Xe điện Trung Quốc rời “vùng an toàn”

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh, thị trường xe điện Trung Quốc phải chứng minh khả năng phát triển bền vững.

Những ngày cuối năm 2025, thị trường xe điện Trung Quốc chứng kiến làn sóng mua sắm sôi động hiếm thấy. Doanh số tăng mạnh khi các khoản trợ cấp đổi xe cũ lấy xe mới dần hết hiệu lực, thúc đẩy người tiêu dùng tranh thủ "chốt đơn".

Liệu sau đợt mua sắm này, thị trường có chững lại? Nhiều hãng xe tin rằng, câu trả lời là không. Thay vì thận trọng chờ đợi, nhiều hãng xe đã mở rộng mạng lưới đại lý, coi kênh phân phối là chìa khóa để cạnh tranh trong năm 2026.

Bà Xu Wenjin - Phó Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính Bund cho hay: "Thông thường, cuối năm không phải là mùa cao điểm để khai trương cửa hàng mới. Việc các thương hiệu vẫn mở cửa hàng vào thời điểm này cho thấy doanh nghiệp đang rất lạc quan về triển vọng chung của thị trường".

Sự lạc quan này dựa trên cơ sở, chính phủ Trung Quốc đang coi thúc đẩy tiêu dùng nội địa là ưu tiên kinh tế hàng đầu. Hôm 31/12, Bắc Kinh cho biết, người tiêu dùng sẽ tiếp tục được hỗ trợ khi đổi cũ lấy mới đối với ô tô và nhiều nhóm thiết bị gia dụng.

Bà Zhang Lin - Giám đốc bán hàng, Công ty IM Motors nói: "Nhiều chuyên gia cho rằng các chính sách khuyến khích mua xe năm tới vẫn sẽ đủ mạnh, vì vậy người tiêu dùng đang tạm hoãn quyết định mua sắm, chờ đợi thông tin cụ thể hơn".

Ngay cả khi tiếp tục nhận được sự hỗ trợ, năm 2026 vẫn được dự báo là giai đoạn sàng lọc của ngành xe điện Trung Quốc. Những doanh nghiệp có lợi thế về đổi mới công nghệ, chuỗi cung ứng sẽ trụ vững, trong khi khoảng 50 hãng xe điện thua lỗ có thể phải thu hẹp hoạt động hoặc thậm chí đóng cửa.

Ông Heron Lim - Chuyên gia kinh tế Trung Quốc, Trường Kinh doanh ESSEC cho hay: "Những hãng xe điện có kết quả kinh doanh tốt sẽ hưởng lợi và tiếp tục hoạt động bình thường. Trong khi đó, các thương hiệu mới nổi, hoặc đang phải tìm chỗ đứng trên thị trường nhiều khả năng sẽ trở thành mục tiêu bị thâu tóm, thậm chí buộc phải rời bỏ thị trường khi không còn nhận được nhiều trợ cấp. Thị trường xe điện nhiều khả năng sẽ bước vào một giai đoạn sàng lọc và hợp nhất. Nếu diễn ra lành mạnh và hợp lý, quá trình này sẽ giúp thị trường phát triển bền vững hơn, hạn chế đầu tư tràn lan và tiến tới giai đoạn trưởng thành hơn".

Theo Deutsche Bank và JPMorgan, doanh số ô tô toàn thị trường có thể giảm 3 - 5% trong năm nay, lần suy giảm đầu tiên kể từ 2020. Còn trong dài hạn, giới phân tích dự báo chỉ khoảng 10% hãng xe điện Trung Quốc có lợi nhuận trong 5 năm tới. Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ trợ cấp, xe điện Trung Quốc đang bước vào cuộc cạnh tranh thực sự - nơi quy mô, hiệu quả và sức bền sẽ quyết định ai có thể trụ lại cuộc chơi.