5 loại trà bị liệt vào "danh sách gây hại cho gan", dù rất thích cũng nên hạn chế

Một cốc trà mỗi ngày từ lâu đã trở thành thói quen của nhiều người. Trà chứa các hợp chất thực vật như polyphenol và caffeine, trong đó một số thành phần đang được nghiên cứu về tác động đối với sức khỏe.

Tuy nhiên, quan niệm “uống trà càng nhiều càng tốt” là không chính xác.

Một số trường hợp tổn thương gan liên quan đến các sản phẩm chứa chiết xuất trà hoặc thảo dược đã được ghi nhận. Đáng lưu ý, nguy cơ không nhất thiết đến từ lá trà thông thường mà có thể liên quan đến liều lượng, thành phần bổ sung, chất lượng sản phẩm và cách sử dụng.

Trà giảm cân, trà “thải độc”: nhóm cần cảnh giác nhất

Trên thị trường hiện có nhiều loại trà được quảng cáo với những công dụng hấp dẫn như “đốt mỡ”, “thải độc”, “giảm cân nhanh”.

Một số sản phẩm có thể chứa thảo dược hoặc hoạt chất có tác dụng nhuận tràng, khiến người dùng đi ngoài nhiều và thấy cân nặng giảm nhanh. Tuy nhiên, giảm cân do mất nước hoặc tăng đào thải không đồng nghĩa với giảm mỡ.

Đáng lo ngại hơn, những sản phẩm không công bố đầy đủ thành phần có thể khiến người sử dụng không biết chính xác mình đang đưa chất gì vào cơ thể.

Một số sản phẩm thảo dược và thực phẩm bổ sung đã được ghi nhận có liên quan đến tổn thương gan do thuốc hoặc do sản phẩm bổ sung.

Vì vậy, nếu trà giảm cân khiến người dùng xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, chán ăn, buồn nôn, nước tiểu sẫm màu, da hoặc lòng trắng mắt vàng, cần ngừng sử dụng và đi khám.

Trà cũ bị ẩm, mốc: đừng tiếc mà uống

Trà khô nếu được bảo quản không đúng cách, đặc biệt trong môi trường ẩm, có thể bị biến chất hoặc nhiễm nấm mốc.

Điều đáng nói là không phải lúc nào mắt thường cũng phát hiện được vấn đề. Một số độc tố do nấm mốc tạo ra có thể gây hại cho sức khỏe và việc đun nước sôi pha trà không đồng nghĩa với loại bỏ hoàn toàn các độc tố này.

Trong đó, aflatoxin là nhóm độc tố nấm mốc được biết đến với khả năng gây tổn thương gan và đã được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư ở người.

Do đó, nếu trà bị ẩm, xuất hiện mốc, có mùi lạ hoặc hương vị bất thường, không nên cố tận dụng.

Trà quá đặc, uống quá nhiều: chưa chắc càng tốt

Một số người có thói quen pha trà rất đặc hoặc để lá trà trong bình, hãm suốt nhiều giờ.

Trà xanh chứa catechin, trong đó có EGCG. Ở mức tiêu thụ thông thường, trà xanh không được xem là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương gan. Tuy nhiên, các sản phẩm chiết xuất trà xanh liều cao, đặc biệt dưới dạng thực phẩm bổ sung, đã được ghi nhận trong các trường hợp tổn thương gan hiếm gặp.

Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) từng đánh giá nguy cơ này và lưu ý rằng việc sử dụng 800 mg EGCG/ngày từ thực phẩm bổ sung có thể làm tăng nguy cơ dấu hiệu tổn thương gan.

Điểm quan trọng là nguy cơ này chủ yếu được quan tâm ở các sản phẩm chiết xuất trà xanh liều cao, không nên đánh đồng với việc uống một tách trà xanh thông thường.

Vì vậy, thay vì pha trà quá đặc và uống liên tục cả ngày, nên uống với lượng vừa phải, đồng thời đọc kỹ thành phần nếu sử dụng sản phẩm trà dạng viên, bột hoặc chiết xuất cô đặc.

Trà tẩm hương liệu, nhuộm màu: cảnh giác với sản phẩm giá rẻ bất thường

Một số loại trà giá rẻ có màu sắc quá bắt mắt hoặc mùi thơm nồng bất thường có thể khiến người tiêu dùng đặt câu hỏi về chất lượng.

Trà nguyên chất thường có hương thơm tự nhiên và hương vị thay đổi dần sau mỗi lần pha. Nếu sản phẩm có mùi hương hóa chất quá mạnh, màu sắc bất thường hoặc không có thông tin rõ ràng về nguồn gốc, nhà sản xuất, người tiêu dùng nên thận trọng.

Đặc biệt, không nên mua trà chỉ vì quảng cáo “hàng cao cấp” nhưng giá rẻ bất thường. Hãy ưu tiên sản phẩm có nhãn mác đầy đủ, nguồn gốc rõ ràng và được bảo quản đúng cách.

Uống trà đặc khi bụng đói: điều cần lưu ý không chỉ là gan

Trà, đặc biệt trà đặc, chứa caffeine và tannin. Uống một lượng lớn khi bụng đói có thể khiến một số người cảm thấy cồn cào, khó chịu ở dạ dày, buồn nôn hoặc bồn chồn.

Caffeine cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nếu sử dụng vào thời điểm muộn trong ngày.

Vì vậy, nếu cơ thể nhạy cảm với caffeine hoặc thường xuyên gặp khó chịu khi uống trà lúc đói, nên tránh thói quen này và chuyển sang uống sau bữa ăn.

Đặc biệt, người đang sử dụng thuốc hoặc có bệnh lý nền nên trao đổi với bác sĩ nếu muốn sử dụng thường xuyên các sản phẩm trà thảo dược hoặc trà có thành phần đặc biệt.

Uống trà thế nào để vừa thưởng thức vừa hạn chế rủi ro?

Không cần loại bỏ trà khỏi chế độ ăn uống chỉ vì những cảnh báo trên. Điều quan trọng là uống đúng loại, đúng lượng và lựa chọn sản phẩm an toàn.

Một số nguyên tắc đơn giản:

- Không sử dụng trà giảm cân, trà “thải độc” không rõ thành phần. Không uống trà đã ẩm, mốc hoặc có mùi vị bất thường. Không pha trà quá đặc và uống với lượng lớn trong thời gian dài.

- Hạn chế sử dụng các sản phẩm chiết xuất trà xanh liều cao nếu không có chỉ định phù hợp. Không nên uống trà đặc khi bụng đói nếu cơ thể dễ bị kích ứng.

- Ưu tiên trà có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ. Với trà thảo dược hoặc sản phẩm quảng cáo công dụng giảm cân, “thải độc”, nên kiểm tra kỹ thành phần trước khi sử dụng.

Trà không phải “thần dược”, nhưng cũng không phải thứ cần loại bỏ hoàn toàn. Một tách trà thông thường, đạt tiêu chuẩn và được sử dụng vừa phải khác hoàn toàn với việc uống trà giảm cân không rõ thành phần hay sử dụng chiết xuất trà xanh liều cao.

Vì thế, thay vì chỉ hỏi “trà có tốt cho gan không?”, điều quan trọng hơn là hãy nhìn vào loại trà, nguồn gốc, thành phần và lượng bạn uống mỗi ngày.