Vàng bạc lao dốc, lộ diện kim loại đang liên tục vượt đỉnh lịch sử, chuyên gia dự báo sẽ còn tăng giá nhiều năm

Theo FT, căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran đang tạo ra những tác động ngày càng rõ nét trên thị trường hàng hóa toàn cầu, không chỉ đối với dầu mỏ mà còn lan sang các kim loại công nghiệp quan trọng như đồng và nhôm. Trong bối cảnh nguồn cung vốn đã căng thẳng từ trước, những gián đoạn mới tại Trung Đông đang làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt, đẩy giá kim loại lên các mức cao nhất trong nhiều năm.

Giá đồng hiện đang dao động gần mức đỉnh lịch sử, trong khi giá nhôm đã tăng lên mức cao nhất trong vòng bốn năm. Động lực chính đến từ nhu cầu mạnh mẽ của các ngành công nghệ và năng lượng, đặc biệt là sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), xe điện và các dự án nâng cấp lưới điện trên toàn thế giới.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia và doanh nghiệp khai khoáng, yếu tố đang khiến thị trường lo ngại nhất là tình trạng nguồn cung ngày càng bị siết chặt. Cuộc xung đột tại Trung Đông và những gián đoạn vận tải liên quan đến eo biển Hormuz đã làm gia tăng chi phí khai thác, vận chuyển và chế biến kim loại.

Giá dầu Brent đã tăng mạnh trong những tháng gần đây, kéo theo chi phí nhiên liệu cho hoạt động khai thác mỏ. Đồng thời, giá lưu huỳnh và axit sulfuric – những nguyên liệu quan trọng trong quá trình sản xuất đồng và niken – cũng tăng vọt do nguồn cung bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Theo công ty tư vấn Wood Mackenzie, tình trạng thiếu hụt lưu huỳnh có thể khiến sản lượng đồng tại Cộng hòa Dân chủ Congo giảm tới 125.000 tấn. Trong khi đó, hàng trăm nghìn tấn sản lượng tại Chile cũng đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng bởi sự gián đoạn nguồn cung axit sulfuric và các hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc.

Những khó khăn này xuất hiện đúng thời điểm thị trường đồng toàn cầu vốn đã đối mặt với nguy cơ thiếu hụt do sự cố tại nhiều mỏ lớn. Goldman Sachs gần đây đã nâng dự báo thiếu hụt đồng trong năm nay từ 60.000 tấn lên 640.000 tấn, đồng thời tăng dự báo giá đồng cuối năm lên 13.735 USD/tấn.

Nhiều lãnh đạo ngành khai khoáng cho rằng nguyên nhân sâu xa của tình trạng hiện nay là nhiều năm đầu tư chưa đủ vào các dự án khai thác mới. Trong bối cảnh các tập đoàn bị áp lực phải duy trì kỷ luật tài chính và tối ưu lợi nhuận cho cổ đông, nhiều dự án mở rộng công suất đã bị trì hoãn, khiến nguồn cung không theo kịp nhu cầu ngày càng tăng.

Đối với nhôm, tác động từ chiến sự thậm chí còn trực tiếp hơn. Trung Đông hiện chiếm gần 10% sản lượng nhôm tinh luyện toàn cầu. Một số nhà sản xuất lớn trong khu vực đã phải cắt giảm công suất sau khi cơ sở hạ tầng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công, đồng thời gặp khó khăn trong việc tiếp nhận nguyên liệu alumina do hoạt động vận tải bị gián đoạn.

Ở chiều ngược lại, giá năng lượng tăng cao đang thúc đẩy nhiều quốc gia đẩy nhanh các chương trình đảm bảo an ninh năng lượng thông qua đầu tư vào điện gió, điện mặt trời và hạ tầng truyền tải điện. Điều này được dự báo sẽ tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đối với đồng và nhôm trong những năm tới, bởi đây là hai kim loại đóng vai trò thiết yếu trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

Dù vậy, các chuyên gia cũng cảnh báo triển vọng tăng giá của kim loại vẫn phụ thuộc vào diễn biến kinh tế toàn cầu. Nếu căng thẳng kéo dài và gây ra suy giảm tăng trưởng kinh tế, nhu cầu công nghiệp có thể suy yếu, từ đó hạn chế đà tăng của giá kim loại.

Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, nhu cầu thị trường vẫn cho thấy khả năng chống chịu đáng kể. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, hạ tầng điện và trung tâm dữ liệu vẫn tiếp tục triển khai các dự án mới, bất chấp chi phí nguyên vật liệu tăng cao.

Với nguồn cung tiếp tục gặp khó khăn trong khi nhu cầu từ AI, điện khí hóa và chuyển đổi năng lượng chưa có dấu hiệu chậm lại, nhiều nhà phân tích cho rằng thị trường đồng và nhôm có thể bước vào giai đoạn giá cao kéo dài. Điều đó đồng nghĩa các doanh nghiệp sử dụng nhiều kim loại công nghiệp sẽ còn phải đối mặt với áp lực chi phí trong thời gian tới, ngay cả khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông dần hạ nhiệt.