Triển vọng kinh tế thế giới 2026: Kỳ vọng và áp lực

Nền kinh tế thế giới năm 2025 đã cho thấy khả năng chống chịu tốt hơn so với dự đoán ban đầu, dù phải đối mặt không ít thách thức,từ cuộc chiến thương mại cho đến căng thẳng địa chính trị và các cuộc xung đột

Bước sang năm 2026, nhiều người hy vọng giai đoạn lạm phát căng thẳng nhất đã qua khi các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới bắt đầu giảm lãi suất. Tuy vậy, thời kỳ vay vốn rẻ trước dịch COVID-19 khó có thể quay trở lại; kinh tế toàn cầu đang tăng trưởng chậm hơn và tình hình vẫn còn nhiều yếu tố bấp bênh.

Trong năm nay, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) được dự báo sẽ ảnh hưởng lớn đến kinh tế toàn cầu. Theo trang The Guardian, câu hỏi đặt ra là việc các doanh nghiệp đổ nhiều tiền vào trung tâm dữ liệu, công nghệ thông tin và tự động hóa có thể giúp tăng năng suất lao động trở lại hay không. Một nỗi lo khác là sự hào hứng với AI có nguy cơ giảm dần khi giới đầu tư lo ngại về nguy cơ bong bóng trên thị trường chứng khoán Mỹ, một phần do các công ty AI được định giá quá cao.

Bất chấp khả năng được AI tiếp sức, tăng trưởng GDP toàn cầu được dự báo sẽ chậm lại trong năm 2026 do thương mại quốc tế chịu tác động tiêu cực từ các chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Người tiêu dùng vẫn chưa mạnh tay chi tiêu sau khi phải "thắt chặt hầu bao" suốt nhiều năm vì lạm phát cao và chi phí vay mượn đắt đỏ.

Dù vậy, kỳ vọng về tốc độ tăng giá tiêu dùng chậm lại rõ rệt trong năm 2026 đã xuất hiện. Các nhà kinh tế dự báo lạm phát tại các nước giàu sẽ dần trở về mức bình thường, qua đó tạo điều kiện để các ngân hàng trung ương kết thúc chu kỳ điều chỉnh lãi suất. Điều này giúp gỡ bớt rào cản do chi phí vay mượn cao gây ra đối với nền kinh tế. Dù vậy, các nhà kinh tế vẫn thận trọng trước nguy cơ lạm phát tại các nước giàu có thể tăng trở lại, hạn chế khả năng giảm lãi suất mạnh hơn nữa.

Riêng tại Mỹ, nhiệm kỳ của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (FED) Jerome Powell sẽ kết thúc vào tháng 5 năm nay. Sự chú ý sẽ dồn vào việc người kế nhiệm ông có tiếp tục thúc đẩy các đợt cắt giảm lãi suất sâu hơn hay không trong bối cảnh chịu áp lực chính trị từ Tổng thống Donald Trump. Những lo ngại về khả năng Washington can thiệp vào chính sách tiền tệ cũng được dự báo gây sức ép lên các thị trường tài chính.

Một áp lực không nhỏ nữa đến từ chính sách thuế quan của nhà lãnh đạo Mỹ. Sau cú sốc ban đầu do đòn thuế đối ứng của ông Donald Trump hồi tháng 4-2025, căng thẳng thương mại quốc tế đã phần nào lắng xuống.

Dù vậy, các nhà kinh tế cho rằng những căng thẳng địa chính trị âm ỉ trên diện rộng nhiều khả năng khiến thương mại toàn cầu tiếp tục bị phân mảnh, buộc các doanh nghiệp phải đẩy nhanh đa dạng hóa chuỗi cung ứng và đưa sản xuất về gần thị trường tiêu thụ hơn. Về lâu dài, các mức thuế quan này nhiều khả năng làm thương mại suy yếu, đẩy chi phí chuỗi cung ứng lên cao và kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh kinh tế biến động, nhu cầu tuyển dụng tại các nền kinh tế phát triển đã giảm rõ rệt trong năm 2025. Theo các nhà kinh tế, nguy cơ thất nghiệp tiếp tục gia tăng là một rủi ro lớn trong năm 2026. Đáng chú ý, tác động từ chính sách thuế, sự bất định trong môi trường kinh doanh và việc ứng dụng AI được dự báo sẽ gây sức ép lên thị trường lao động.