Vốn hóa SpaceX đạt 2.660 tỷ USD sau thương vụ IPO chấn động toàn cầu

Vài ngày sau khi lên sàn Nasdaq, SpaceX làm được điều phần lớn doanh nghiệp công nghệ phải mất hàng thập kỷ mới đạt được. Từ mức định giá 1.770 tỷ USD khi IPO, công ty của Elon Musk nhanh chóng vọt lên khoảng 2.660 tỷ USD, vượt qua Amazon để trở thành doanh nghiệp giá trị thứ năm tại Mỹ.

Đằng sau cú bứt phá ngoạn mục này là đợt IPO lớn nhất lịch sử, kỳ vọng khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo, cùng sức ảnh hưởng chưa từng có của Elon Musk đối với giới đầu tư toàn cầu.

Đợt IPO làm rung chuyển Phố Wall

Ngày 12/6 đánh dấu một trong những cột mốc quan trọng nhất lịch sử thị trường chứng khoán Mỹ khi SpaceX chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mã giao dịch SPCX.

Theo Reuters , công ty bán ra 555,6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ phiếu, huy động khoảng 75 tỷ USD, qua đó trở thành đợt IPO lớn nhất từng được thực hiện trên thế giới. Trước đó, kỷ lục thuộc về Saudi Aramco với thương vụ huy động khoảng 29,4 tỷ USD năm 2019.

Mức giá chào sàn 135 USD giúp SpaceX đạt định giá khoảng 1.770 tỷ USD ngay ngày đầu tiên giao dịch. Đây là con số chưa từng có đối với một doanh nghiệp công nghệ Mỹ mới lên sàn, đồng thời đưa SpaceX gia nhập ngay nhóm những công ty có giá trị lớn nhất thế giới.

Sức hút của thương vụ vượt xa dự đoán. Theo Forbes , nhu cầu mua cổ phiếu SpaceX trước IPO lên tới hơn 100 tỷ USD, gấp nhiều lần lượng cổ phiếu được chào bán. Các tổ chức đầu tư lớn như BlackRock, Morgan Stanley hay Goldman Sachs đều muốn gia tăng tỷ trọng nắm giữ.

Ngay trong phiên giao dịch đầu, cổ phiếu SpaceX tăng 19%, đóng cửa ở mức 160,95 USD. Vốn hóa công ty lập tức vượt ngưỡng 2.100 tỷ USD, cao hơn nhiều tập đoàn công nghệ lâu đời như Broadcom hay Tesla.

Giới quan sát nhận định IPO của SpaceX không đơn thuần là một thương vụ huy động vốn. Đây còn là phép thử cho khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư trong kỷ nguyên AI. Doanh nghiệp sở hữu tầm nhìn dài hạn và tiềm năng thống lĩnh thị trường có thể nhận được mức định giá khổng lồ dù chưa tạo ra lợi nhuận tương xứng.

Chi tiết đáng chú ý là SpaceX chỉ đưa ra thị trường khoảng 4-5% tổng số cổ phần. Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu quá lớn khiến cổ phiếu dễ bùng nổ mạnh ngay sau khi niêm yết. Nhiều chuyên gia từng cảnh báo điều này có thể tạo nên những biến động cực lớn trong ngắn hạn.

Quá trình thăng tiến thần tốc

Điều khiến Phố Wall kinh ngạc không phải việc SpaceX IPO thành công, mà là tốc độ tăng giá sau đó. Sau 3 phiên giao dịch, cổ phiếu SpaceX tăng hơn 60% so với giá IPO. Phiên 16/6, mã SPCX đóng cửa ở mức gần 202 USD/cổ phiếu, đưa vốn hóa công ty lên khoảng 2.660 tỷ USD và chính thức vượt Amazon để trở thành doanh nghiệp giá trị thứ năm nước Mỹ. Trong phiên, vốn hóa công ty thậm chí có lúc đạt gần 2.940 tỷ USD, vượt cả Microsoft.

Tốc độ leo thang đặc biệt gây chú ý nếu đặt cạnh Amazon. Gã khổng lồ thương mại điện tử phải mất gần 30 năm từ ngày thành lập để đạt mức vốn hóa trên 2.500 tỷ USD. Trong khi đó, SpaceX chỉ cần vài ngày sau IPO để chạm đến cột mốc tương tự.

Động lực thúc đẩy đà tăng không chỉ đến từ hiệu ứng IPO. Nhà đầu tư đang đặt cược vào ba trụ cột tăng trưởng của SpaceX.

Đầu tiên là Starlink. Mạng Internet vệ tinh này hiện được xem là nguồn doanh thu quan trọng nhất của tập đoàn. Hàng chục triệu người dùng tiềm năng trên toàn cầu cùng khả năng phủ sóng những khu vực hạ tầng viễn thông truyền thống khó tiếp cận giúp Starlink trở thành tài sản chiến lược trong mắt giới đầu tư.

Thứ hai là lĩnh vực hàng không vũ trụ. SpaceX hiện là công ty tư nhân dẫn đầu thế giới về phóng tên lửa thương mại, đồng thời sở hữu hệ sinh thái từ Falcon, Dragon cho đến tham vọng đưa con người lên sao Hỏa bằng Starship. Những dự án này tạo nên câu chuyện tăng trưởng dài hạn mà ít doanh nghiệp nào có thể sao chép.

Yếu tố thứ ba và cũng là nguyên nhân khiến giá cổ phiếu tăng tốc mạnh nhất là AI. Ngày 16/6, SpaceX công bố kế hoạch mua lại startup Anysphere - đơn vị phát triển công cụ lập trình AI Cursor - với giá khoảng 60 tỷ USD bằng cổ phiếu. Thương vụ được đánh giá là bước đi chiến lược nhằm tăng cường sức mạnh cho hệ sinh thái xAI và mô hình Grok của Elon Musk.

Việc sử dụng cổ phiếu SpaceX làm "đồng tiền thanh toán" cho thấy lợi thế lớn của các doanh nghiệp có vốn hóa khổng lồ. Tỷ phú Bill Ackman nhận định mức định giá cao cho phép SpaceX thực hiện những thương vụ mua bán quy mô lớn mà không gây pha loãng đáng kể lợi ích cổ đông.

Không phải ai cũng tin rằng định giá hiện nay là hợp lý. Theo báo cáo tài chính được Reuters dẫn lại, SpaceX đạt doanh thu khoảng 18,7 tỷ USD trong năm 2025 nhưng vẫn lỗ gần 5 tỷ USD sau khi hợp nhất với xAI. Với mức vốn hóa hơn 2.600 tỷ USD, công ty đang được giao dịch ở mức rất cao nếu so với doanh thu hiện tại.

Một số nhà phân tích cho rằng nhà đầu tư đang định giá SpaceX dựa trên những gì công ty có thể trở thành trong 10-20 năm tới, thay vì kết quả kinh doanh hiện tại. Đây cũng là cách thị trường từng nhìn nhận Amazon hay Tesla trong những giai đoạn tăng trưởng bùng nổ trước đây.

Vai trò của Elon Musk

Từ một startup hàng không vũ trụ được thành lập năm 2002 với tham vọng đưa con người lên sao Hỏa, SpaceX dưới sự dẫn dắt của Musk đã phát triển thành tập đoàn hoạt động trong nhiều lĩnh vực chiến lược gồm phóng tên lửa, Internet vệ tinh, AI và hạ tầng công nghệ tương lai.

Trong mắt nhà đầu tư, Musk không đơn thuần là CEO. Ông được xem như người kiến tạo xu hướng công nghệ lớn của thế kỷ XXI.

Trước đây, Tesla từng được định giá ở mức mà nhiều chuyên gia cho là phi lý. Tuy nhiên, giá trị thị trường cuối cùng vẫn tăng trưởng mạnh nhờ niềm tin của nhà đầu tư vào tầm nhìn dài hạn của Musk. Điều tương tự đang diễn ra với SpaceX.

Một trong những bước đi quan trọng nhất của Musk là quyết định sáp nhập xAI vào SpaceX hồi đầu năm. Động thái biến SpaceX từ công ty hàng không vũ trụ thành tập đoàn công nghệ tổng hợp, có khả năng cạnh tranh trong cuộc đua AI cùng những tên tuổi như OpenAI hay Anthropic.

Musk còn liên tục đưa ra những tuyên bố đầy tham vọng. Ông cho rằng SpaceX có thể đạt doanh thu gần 1.000 tỷ USD vào năm 2030, chủ yếu nhờ AI, hạ tầng dữ liệu không gian, Starlink và các dự án năng lượng quy mô lớn. Những mục tiêu này vẫn gây tranh cãi, song góp phần củng cố niềm tin nhà đầu tư sẵn sàng đặt cược vào tương lai, theo New York Post.

Đà tăng của SpaceX đưa Musk trở thành người giàu nhất lịch sử hiện đại. Theo các thống kê được truyền thông quốc tế dẫn lại, tài sản của ông hiện đã vượt mốc 1.300 tỷ USD sau khi cổ phiếu SpaceX bùng nổ hậu IPO.

Phía trước vẫn còn nhiều câu hỏi. Liệu SpaceX có thể duy trì tốc độ tăng trưởng đủ lớn để biện minh cho mức định giá hàng nghìn tỷ USD, hay AI có trở thành động cơ lợi nhuận thực sự hay chỉ là kỳ vọng? Musk có tiếp tục tạo nên một "Tesla thứ hai" trên thị trường chứng khoán?