi ngỗng với số lượng lớn nữa vì công việc này quá cực nhọc," ông Lý chia sẻ trong lúc vợ ông tự hào khoe một buồng gan nặng tới 2,9 kg.

Gan ngỗng tại trang trại của ông nặng ít nhất 1 kg. Trong khi đó, tại Pháp (nơi chủ yếu sản xuất gan vịt), gan thường chỉ nặng từ 500 đến 550 gram, và gan ngỗng thường dưới 750 gram. Ông Lý tiết lộ thêm rằng ông đang đàm phán với các công ty robot để phát triển hệ thống tự động có thể xử lý việc nhồi ăn tốt hơn con người.

Từ lâu, ngành công nghiệp gan ngỗng đã gây nhiều tranh cãi. Các nhà hoạt động vì quyền động vật cho rằng việc ép ăn (thường thực hiện trong lồng hẹp) là vô nhân đạo. Tuy nhiên, giới trong ngành lập luận rằng vịt và ngỗng không có phản xạ nôn, nên việc đặt ống truyền thức ăn không gây căng thẳng như ở con người.

Các nhà sản xuất Trung Quốc gần như phớt lờ những lo ngại về phúc lợi động vật này. Họ cho biết hầu như không có sự phản đối nào trong nước, trong khi nhu cầu trên thế giới thì không ngừng tăng.

Minh chứng cho điều đó là tình trạng buôn lậu gan ngỗng Trung Quốc qua cửa ngõ Thâm Quyến và Hong Kong để lách luật hải quan đang diễn ra sôi động. Theo các nguồn tin giấu tên, lượng gan ngỗng buôn lậu, được ngụy trang hoặc trộn lẫn với các sản phẩm khác, có thể lên tới 10 tấn mỗi tháng. Cơ quan hải quan và bộ nông nghiệp Trung Quốc hiện chưa bình luận về vấn đề này.

Tham khảo: Reuters