Từ 2026, lao động nam và nữ cần đóng BHXH bao nhiêu năm để hưởng lương hưu cao nhất?

Câu 1: Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024 áp dụng từ năm 2026, mức tỷ lệ hưởng lương hưu tối đa (mức trần cao nhất) mà một người lao động có thể đạt được là bao nhiêu?

• A. Đạt mức 70% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm.

• B. Đạt mức 75% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm. [✔]

• C. Đạt mức 80% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm.

• D. Đạt mức 85% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm.

Giải thích: Căn cứ theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội 2024, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng của người lao động được tính dựa trên số năm đóng BHXH thực tế. Pháp luật quy định mức trần tối đa cho tỷ lệ này là 75% mức bình quân tiền lương tháng làm căn cứ đóng BHXH (đối với BHXH bắt buộc) hoặc mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng BHXH (đối với BHXH tự nguyện). Khi người lao động đóng BHXH vượt quá số năm tương ứng với tỷ lệ 75%, họ sẽ được hưởng thêm một khoản trợ cấp một lần khi chính thức nghỉ hưu.

Đáp án đúng là: B.

Câu 2: Để đạt được tỷ lệ hưởng lương hưu ở mức trần tối đa theo quy định, lao động nữ và lao động nam cần có thời gian đóng Bảo hiểm xã hội lần lượt là bao nhiêu năm?

• A. Lao động nữ cần đóng 25 năm và lao động nam cần đóng 30 năm.

• B. Lao động nữ cần đóng 30 năm và lao động nam cần đóng 30 năm.

• C. Lao động nữ cần đóng 35 năm và lao động nam cần đóng 35 năm.

• D. Lao động nữ cần đóng 30 năm và lao động nam cần đóng 35 năm. [✔]

Giải thích: Có sự khác biệt về số năm đóng BHXH để đạt mức hưởng tối đa giữa hai giới tính. Đối với lao động nữ, 15 năm đóng đầu tiên tương ứng 45%, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, nên cần tổng cộng 30 năm đóng để đạt tỷ lệ 75%. Đối với lao động nam, mốc 20 năm đóng đầu tiên mới tương ứng 45%, sau đó mỗi năm đóng thêm cộng 2%, do đó cần đủ 35 năm đóng để chạm mức 75%. Quy định này áp dụng cho cả người tham gia bảo hiểm xã hội loại hình bắt buộc và tự nguyện.

Đáp án đúng là: D.

Câu 3: Trong trường hợp lao động nam có thời gian tham gia BHXH từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng sẽ được tính toán bắt đầu từ mức nào?

• A. Bắt đầu tính từ mức 40% cho 15 năm đóng BHXH đầu tiên. [✔]

• B. Bắt đầu tính từ mức 45% cho 15 năm đóng BHXH đầu tiên.

• C. Không được hưởng lương hưu tháng mà chỉ nhận BHXH một lần.

• D. Được hưởng mức cố định 45% cho toàn bộ thời gian tham gia.

Giải thích: Luật Bảo hiểm xã hội 2024 bổ sung quy định linh hoạt cho lao động nam có thời gian đóng bảo hiểm ngắn. Cụ thể, nếu lao động nam đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hàng tháng được tính bắt đầu từ 40% tương ứng với 15 năm đóng BHXH. Sau mốc 15 năm đó, cứ mỗi năm đóng thêm sẽ được cộng thêm 1% vào tỷ lệ hưởng. Điểm mới này giúp mở rộng lưới an sinh xã hội, giúp nhiều lao động nam có cơ hội nhận lương hưu hàng tháng dù tham gia bảo hiểm muộn.

Đáp án đúng là: A.

Câu 4: Khi người lao động thực hiện nghỉ hưu trước tuổi so với quy định chung của Bộ luật Lao động, tỷ lệ hưởng lương hưu hàng tháng sẽ bị điều chỉnh như thế nào?

• A. Tỷ lệ hưởng bị giảm 1% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.

• B. Tỷ lệ hưởng không thay đổi nếu đã đóng đủ 35 năm BHXH.

• C. Tỷ lệ hưởng bị giảm 2% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi. [✔]

• D. Tỷ lệ hưởng bị giảm 5% cho mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi.

Giải thích: Theo quy định, người lao động nghỉ hưu khi chưa đủ tuổi theo lộ trình (trừ các trường hợp đặc thù được nghỉ sớm mà không bị trừ tỷ lệ) sẽ bị giảm trừ mức hưởng. Cứ mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi, tỷ lệ lương hưu sẽ bị giảm đi 2%. Nếu thời gian nghỉ hưu trước tuổi có tháng lẻ: lẻ dưới 6 tháng thì không bị giảm tỷ lệ; lẻ từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng thì bị giảm 1%. Đây là quy tắc nhằm bảo đảm sự công bằng và tính bền vững cho quỹ bảo hiểm xã hội.

Đáp án đúng là: C.

Câu 5: Cách xác định mức lương hưu hàng tháng của người tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện được thực hiện dựa trên những căn cứ khoa học nào?

• A. Dựa trên mức tiền lương của người lao động trong 5 năm cuối.

• B. Dựa trên tỷ lệ hưởng và mức bình quân thu nhập tháng đóng. [✔]

• C. Dựa trên mức lương cơ sở tại thời điểm nghỉ hưu của lao động.

• D. Dựa trên tổng số tiền đóng chia cho số tháng hưởng kỳ vọng.

Giải thích: Tương tự như BHXH bắt buộc, mức lương hưu của người tham gia tự nguyện được xác định qua công thức: Tỷ lệ hưởng (%) nhân với mức bình quân thu nhập tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm. Mức bình quân thu nhập này được tính trên toàn bộ quá trình tham gia. Do người tham gia tự nguyện được quyền lựa chọn mức thu nhập làm căn cứ đóng phù hợp với điều kiện kinh tế, nên mức đóng càng cao và thời gian tích lũy càng dài thì khoản lương hưu nhận được sẽ càng lớn.

Đáp án đúng là: B.