Máy bay đột ngột lao thẳng xuống đất với vận tốc 1.100 km/h sau 6 phút cất cánh, khoét thành hố sâu 10m, toàn bộ 157 trên khoang thiệt mạng: Bất ngờ với nguyên nhân phía sau

Sáng ngày 10/3/2019, chuyến bay định mệnh mang số hiệu ET302 của hãng hàng không Ethiopian Airlines cất cánh từ sân bay quốc tế Bole (Addis Ababa, Ethiopia) để đến Nairobi (Kenya).

Ít ai ngờ rằng hành trình của chiếc Boeing 737 MAX 8 mới cứng này chỉ kéo dài vỏn vẹn đúng 6 phút. Toàn bộ 149 hành khách và 8 thành viên phi hành đoàn đã thiệt mạng trong vụ tai nạn.

Vụ tai nạn bắt đầu chỉ vài giây sau khi máy bay rời đường băng vào lúc 8 giờ 38 phút 34 giây. Hai cảm biến góc tấn (AOA) ở hai bên gửi về dữ liệu hoàn toàn lệch và xung đột với nhau. Cảm biến bên trái bị lỗi nặng khiến hệ thống cảnh báo thất tốc liên tục rung mạnh tay lái của phi công.

Đồng thời, các đồng hồ đo tốc độ bay của hai phi công bắt đầu hiển thị không đồng nhất, đèn cảnh báo chính và đèn chống đóng băng bật sáng tạo nên một bầu không khí hỗn loạn trong buồng lái.

Khoảng một phút sau khi cất cánh, cơ phó tiến hành thu cánh tà theo lệnh của cơ trưởng. Ngay khi cánh tà vừa thu lại, hệ thống tự động lái lập tức bị ngắt và chiếc Boeing bắt đầu hạ độ cao.

Điểm mấu chốt của thảm kịch xuất hiện ở phút thứ 2 của chuyến bay khi Hệ thống Tăng cường Tính năng Điều khiển Bay (MCAS) - một phần mềm tự động ổn định bay được Boeing thiết kế riêng cho dòng MAX 8 - tự động kích hoạt.

Do chỉ dựa vào một cảm biến góc tấn duy nhất đang bị lỗi ở bên trái, MCAS liên tục hiểu sai rằng máy bay đang ngửa mũi quá cao. Từ đó, phần mềm này ra lệnh điều khiển để chúc mũi máy bay xuống.

Phát hiện phần mềm MCAS đang kích hoạt sai lệch ngoài tầm kiểm soát, tổ lái lập tức thực hiện quy trình khẩn cấp, gạt công tắc ngắt nguồn điện của hệ thống ổn định để vô hiệu hóa hoàn toàn phần mềm MCAS.

Kể từ thời điểm này, cách duy nhất để điều khiển bộ ổn định là quay bánh xe cân bằng bằng tay. Tuy nhiên, do lực đẩy động cơ vẫn ở mức 94% công suất cất cánh kết hợp với tốc độ cực cao, lực khí động học tác động lên đuôi máy bay quá lớn khiến nỗ lực quay bánh xe bằng tay của hai phi công hoàn toàn thất bại.

Đến phút thứ 5, trong một nỗ lực tuyệt vọng nhằm giữ cho mũi máy bay không lao xuống thêm, cơ trưởng đã bật lại hệ thống điện. Quyết định này vô tình khiến phần mềm MCAS tự động tái kích hoạt chỉ 9 giây sau đó, tiếp tục ép mạnh mũi máy bay chúi xuống đất.

Dù cả cơ trưởng và cơ phó đã dùng hết sức kéo cần lái nhưng chiếc máy bay vẫn lao thẳng xuống một cánh đồng tại thị trấn Bishoftu với vận tốc kinh hoàng lên tới gần 1.100 km/h. Vụ va chạm cực mạnh tạo ra một hố sâu 10 mét, rộng 28 mét và khiến chiếc phi cơ vỡ vụn hoàn toàn vào lúc 8 giờ 43 phút 45 giây.

Cơ trưởng Yared Getachew, 29 tuổi, người giữ vị trí cơ trưởng trẻ tuổi nhất của hãng với kinh nghiệm hơn 8.122 giờ bay, cùng cơ phó Ahmednur Mohammed, 25 tuổi, đã không thể chiến thắng được lỗi thuật toán phần mềm của nhà sản xuất.

Thảm kịch đã cướp đi sinh mạng của 157 người thuộc 35 quốc gia, trong đó có 22 nhân viên thuộc các cơ quan của Liên Hợp Quốc đang trên đường tới tham dự hội nghị môi trường toàn cầu tại Nairobi.

Chỉ một ngày sau thảm kịch, chiếc hộp đen ghi dữ liệu chuyến bay và hộp đen ghi âm buồng lái đã được tìm thấy và gửi sang Paris để phân tích. Kết quả cho thấy sự trùng khớp với tai nạn của hãng bay Lion Air (Indonesia) xảy ra trước đó chưa đầy 5 tháng, vốn cũng do lỗi hệ thống MCAS gây ra.

Vào ngày 23/12/2022, Ủy ban Điều tra Tai nạn Hàng không Ethiopia chính thức công bố báo cáo cuối cùng, xác định nguyên nhân chính là do hệ thống điều khiển tự động của Boeing liên tục ép mũi máy bay xuống dựa trên dữ liệu sai lệch.

Sự cố này đã buộc toàn bộ 387 chiếc Boeing 737 MAX trên toàn cầu phải nhận lệnh cấm bay suốt 2 năm để khắc phục kỹ thuật. Tai tiếng liên quan đến chiếc máy bay này đã thổi bay hơn 40 tỷ USD giá trị vốn hóa của gã khổng lồ hàng không nước Mỹ.

Tổng hợp