Trung Quốc quyết tâm làm giàu với loại quả Việt Nam đang trồng rất nhiều: Ứng dụng AI và dữ liệu lớn, giá cao hơn 20%

Người trồng táo tại châu Aksu, khu vực Tân Cương (Trung Quốc), đang tăng cường ứng dụng công nghệ số và quản lý dựa trên dữ liệu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, chất lượng sản phẩm và khả năng tiếp cận thị trường. Những nỗ lực này góp phần thúc đẩy giá trị ngành táo của địa phương, đồng thời mở rộng chuỗi giá trị thông qua chế biến sâu, thương mại điện tử và du lịch nông nghiệp.

Hiện Aksu có hơn 33.000 ha vườn táo, tạo việc làm cho khoảng 120.000 lao động. Giá trị ngành hàng táo của khu vực đã vượt 733 triệu USD.

Theo ông Du Minchao, một người trồng táo tại địa phương, việc áp dụng quy trình quản lý chính xác như điều tiết sản lượng quả, lắp đặt lưới chống mưa đá và sử dụng hệ thống tưới kết hợp bón phân (fertigation) đã giúp nâng cao đáng kể chất lượng trái cây.

"Ít hơn lại hiệu quả hơn trong việc sản xuất ra những trái táo chất lượng", ông Du cho biết. Theo ông, hơn 90% sản lượng của hợp tác xã trong niên vụ 2025 được xếp vào phân khúc trái cây cao cấp, với giá bán trung bình cao hơn khoảng 20% so với các vườn chưa áp dụng phương thức quản lý này.

Bên cạnh việc cải tiến kỹ thuật canh tác, các doanh nghiệp địa phương cũng đang đẩy mạnh số hóa hoạt động sản xuất. Công ty TNHH Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Nông nghiệp & Chăn nuôi Tân Cương Hongqipo đang nâng cấp các vườn táo hiện có và phát triển các vùng trồng mới tích hợp hệ thống quản lý kỹ thuật số.

Doanh nghiệp này đang xây dựng bản đồ số cho khoảng khoảng 13.000 ha vườn táo. Hệ thống sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (big data) để phân tích mối liên hệ giữa quy trình canh tác với năng suất và chất lượng sản phẩm, qua đó hỗ trợ nông dân đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì chỉ dựa vào kinh nghiệm.

"Từ lâu, nông dân vẫn dựa vào kinh nghiệm để trồng táo, nhưng giờ đây chúng tôi đang nỗ lực giúp họ đưa ra các quyết định sản xuất dựa trên dữ liệu", ông Li Jia, Phó tổng giám đốc công ty, cho biết.

Song song với hoạt động sản xuất, Aksu cũng tập trung mở rộng chuỗi giá trị thông qua nghiên cứu và chế biến sâu. Năm ngoái, Viện Công nghệ Tân Cương đã thành lập viện nghiên cứu và phòng thí nghiệm chuyên về táo nhằm phát triển các sản phẩm như táo sấy đông lạnh, nước ép táo nguyên chất và thực phẩm chức năng.

Các nhà nghiên cứu đang phối hợp với doanh nghiệp địa phương để xây dựng dây chuyền sản xuất ứng dụng công nghệ xử lý áp suất cao (HPP), góp phần nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Hoạt động hợp tác với tỉnh Chiết Giang cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển ngành táo tại Aksu. Trong ba năm qua, Chiết Giang đã đầu tư gần 1,4 tỷ nhân dân tệ (khoảng 195 triệu USD) vào địa phương, đồng thời dành 40 triệu nhân dân tệ (khoảng 5,6 triệu USD) để xây dựng trung tâm ươm tạo khởi nghiệp thương mại điện tử và hỗ trợ kinh phí hoạt động hằng năm từ 5-6 triệu nhân dân tệ.

Theo ông Wang Jinggai, người đứng đầu một hợp tác xã nông dân kiêm điều hành doanh nghiệp thương mại điện tử, doanh số bán hàng trực tuyến hiện chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu, với thị trường tiêu thụ chủ yếu là Bắc Kinh và khu vực Đông Bắc Trung Quốc. Chính quyền địa phương cũng đang thúc đẩy ứng dụng AI trong hoạt động quảng bá sản phẩm và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ngoài sản xuất và tiêu thụ, Aksu còn kết hợp phát triển ngành táo với du lịch nông thôn thông qua các chương trình nhận nuôi vườn cây và trải nghiệm thu hoạch. Cuối năm 2025, địa phương đã ban hành các biện pháp nhằm tăng cường liên kết giữa ngành táo với du lịch, văn hóa và các ngành dịch vụ chăm sóc sức khỏe, hướng tới xây dựng mô hình phát triển nông nghiệp đa giá trị.