Ukraine sắp tung 'át chủ bài', Moscow lọt tầm ngắm - Nga phải chọn: Bảo vệ thủ đô hay vẫn dội lửa Kyiv?

Trang Euromaidan Press (Ukraine) ngày 5/8 đưa tin, lực lượng Ukraine dường như đã phóng một loại tên lửa đạn đạo mới nhắm vào Moscow vào ngày 1/7. Quả tên lửa đã bị hệ thống phòng không bắn hạ trên bầu trời thủ đô của Nga, nhưng là một điềm báo cho những gì sắp diễn ra.

Ukraine đang phát triển một số loại tên lửa đạn đạo mới có tầm bắn vươn tới Moscow, thành phố nằm cách biên giới Ukraine 500 km. Và một khi những loại tên lửa này bắt đầu dội xuống các thành phố, nhà máy và cơ sở nhiên liệu của Nga, nước này có thể buộc phải thay đổi phương thức tác chiến.

Nga có thể sẽ phải hướng các tổ hợp phòng không S-400 tối tân nhất của mình lên bầu trời thay vì nhắm vào mặt đất. Đối với Ukraine, điều này có thể mang lại chút "khoảng thở" trước các đợt tấn công tên lửa dồn dập từ Nga. Xét cho cùng, việc sử dụng S-400 như vũ khí đất đối đất là một điều thường thấy trong các đợt oanh tạc của Nga vào Ukraine mỗi đêm.

"Tên lửa đạn đạo đặt ra một vấn đề hoàn toàn khác cho Nga", Michael Bohnert - chuyên gia phân tích tại tổ chức tư vấn RAND (Mỹ) -nhận định.

Theo Euromaidan Press, sự thay đổi sắp tới nằm ở yếu tố tốc độ. Trong khi các loại máy bay không người lái cảm tử và nhiều loại tên lửa hành trình di chuyển chậm (thường chỉ ở mức vài trăm km/h) và do đó khá dễ bị bắn hạ, thì tên lửa đạn đạo lại có tốc độ rất cao. Tất cả chúng đều là tên lửa siêu thanh (supersonic), di chuyển với tốc độ ít nhất bằng tốc độ âm thanh (1.235 km/h hoặc 343 m/s). Các loại tên lửa đạn đạo hạng nặng hơn thậm chí có thể đạt tốc độ siêu vượt âm (hypersonic), tức là nhanh gấp 5 lần tốc độ âm thanh.

Các hệ thống phòng không vốn có khả năng bắn hạ máy bay không người lái (UAV) lại không thể ngăn chặn được tên lửa đạn đạo. Chỉ những hệ thống phòng không tối tân nhất mới có cơ hội đánh chặn thành công tên lửa đạn đạo đang lao tới. Lá chắn chính của Ukraine để đối phó với tên lửa đạn đạo Nga là khoảng 6 tổ hợp Patriot do Mỹ sản xuất; trong khi đó, hệ thống phòng thủ chủ lực của Nga trước các tên lửa đạn đạo Ukraine sắp xuất hiện sẽ là khoảng 50 tổ hợp S-400.

Nhận thức rõ bản chất của các cuộc tấn công tầm xa, Nga đang chuyển hướng từ việc sử dụng các loại UAV dễ bị tiêu diệt sang các loại tên lửa đạn đạo khó bị đánh chặn hơn. Đây là vấn đề nghiêm trọng đối với hệ thống phòng không Ukraine, vốn đang thiếu hụt trầm trọng tên lửa cho các tổ hợp Patriot do Mỹ ngần ngại trong việc bán hoặc viện trợ thêm. Bản thân quân đội Mỹ cũng đang chật vật giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lực phòng không trong cuộc xung đột với Iran.

Trong một đợt tấn công của Nga vào ngày 6/7, hệ thống phòng không Ukraine đã bắn hạ 326 trong số 351 chiếc UAV Geran và 37 trong số 39 tên lửa hành trình cận âm đang lao tới. Tuy nhiên, Nga cũng đã phóng 6 tên lửa chống hạm siêu thanh và 23 tên lửa đạn đạo. Tất cả số tên lửa này đều vượt qua được lưới phòng thủ và gây thiệt hại nặng nề tại Kyiv. Ít nhất 22 người đã thiệt mạng tại thủ đô và khu vực lân cận của Ukraine, cùng 90 người khác bị thương.

Sự chênh lệch về năng lực tấn công tầm xa

Euromaidan Press đưa tin, hiện tại, Ukraine chưa thể đáp trả tương xứng các cuộc tấn công này của Nga. Đúng là Ukraine có thể triển khai số lượng lớn UAV tấn công cảm tử, thậm chí nhiều hơn hẳn so với năng lực của Nga. Ukraine cũng sở hữu một loại tên lửa hành trình cận âm đáng tin cậy là Fire Point FP-5. Tuy nhiên, Ukraine vẫn chưa có tên lửa đạn đạo nào thực sự sẵn sàng tác chiến có cùng đẳng cấp với tên lửa Iskander hay S-400 (ở chế độ tấn công mặt đất) của Nga.

Tuy nhiên, tình hình này sắp thay đổi. Vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo nhắm vào Moscow hôm 1/7 dường như chỉ là màn dạo đầu cho một chiến dịch quy mô lớn hơn của Ukraine. Ông Denys Shtilierman - đồng sáng lập kiêm kỹ sư trưởng của nhà sản xuất vũ khí Fire Point (Ukraine) - đã công bố đoạn phim ghi lại cảnh thử nghiệm một loại tên lửa đạn đạo mới (có thể là mẫu FP-9 với tầm bắn 855 km) và ám chỉ rằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga có thể sớm diễn ra.

Giờ đây, khái niệm "sớm" đã gắn liền với một mốc thời gian cụ thể. Bà Iryna Terekh - Giám đốc điều hành (CEO) của Fire Point - chia sẻ với trang The War Zone rằng công ty đang tiến hành đúc động cơ nhiên liệu rắn cho tên lửa FP-9 (4,6 tấn nhiên liệu, nhiều hơn gấp bốn lần so với loại FP-7 nhỏ hơn) và tất cả các bộ phận khác của tên lửa đều đã hoàn thiện. "Đây là công đoạn hoàn thiện cuối cùng cho động cơ và chúng tôi đã sẵn sàng khởi động", bà nói, đồng thời cho biết đợt phóng thử nghiệm đầu tiên dự kiến ​​diễn ra vào mùa thu năm nay.

Vào ngày 27/7, ông Shtilierman cũng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn rằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Nga có thể bắt đầu ngay trong mùa thu này.

Theo các chuyên gia, nếu các tên lửa FP-9 bắt đầu oanh tạc Moscow, các chỉ huy Nga có thể sẽ không còn dư địa để sử dụng hệ thống S-400 cho các đòn tấn công mặt đất nữa.

Mỗi tháng, ngành công nghiệp Nga sản xuất khoảng 40 tên lửa cho các tổ hợp S-400. Nếu Ukraine có thể phóng vài chục quả FP-9 hoặc các loại tên lửa tương tự vào các mục tiêu của Nga mỗi tháng, Nga sẽ buộc phải dồn toàn bộ năng lực của hệ thống S-400 để ngăn chặn các đợt oanh tạc này. Trên thực tế, thường cần đến vài quả tên lửa Patriot hoặc S-400 mới có thể đánh chặn thành công một quả tên lửa đạn đạo đang lao tới.

"Nga sẽ phải đưa ra lựa chọn", nhà phân tích Bohnert viết. Hoặc là "tiếp tục sử dụng S-400 như một vũ khí tấn công và chấp nhận việc các mục tiêu kiên cố bị đánh trúng, hoặc đưa hệ thống này trở lại vai trò phòng không đúng như thiết kế."

Nếu người Nga chọn phương án phòng thủ, họ sẽ có ít tên lửa đạn đạo hơn để phóng vào Kyiv và các thành phố khác của Ukraine. Điều đó sẽ giảm bớt áp lực cho hệ thống phòng không đang quá tải của Ukraine.