Việt Nam có thêm "viện dưỡng lão đưa đi - đón về": Lần đầu tại xã này, phòng nghỉ riêng, phòng chức năng riêng, 30-40 người đăng ký mỗi ngày

8 giờ sáng, không gian tại Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày ở xã Quốc Oai, Hà Nội đã bắt đầu nhộn nhịp. Người tập vận động, người kiểm tra sức khỏe, người sử dụng dịch vụ xoa bóp, bấm huyệt; ở khu sinh hoạt chung, các cụ cùng trò chuyện, đọc thơ hay tham gia văn nghệ.

Cơ sở đặt tại Điểm Y tế Thạch Thán, xã Quốc Oai, chính thức hoạt động từ ngày 10/7/2026. Đây cũng là cơ sở mang mô hình "dưỡng lão bán trú" đầu tiên trên địa bàn xã. Tính đến ngày 21/8, mô hình đã vận hành được hơn một tháng và không còn chỉ dừng ở giai đoạn khai trương, trải nghiệm ban đầu.

Theo cập nhật được VnEconomy đăng tải cuối tháng 7, chỉ sau ít ngày hoạt động, cơ sở đã thu hút trung bình 30–40 lượt người cao tuổi đến sinh hoạt mỗi ngày. Đến đầu tháng 8, TTXVN tiếp tục ghi nhận các hoạt động chăm sóc, tập luyện và giao lưu tại đây đã diễn ra thường xuyên, bước đầu biến nơi này thành một “mái nhà chung” của nhiều người cao tuổi địa phương.

Tên gọi chính thức của mô hình là Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày, không phải viện dưỡng lão nội trú truyền thống. Điểm khác biệt lớn nhất là các cụ không chuyển đến đây sinh sống lâu dài: buổi sáng đến cơ sở, chiều trở về nhà và tiếp tục sinh hoạt cùng gia đình.

12 phòng chức năng, 5 phòng nghỉ, tối đa khoảng 50 người/ngày

Theo Báo Điện tử Chính phủ, Quốc Oai là địa phương thứ hai tại Hà Nội triển khai mô hình chăm sóc người cao tuổi ban ngày theo hình thức công lập, sau Long Biên. Xã hiện có hơn 10.300 người từ 60 tuổi trở lên, chiếm khoảng 17% dân số. Cơ sở tại Quốc Oai được tổ chức với 12 phòng chức năng và 5 phòng nghỉ, khả năng phục vụ tối đa khoảng 50 người mỗi ngày trong giai đoạn đầu.

Không gian bên trong được chia thành nhiều khu riêng biệt cho từng nhu cầu. Cơ sở có khu khám và tư vấn sức khỏe, phòng chăm sóc Đông y, phòng vận động và phục hồi chức năng, phòng tư vấn tâm lý, phòng tĩnh tâm, khu sinh hoạt cộng đồng, bếp dinh dưỡng và khu tập luyện ngoài trời.

Thực tế sau khi đi vào hoạt động cho thấy phòng phục hồi chức năng và khu chăm sóc Đông y là những khu vực được nhiều người cao tuổi sử dụng. Các hoạt động như xoa bóp, bấm huyệt kết hợp vận động giúp người tham gia cải thiện khả năng vận động, đặc biệt với những vấn đề xương khớp thường gặp ở tuổi cao.

Đối tượng tham gia chủ yếu là người cao tuổi còn khả năng tự lập hoặc bán tự lập. Các cụ được lập hồ sơ quản lý sức khỏe, theo dõi các chỉ số định kỳ, tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn sử dụng thuốc và lựa chọn hoạt động phù hợp với thể trạng.

Không chỉ chăm sóc sức khỏe, các cụ có thêm một “điểm hẹn” mỗi ngày

Nếu viện dưỡng lão truyền thống thường gắn với việc lưu trú dài hạn, một ngày tại cơ sở Quốc Oai được thiết kế theo hướng gần giống hình thức bán trú.

Người cao tuổi đến vào buổi sáng, được kiểm tra và theo dõi sức khỏe, tập luyện, phục hồi chức năng và tham gia các sinh hoạt chung. Cơ sở cũng phối hợp với các hội, đoàn thể và câu lạc bộ địa phương để xây dựng chương trình hoạt động hằng ngày.

Theo cơ sở, bên cạnh khám và tư vấn sức khỏe, các cụ còn tham gia thể dục, văn nghệ, trò chuyện và giao lưu cùng những người đồng trang lứa. Đoàn Thanh niên địa phương tham gia hỗ trợ người cao tuổi về kỹ năng số; đồng thời có định hướng xây dựng các câu lạc bộ khiêu vũ, tiếng Anh và kết nối với các câu lạc bộ liên thế hệ.

Chính những hoạt động này tạo nên khác biệt giữa một điểm khám chữa bệnh thông thường và mô hình chăm sóc ban ngày. Với các gia đình có con cái đi làm cả ngày, mô hình này giải quyết một nhu cầu rất thực tế: người cao tuổi không phải ở nhà một mình, trong khi gia đình cũng chưa cần lựa chọn phương án đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão nội trú.

Đến cuối ngày, các cụ trở về nhà, tiếp tục ăn tối và sinh hoạt cùng con cháu.

Hà Nội đang nhân rộng mô hình “sáng đến - chiều về”

Điểm đáng chú ý là cơ sở tại Quốc Oai không được xây dựng như một viện dưỡng lão hoàn toàn mới. Theo lãnh đạo Trạm Y tế xã Quốc Oai, mô hình tận dụng cơ sở vật chất và nguồn nhân lực sẵn có của y tế cơ sở, không phát sinh thêm một tổ chức bộ máy riêng nhưng vẫn có thể cung cấp nhiều dịch vụ cho người cao tuổi.

Sau Long Biên và Quốc Oai, mô hình tiếp tục xuất hiện tại Đống Đa, Việt Hưng. Ngày 12/8, Hà Nội khai trương thêm Cơ sở chăm sóc người cao tuổi ban ngày tại phường Tây Hồ. Như vậy, mạng lưới thí điểm đang từng bước được mở rộng tại cả khu vực nội thành và ngoại thành.

Theo số liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Hà Nội hiện có gần 1,4 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số; con số này được dự báo có thể đạt khoảng 1,71 triệu người vào năm 2030.

Trong bối cảnh tốc độ già hóa ngày càng nhanh, những cơ sở như Quốc Oai mở thêm một lựa chọn cho các gia đình: người cao tuổi vẫn sống cùng con cháu nhưng ban ngày có địa chỉ để được chăm sóc sức khỏe, ăn nghỉ, vận động và gặp gỡ bạn bè.