Thu 1,6 tỷ USD trong tháng đầu năm, vì sao doanh nghiệp nội - ngoại ngành gỗ vẫn chưa thể yên tâm?

Sáng 4/3/2026, Hội chợ Xuất khẩu Đồ gỗ & Nội thất TP.HCM (HawaExpo 2026) chính thức khai mạc . Sự kiện năm nay quy tụ hơn 450 doanh nghiệp tham gia với khoảng 2.500 gian hàng trưng bày .

 Trong bối cảnh ngành chế biến xuất khẩu lâm sản vừa khép lại năm 2025 với kim ngạch xuất khẩu đạt trên 18,3 tỷ USD , toàn ngành tiếp tục đặt mục tiêu kim ngạch xuất khẩu khoảng 18–19 tỷ USD cho năm 2026 .

Những số liệu bước đầu cho thấy trạng thái tích cực khi tháng 1/2026, xuất khẩu gỗ mang về 1,6 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đằng sau chỉ số tăng trưởng này, áp lực từ các rủi ro vĩ mô vẫn đang tác động trực tiếp lên kế hoạch kinh doanh và chuỗi cung ứng của các doanh nghiệp.

Trao đổi bên lề sự kiện, ông Nguyễn Chánh Phương, Phó Chủ tịch Công ty CP Xây dựng Kiến trúc AA kiêm Phó Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA), nhìn nhận chuỗi cung ứng đang phải tự cân bằng trước các chính sách thuế quan và tình hình địa chính trị.

Đánh giá về bài toán thuế quan tại thị trường Hoa Kỳ, ông Phương cho biết việc áp mức thuế 10% thay vì 20-25% mang lại lợi thế chi phí trước mắt cho nhà sản xuất, song đây chưa phải quyết định mang tính ổn định dài hạn. Tuy nhiên, giới chức kinh tế Hoa Kỳ sẽ tiếp tục có những điều chỉnh để cân bằng lợi ích nội địa nên đây chưa phải yếu tố mang tính ổn định dài hạn. Thị trường sẽ tự điều chỉnh dựa trên quy luật cung cầu cốt lõi.

Liên quan đến vấn đề logistics do xung đột tại khu vực Trung Đông, đại diện HAWA xác nhận yếu tố này đang gây cản trở cho nhóm khách hàng từ châu Âu và Trung Đông trong việc di chuyển tham quan sự kiện.

Dù vậy, luồng khách mua hàng từ thị trường trọng điểm Bắc Mỹ vẫn được duy trì mức ổn định nhờ việc trung chuyển qua các trạm Đông Bắc Á như Hàn Quốc, Nhật Bản hay Đài Loan. Ở chiều ngược lại, các điểm nóng khu vực có khả năng khiến giá cước tàu biển sang thị trường châu Âu duy trì ở mức neo cao.

Góc nhìn thận trọng trước các biến số vĩ mô cũng được ghi nhận từ phía khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Ông Anders Ostberg, đại diện thương hiệu PMA Furniture - một doanh nghiệp Thụy Điển có nhà máy tại Việt Nam tham dự sự kiện từ năm 2010 chuyên xuất khẩu sang Bắc Mỹ và Úc, cho biết lượng khách hàng tiếp cận tại hội chợ năm nay có dấu hiệu sụt giảm.

Nguyên nhân được phía doanh nghiệp chỉ ra xuất phát từ áp lực kinh tế chung và tình hình địa chính trị đang diễn ra tại khu vực Trung Đông. Về chi phí vận tải, đại diện PMA Furniture xác nhận giá cước tàu biển thời gian qua có biên độ giảm do lưu lượng container luân chuyển thấp.

Tuy nhiên, diễn biến phức tạp hiện tại hoàn toàn có thể biến logistics thành một vấn đề chi phí lớn trong thời gian tới. Bất chấp những biến động khó đoán định trong ngắn hạn, phía doanh nghiệp nước ngoài vẫn giữ quan điểm khả quan về tiềm năng dài hạn của nền tảng sản xuất tại Việt Nam.

Để củng cố năng lực cạnh tranh trước các rào cản ngoại cảnh, các nhà sản xuất đang tập trung tối ưu hóa hoạt động vận hành nội tại. Tại hội chợ năm nay, gần 90% doanh nghiệp tham gia là các nhà sản xuất gỗ và nội thất Việt Nam trực tiếp trưng bày sản phẩm.

Các yếu tố về phát triển bền vững và tiêu chuẩn xanh (ESG) đang được đưa vào làm tiêu chí trọng tâm trong vận hành để đáp ứng đòi hỏi từ phía đối tác.

Đồng thời, sự kiện cũng ghi nhận việc HAWA tiếp nhận vai trò điều phối Hội đồng Công nghiệp Nội thất ASEAN (AFIC) nhiệm kỳ 2026–2027. Động thái này không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn tạo cơ hội để ngành nội thất Việt Nam chủ động đề xuất sáng kiến, từng bước gia tăng giá trị chuỗi cung ứng trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.