Ác mộng Trung Quốc nắm thóp đất hiếm, chip bán dẫn trở lại, Mỹ đứng ngồi không yên khi doanh nghiệp rót tiền tỷ cho đối thủ

Tập đoàn dược phẩm khổng lồ Pfizer của Mỹ vừa trở thành cái tên mới nhất công bố thỏa thuận hợp tác phát triển thuốc với một công ty công nghệ sinh học Trung Quốc.

Cụ thể, Pfizer sẽ chi 650 triệu USD tiền mặt trả trước cho công ty Innovent Biologics có trụ sở tại Tô Châu để sở hữu một số loại thuốc điều trị ung thư. Tổng giá trị của thương vụ này có thể lên tới 10,5 tỷ USD nếu sản phẩm đạt được các mục tiêu về thương mại và pháp lý.

Ngày 12/5, tập đoàn Bristol Myers Squibb (BMS) cũng đã chi tới 950 triệu USD để mua bản quyền thuốc từ hãng dược Hengrui của Trung Quốc, đồng thời cho phép Hengrui cùng tham gia phát triển sản phẩm.

Số liệu từ đơn vị cung cấp dữ liệu Evaluate cho thấy chỉ tính từ đầu năm đến nay, 5 hãng dược phẩm lớn gồm AbbVie, AstraZeneca, Eli Lilly, Novartis và Sanofi đã chi tổng cộng 2,5 tỷ USD tiền mặt trả trước cho các đối tác Trung Quốc.

Đối với Pfizer, thỏa thuận với Innovent là thương vụ mua thuốc ung thư thứ hai của hãng tại Trung Quốc trong vòng chưa đầy một năm.

Các thỏa thuận này làm gia tăng thêm lo ngại về việc ngành dược phẩm Mỹ ráo riết rót tiền sang Trung Quốc. Trong các ngành công nghiệp khác như ô tô, các công ty phương Tây ngày càng phụ thuộc vào công nghệ Trung Quốc để sản xuất xe.

Ngay sau đó, sức ép chính trị bắt đầu đè nặng lên ngành dược. Nghị sĩ Đảng Cộng hòa John Moolenaar đã yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính Scott Bessent đưa ngành công nghệ sinh học vào luật an ninh quốc gia năm 2025. Mục tiêu của đề xuất này nhằm hạn chế dòng vốn đầu tư của Mỹ chảy vào các quốc gia đối địch, trong đó có Trung Quốc.

Bất chấp các căng thẳng địa chính trị, các tập đoàn dược phẩm lớn tại Mỹ và châu Âu vẫn tìm đến Trung Quốc để mua lại các kết quả nghiên cứu và phát triển (R&D). Nguyên nhân do các công ty phương Tây đang đối mặt với làn sóng hết hạn bằng sáng chế đối với những loại thuốc bán chạy nhất.

Sự phụ thuộc này đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ một bộ phận giới đầu tư và quan chức Mỹ. Cựu lãnh đạo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) khẳng định Trung Quốc hiện là mối đe dọa lớn nhất trong ngành dược. Số lượng các cuộc thử nghiệm thuốc giai đoạn đầu tại Trung Quốc hiện đã vượt qua Mỹ.

Các quỹ đầu tư công nghệ sinh học lo sợ kịch bản đất hiếm lặp lại trong lĩnh vực dược phẩm và Trung Quốc sẽ lại độc quyền chuỗi cung ứng y tế toàn cầu. Hiện tại, Trung Quốc đang chi phối hoàn toàn nguồn cung đất hiếm toàn cầu phục vụ cho xe điện, điện thoại và máy bay quân sự.

Tuy nhiên, vấn đề Trung Quốc cũng đang gây chia rẽ sâu sắc trong giới đầu tư Mỹ. Một số giám đốc cho rằng việc kiểm soát ngành dược sẽ phản tác dụng, gây tổn thất cho thị trường công nghệ sinh học Mỹ.

Theo FT