Phát hiện loạt doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm cách "hất cẳng" Jensen Huang: Tương lai Nvidia ở nền kinh tế tỷ dân sẽ ra sao?

Zelostech, một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực xe tự lái (robovan), vừa tiết lộ kế hoạch sử dụng nhiều nhà cung cấp chip từ Trung Quốc và các quốc gia khác trong 1-2 năm tới, thay vì chỉ phụ thuộc vào hệ thống của Nvidia.

Ông Shi Yunjian, Giám đốc Tài chính và Đầu tư của Zelostech, cho biết chi phí là yếu tố quyết định. Việc sử dụng chip sản xuất tại Trung Quốc sẽ tiết kiệm hơn rất nhiều so với việc trang bị hai bộ vi xử lý Nvidia Orin cho mỗi chiếc xe như hiện tại.

Đây là một bước ngoặt lớn bởi quy mô đang trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Càng triển khai được nhiều xe tự lái, các công ty càng thu thập được nhiều dữ liệu vận hành, từ đó dễ dàng thuyết phục giới chức trách cấp phép mở rộng công nghệ. Hiện tại, Zelostech khẳng định họ đã có hơn 25.000 phương tiện hoạt động tại hơn 20 quốc gia, chủ yếu phục vụ logistics giao nhận tại Trung Quốc đại lục. Để so sánh, Waymo (được Alphabet hậu thuẫn) hiện chỉ có chưa tới 4.000 xe, trong khi các đối thủ Trung Quốc như Baidu, WeRide hay Pony.ai vẫn chưa đạt quy mô tương tự.

Tự chủ công nghệ chip lên ngôi

Zelostech không đơn độc trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế Nvidia. Waymo hiện đang sử dụng chip tùy chỉnh, trong khi gã khổng lồ xe điện Trung Quốc BYD tuần trước đã cùng Nio và Xpeng công bố các dòng chip tự phát triển cho hệ thống hỗ trợ người lái.

Năm nay, Nio dự kiến tăng gấp 5 lần ngân sách cho năng lực tính toán. Tuy nhiên, CEO William Li khẳng định công ty không còn mua chip phần cứng mà chuyển sang "thuê" sức mạnh điện toán từ nhiều loại bộ xử lý khác nhau. Tương tự, mẫu xe do Xpeng hợp tác phát triển với Volkswagen đang sử dụng "chip Turing" của công ty Trung Quốc, trong khi hãng xe Đức cũng bắt tay với Horizon Robotics (Trung Quốc) để phát triển hệ thống hỗ trợ người lái nội địa – hoàn toàn vắng bóng Nvidia.

Đáng chú ý, chip hỗ trợ người lái của Nvidia không nằm trong danh sách hạn chế xuất khẩu của Mỹ (vốn áp dụng cho các dòng chip AI tiên tiến). Dù CEO Nvidia Jensen Huang đã tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chuyến thăm Bắc Kinh vào tháng 5 vừa qua, có vẻ như Trung Quốc không mấy mặn mà trong việc mở cửa thêm cho chip Nvidia.

Sự chuyển dịch này còn lan rộng sang cả lĩnh vực phát triển mô hình AI. Các nhà phát triển Trung Quốc đang tối ưu hóa mô hình của họ để chạy trên phần cứng nội địa, thay vì hệ sinh thái CUDA phổ biến của Nvidia. Các mô hình mới nhất như MiniMax, Kimi hay V4 của DeepSeek đều tương thích tốt với chip nội địa.

"Chúng tôi tin rằng xu hướng chuyển trục sang chip nội địa sẽ tăng tốc trong giai đoạn 2026-2028." – Báo cáo ngày 5/5 của Goldman Sachs (nhấn mạnh rằng mô hình DeepSeek V4 hoạt động mượt mà với 8 dòng chip của Trung Quốc, bao gồm các sản phẩm từ Huawei và mảng chip T-head của Alibaba).

Cánh cửa của Nvidia dần khép lại

Tuần qua, Huawei tiết lộ đang áp dụng một phương pháp khoa học mới để phát triển chip và dự kiến tích hợp vào các sản phẩm sắp ra mắt. Đây là dấu hiệu mới nhất cho thấy sự trở lại mạnh mẽ của gã khổng lồ viễn thông sau nhiều năm chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ.

Ông Kevin Xu, nhà sáng lập quỹ phòng hộ Interconnected Capital, nhận định các công ty Trung Quốc vẫn sẽ cần chip Nvidia trong 3-5 năm tới. Tuy nhiên, Bắc Kinh có động lực lớn để rút ngắn thời gian phụ thuộc này. Chip nội địa chỉ có thể hoàn thiện nếu được đưa vào môi trường thực tế, tạo ra các phản hồi cần thiết để nâng cấp công nghệ.

Doanh thu của Nvidia tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông đang trên đà sụt giảm, ngay cả khi hãng này đang dồn lực đầu tư lên tới 150 tỷ USD mỗi năm vào Đài Loan. Khoản đầu tư khổng lồ này có thể đảo ngược kế hoạch hạn chế trung tâm dữ liệu AI và điện hạt nhân của Đài Loan, đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp địa phương ứng dụng AI mạnh mẽ hơn.

Để duy trì vị thế dẫn đầu trong bối cảnh bị thu hẹp tại đại lục, Nvidia đang nỗ lực giữ chân trong mảng "AI vật lý" của Trung Quốc thông qua việc hợp tác với startup robot hình người Unitree. Ông Jensen Huang cũng được cho là đã tham gia hội đồng quản trị của Đại học Thanh Hoa nhằm thu hút nhân tài, dù các bên chưa chính thức xác nhận.

Những động thái trên cho thấy thời thế đang thay đổi. Tham vọng công nghệ của Trung Quốc giờ đây không còn được định hình bằng khả năng tiếp cận chip Nvidia, mà bằng năng lực của các doanh nghiệp có thể kiến tạo tương lai mà không cần đến nó.

Tham khảo: CNBC