Tham vọng 20 tỷ USD của tỷ phú Phạm Nhật Vượng: Khi XANH SM thách thức trật tự của những gã khổng lồ như UBER, DIDI

Thị trường tài chính đang đặc biệt chú ý đến kế hoạch IPO tại Hồng Kông của GSM (dự kiến cuối 2026 - đầu 2027) với định giá kỳ vọng lên tới 20 tỷ USD, ngang ngửa Grab Holdings. Tham vọng này được củng cố bởi vị thế vững chắc tại sân nhà, nơi Mordor Intelligence ghi nhận Xanh SM đạt gần 45% thị phần.

Sự hiện diện mạnh mẽ tại Việt Nam đang tạo bàn đạp quan trọng cho chiến lược "vết dầu loang" của hãng sang các thị trường khu vực. Cụ thể, tại Lào, Xanh SM đã phủ sóng các đô thị lớn như Vientiane và Savannakhet, đồng thời triển khai nền tảng chia sẻ doanh thu cho đối tác sở hữu xe VinFast.

Tại Indonesia, đội xe VinFast Limogreen đã lăn bánh ở Jakarta và mở rộng sang Surabaya, Bekasi. Trong khi đó, thương hiệu Green GSM cũng nhanh chóng hiện diện tại 10 thành phố thuộc Metro Manila (Philippines) chỉ sau thời gian ngắn ra mắt vào giữa năm 2025.

So găng chỉ số tài chính với các "ông lớn" toàn cầu

Khi đặt lên bàn cân so sánh với các đối thủ quốc tế, mức định giá 20 tỷ USD đòi hỏi Xanh SM phải giải quyết bài toán chênh lệch lớn về doanh thu thực tế. Nhìn vào bức tranh tài chính năm 2025 của các ông lớn, sự phân hóa là rất rõ rệt:

Uber Technologies (Mỹ) hiện là thước đo chuẩn mực nhất của ngành với mức vốn hóa khổng lồ khoảng 170 tỷ USD. Để đạt được định giá này, Uber tạo ra doanh thu lên tới 13,5 tỷ USD chỉ trong quý III/2025 và quan trọng nhất là ghi nhận lợi nhuận ròng 6,6 tỷ USD. Nhà đầu tư trả giá cao cho Uber không chỉ vì quy mô mà vì khả năng sinh lời bền vững.

Trong khi đó, đối trọng trực tiếp nhất của Xanh SM là Grab Holdings (Đông Nam Á) đang có mức vốn hóa khoảng 20,4 tỷ USD – tương đương với mức kỳ vọng của hãng xe Việt. Tuy nhiên, để được thị trường định giá ở mức này, Grab đã phải đạt doanh thu 819 triệu USD trong quý II/2025 và lần đầu tiên ghi nhận lợi nhuận ròng dương 20 triệu USD sau hơn một thập kỷ "đốt tiền".

Tại thị trường Trung Quốc, DiDi Global với quy mô doanh thu khoảng 7,3 tỷ USD (quý I/2025) hiện được định giá khoảng 25,6 tỷ USD.

Ngược lại, câu chuyện của Lyft tại Mỹ lại là một gam màu trầm với mức vốn hóa khiêm tốn gần 7,9 tỷ USD. Dù vẫn duy trì được doanh thu ổn định, Lyft đang bị đánh giá thấp do mắc kẹt trong cuộc chiến về giá và chi phí khuyến mãi (incentives) để giữ chân tài xế trước áp lực từ Uber. Đây là minh chứng rõ nét cho thấy thị trường vốn sẵn sàng "trừng phạt" các cổ phiếu công nghệ thiếu một lộ trình thoát lỗ và cải thiện biên lợi nhuận thuyết phục.

Như vậy, để thuyết phục nhà đầu tư về con số 20 tỷ USD, Xanh SM sẽ cần chứng minh những chỉ số tăng trưởng thần tốc hơn nhiều so với mức trung bình ngành, hoặc phải đưa ra một lộ trình lợi nhuận khả thi trong ngắn hạn, điều không dễ dàng với mô hình vận hành nặng về tài sản.

Lợi thế "thuần điện" và bệ đỡ từ hệ sinh thái tỷ đô

Điểm khác biệt định vị Xanh SM hoàn toàn tách biệt khỏi nhóm đối thủ truyền thống như Uber hay Grab nằm ở bản chất "thuần điện" 100% ngay từ ngày đầu khởi tạo. Trong khi các nền tảng gọi xe toàn cầu đang tốn kém hàng tỷ USD để hỗ trợ tài xế chuyển đổi phương tiện nhằm đạt chuẩn ESG, thì Xanh SM sở hữu lợi thế của "người đi sau" với đội hình không phát thải.

Quan trọng hơn, mô hình của Xanh SM được chống lưng bởi một hệ sinh thái sản xuất và hạ tầng hoàn chỉnh của Vingroup. Năng lực sản xuất của VinFast – đơn vị vừa ghi nhận cột mốc xuất xưởng chiếc xe điện thứ 200.000 trong năm với công suất tương đương các Gigafactory hàng đầu thế giới – giúp Xanh SM giải quyết triệt để bài toán nguồn cung phương tiện. Bên cạnh đó, hệ sinh thái trạm sạc V-Green giúp kiểm soát cấu trúc chi phí năng lượng ổn định, tránh được những cú sốc giá nhiên liệu mà các đối thủ xe xăng phải gánh chịu.

Ngoài ra, chính sách vĩ mô cũng đang ủng hộ mạnh mẽ cho chiến lược của GSM. Nghị quyết mới của Hà Nội về vùng phát thải thấp, yêu cầu taxi chuyển sang 100% năng lượng xanh từ giữa năm 2026 tại các quận vành đai 1, sẽ tạo ra một "sân chơi độc quyền" tự nhiên cho Xanh SM. Đây là những lợi thế rào cản gia nhập (moat) mà các đối thủ xe xăng khó lòng san lấp trong ngắn hạn.