CTCK có thể bị rút giấy phép nếu tự doanh lỗ - Các chủ thể nói gì?

Dự thảo Luật chứng khoán được Chính phủ thông qua, sẽ trình Quốc hội lấy ý kiến thời gian tới, đã “khuấy” thị trường sôi động lên đôi chút, giữa không khí ảm đạm và nghi ngại về dòng tiền, về các viễn cảnh thị trường của các nhà đầu tư. Việc các công ty chứng khoán - những chủ thể có thể bị rút giấy phép tự doanh nếu hoạt động này “lỗ đến một mức nào đó”, cũng gặp nhiều ý kiến phản hồi.

Dưới đây là ý kiến của ông Đào Duy Hải - Trưởng phòng Phân tích và Tư vấn Đầu tư CTCK Phương Đông - một đơn vị hoạt động nghiệp vụ ở nhiều lĩnh vực, trong đó có tự doanh; đồng thời là doanh nghiệp hiện đang niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

Công ty chứng khoán (CTCK) tự doanh lỗ: Cần quy định rõ ràng mức xử lý!

Thưa ông, trong Dự án Luật sửa đổi Luật chứng khoán sẽ được đưa ra thảo luận tới đây, UBCKNN đề xuất qui định CTCK phải báo cáo đến các cơ quan quản lý tình hình tự doanh hàng tháng của mình. Theo đó, nếu hoạt động tự doanh này thua lỗ đến một mức nào đó, thì sẽ bị rút giấy phép tự doanh. CTCK Phương Đông có quan điểm gì về vấn đề này?

Ông Đào Duy Hải: Có thể thấy, quy định này xuất phát từ thực tế trong thời gian qua, nhiều CTCK đã quá tập trung vào mảng hoạt động tự doanh mà không chú tâm nhiều đến an toàn tài chính công ty, đồng thời các quy định về an toàn tài chính áp dụng cho CTCK cũng chưa quản lý được hết các rủi ro tiềm tàng mang tính hệ thống có thể phát sinh trong những điều kiện thị trường không thuận lợi.

Đối với khả năng bị rút giấy phép tự doanh nếu hoạt động tự doanh bị thua lỗ đến mức xử lý, chúng tôi cho rằng điều này cũng khá hợp lý, tuy nhiên việc xử lý theo hướng rút giấy phép mang tính lâu dài, trong khi việc lời hay lỗ trong hoạt động tự doanh của 1 CTCK lại có tính chất thời kỳ, và tình hình có thể thay đổi một cách nhanh chóng.

Do vậy, chúng tôi cho rằng cần có những quy định thực sự và rõ ràng về mức xử lý và cách thức xử lý theo hướng linh hoạt để tránh bất cập xảy ra trong quá trình triển khai thi hành luật sau này.

Dự luật nêu trong trường hợp CTCK tự doanh mà lỗ đến một mức nào đó thì sẽ bị rút giấy phép. “Mức nào”, theo ông, nên được căn cứ trên tiêu chí vốn tự doanh, hay căn cứ trên diễn biến thị trường và các yếu tố khác? Và mức lỗ này, có nên tính lũy kế năm, quý, tháng hay không?

Dự luật đã bổ sung quy định về việc các công ty chứng khoán phải đảm bảo các chỉ tiêu an toàn tài chính theo quy định của Bộ Tài chính. Hiện đang trong quá trình soạn thảo các chỉ tiêu này, tuy nhiên chúng tôi cho rằng, mức lỗ để xem xét cảnh báo hoặc rút giấy phép tự doanh nên căn cứ trên mức vốn hoạt động thực tế của mỗi CTCK, qua đó đảm bảo được khả năng duy trì hoạt động bình thường của CTCK, đồng thời, đảm bảo tối đa lợi ích của khách hàng, ngay cả trong những điều kiện thị trường không thuận lợi, hay khủng hoảng tài chính,…

Tất nhiên, mức lỗ này nên được tính theo nguyên tắc lũy kế, nhằm đánh giá một cách đầy đủ hơn về năng lực tự doanh thực sự của công ty chứng khoán.

Rút giấy phép nghiệp vụ, công ty chứng khoán đã khó, càng khó

Không kể năm 2009, hoạt động tự doanh của hầu hết các CTCK đều thua lỗ, thì 7 tháng đầu năm 2010, nhiều CTCK cũng không dễ có lời từ mảng nghiệp vụ này. Vậy theo ông, quy định này có công bằng cho các CTK, cũng được xem là những tổ chức đầu tư lớn trên thị trường? Và nếu những tổ chức - CTCK đó, cũng là những doanh nghiệp niêm yết, thì việc rút giấy phép khi bị lỗ có tác động đến thương hiệu, giá cổ phiếu của DN cũng như tâm lý cổ đông và nhà đầu tư trên thị trường?

Theo quan sát của chúng tôi, TTCK Việt Nam thời gian gần đây đã có sự phát triển mạnh mẽ cả về lượng và chất. Nhà đầu tư trên thị trường hiện tại có những phản ứng rất nhạy cảm với thông tin có liên quan đến thị trường nói chung và cổ phiếu nói riêng.

Do vậy, đối với doanh nghiệp đã niêm yết, mà đặc biệt là CTCK, nếu xuất hiện thông tin về việc bị rút giấy phép do thua lỗ trong hoạt động tự doanh, thì tất yếu giá của cổ phiếu sẽ chịu ảnh hưởng không nhỏ.

Mặt khác, nhà đầu tư tại CTCK đó cũng sẽ có những hoài nghi nhất định về khả năng tư vấn đầu tư của chính cty này, cũng như lo ngại về tính an toàn của số vốn đầu tư của mình tại CTCK. Khi đó, CTCK đồng thời sẽ chịu thêm rủi ro mất đi nguồn khách hàng hiện hữu và tiềm năng của mình. Rõ ràng, tác động của những thông tin như trên là vô cùng lớn đối với những CTCK đã niêm yết trên thị trường.

Điều này sẽ góp phần hạn chế sự mở rộng quy mô hoạt động tự doanh và các nghiệp vụ tương tự như tín dụng mà không quan tâm đến quản trị rủi ro của 1 số CTCK hiện nay, nhưng cũng vì vậy, lợi nhuận từ hoạt động tự doanh của các DN này cũng sẽ giảm tương ứng khi triển khai Dự luật này.

Mục tiêu của qui định này nhằm kiểm soát hoạt động của CTCK, tránh tình trạng đổ vỡ dây chuyền, rủi ro hệ thống. Tuy nhiên, hiện trên thị trường có rất nhiều tổ chức đầu tư khác nhau; chỉ kiểm soát tự doanh của các CTCK liệu có thể xem là giải pháp đầy đủ và tối ưu cho mục tiêu tránh “đổ vỡ dây chuyền, hệ thống” thị trường?

Kiểm soát rủi ro trong hoạt động của CTCK được xem là giải pháp quan trọng cho mục tiêu tránh tình trạng đổ vỡ dây chuyền và rủi ro hệ thống, tuy nhiên, hiện tại Thị trường chứng khoán VN đã có bước phát triển khá mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm đầu tư của nhiều đối tượng, thành phần trong nền kinh tế.

Do vậy, để có thể kiểm soát rủi ro hệ thống một cách toàn diện, nhất thiết cần có các chế tài tương ứng đối với hoạt động của các tổ chức đầu tư chứng khoán khác trên thị trường. Các công ty và tập đoàn nhà nước đang có xu hướng đầu tư dàn trải và trái với ngành nghề kinh doanh truyền thống là những thành phần, theo chúng tôi, nên được kiểm soát hoạt động đầu tư một cách chặt chẽ, nhằm xây dựng một TTCK thực sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo Lê Mỹ

Stocknews