TPHCM chuyển đổi nhà tái định cư 'bỏ hoang' sang nhà ở xã hội

Sở Xây dựng TPHCM vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tình hình triển khai Đề án phát triển ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030.

Theo đó, số liệu khảo sát của Sở Xây dựng cho thấy, trên địa bàn TPHCM hiện có hơn 1,6 triệu người đang ở trong 629.083 phòng trọ hoặc nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê.

Trong đó, nhà trọ độc lập đang giải quyết chỗ ở cho gần 710.000 người. Riêng mô hình nhà ở riêng lẻ kết hợp cho thuê đang tiếp nhận hơn 900.000 người. Còn loại hình nhà ở cho thuê tại TPHCM hiện có 72.581 phòng, căn. Số nhà ở xã hội cho thuê hiện chỉ đạt hơn 10.000 căn.

Sở Xây dựng đánh giá hệ thống hành lang pháp lý về phát triển nhà ở cho thuê hiện nay vẫn chưa đầy đủ. Các cơ chế, chính sách chưa đủ mạnh để khuyến khích phát triển quỹ nhà ở cho thuê quy mô lớn, dẫn đến việc thiếu hụt nguồn cung trầm trọng so với nhu cầu thực tế.

Hiện tại, phần lớn quỹ nhà tái định cư trên địa bàn TPHCM trước khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu đã được phân bổ cho các dự án đầu tư công và đưa vào phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, nhiều căn hộ đến nay vẫn chưa phát sinh nhu cầu sử dụng hoặc không được khai thác hiệu quả.

Do đó, TPHCM sẽ rà soát một số dự án hoặc quỹ nhà được đầu tư phục vụ tái định cư nhưng hết nhu cầu sử dụng, không còn phù hợp hoặc bố trí chưa hiệu quả để nghiên cứu chuyển đổi công năng sang nhà ở xã hội. Đây là một trong những giải pháp nhằm tận dụng nguồn lực nhà ở hiện có, bên cạnh việc đầu tư các dự án mới.

Việc nghiên cứu chuyển đổi một phần quỹ nhà này được Sở Xây dựng TPHCM xem là hướng đi nhằm khai thác hiệu quả tài sản công, đồng thời bổ sung thêm nguồn cung nhà ở xã hội trong bối cảnh nhu cầu ngày càng gia tăng.

Tính đến đầu tháng 6/2026, TPHCM đang có 10.449 căn hộ tái định cư. Tuy nhiên, hiện vẫn còn đến 8.182 căn hộ chưa bố trí sử dụng.

Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 xác định nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn TPHCM khoảng 1 triệu căn hộ. TPHCM đặt mục tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn này.

Giai đoạn 2021 - 2025, TPHCM đã hoàn thành 17.902 căn nhà ở xã hội. Riêng năm 2026, TPHCM đặt mục tiêu phát triển khoảng 27.000 căn. Ngoài ra, TPHCM đang triển khai các dự án nhà ở xã hội dành cho lực lượng công an với quy mô 7.236 căn tại 11 vị trí và cho lực lượng quân đội với quy mô 1.484 căn tại 5 vị trí.

Đáng chú ý, TPHCM đã xác định 64 dự án nhà ở xã hội trọng điểm theo cơ chế “luồng xanh”, quy mô khoảng 62.200 căn hộ, trong đó 27 dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư và 37 dự án đang hoàn thiện thủ tục.

TPHCM đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026 - 2030. Hiện tại, nhiều doanh nghiệp lớn cùng các đơn vị Nhà nước trên địa bàn đã đăng ký phát triển hơn 99.000 căn nhà ở cho thuê.

Hiện tại, TPHCM có 19 dự án nhà ở xã hội đang thi công với khoảng 18.900 căn và 59 dự án đang thực hiện thủ tục đầu tư với quy mô khoảng 54.900 căn. TPHCM đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 73.800 căn trong giai đoạn 2026 - 2027, tạo nền tảng để hoàn thành chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội đến năm 2030.

Các giải pháp trên được kỳ vọng rút ngắn thời gian bổ sung nguồn cung nhà ở xã hội trong bối cảnh một dự án mới thường mất từ hai đến ba năm để hoàn tất thủ tục và triển khai xây dựng, đồng thời góp phần hoàn thành mục tiêu phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030.