Ăn 3 loại rau quen thuộc mỗi ngày, người đàn ông 41 tuổi tử vong vì suy thận cấp

Sự ra đi đột ngột của ông Trần (41 tuổi, Phúc Châu, Phúc Kiến, Trung Quốc) vì biến chứng suy thận cấp đã để lại nỗi đau và sự bàng hoàng lớn cho gia đình, bạn bè. Nguyên nhân không bắt nguồn từ thực phẩm bẩn hay độc hại, mà đến từ chính sự chủ quan trong chế độ ăn uống hằng ngày của một người có bệnh nền, dám "tự làm bác sĩ".

Khoảng 2 năm trước, ông Trần đi khám vì mệt mỏi và đau nhức các khớp ngón chân, phát hiện nồng độ axit uric trong máu tăng cao. Thay vì tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, ông lại tự ý điều chỉnh chế độ ăn bằng cách cắt giảm thịt, dầu mỡ và tăng cường tối đa rau củ. Do tin rằng "rau nào cũng tốt" miễn là ăn nhiều, ông hoàn toàn phớt lờ lời dặn của bác sĩ về việc phải hạn chế những loại rau giàu purin và kali.

Chính thói quen ăn uống tai hại này đã khiến tổn thương ở thận tiến triển âm thầm nhưng tàn khốc. Hai tháng trước khi biến cố xảy ra, sức khỏe ông Trần suy sụp nhanh chóng. Cơ thể ông sụt cân nhanh chóng, tay chân tích nước phù nề, liên tục buồn nôn và đau đớn dữ dội vùng thắt lưng. Thế nhưng, người nhà giục thế nào ông cũng không chịu đi khám. Đến khi xuất hiện triệu chứng tiểu ra máu, nôn mửa liên tục và khó thở dồn dập, gia đình mới hoảng loạn đưa ông đi cấp cứu. Dù các bác sĩ đã dốc sức cứu chữa, ông Trần vẫn không thể qua khỏi vì biến chứng tăng urê huyết dẫn đến suy thận cấp ở tuổi 41.

Trực tiếp tiếp nhận ca bệnh, bác sĩ Vương Ngân Phong, Bệnh viện Đa khoa Đại học Y khoa Phúc Kiến (Phúc Kiến, Trung Quốc) xót xa cho biết: "Rau tốt nhưng không phải loại nào hay cách chế biến nào cũng tốt, càng không phải ăn càng nhiều thì càng tốt. Nhất là với những người có bệnh nề, cần cẩn trọng khi ăn uống".

Qua khai thác tiền sử sinh hoạt, mâm cơm hằng ngày của ông Trần xuất hiện dày đặc 3 loại rau quen thuộc là rau chân vịt, cải bẹ xanh và giá đỗ. Bác sĩ Vương phân tích, 3 loại rau này rất giàu dinh dưỡng với người bình thường, nhưng lại trở thành "sát thủ" đối với người có bệnh nền về thận và axit uric cao do chứa hàm lượng purin cùng kali vượt ngưỡng:

- Rau chân vịt (Cải bina): Đây là nhóm thực phẩm chứa hàm lượng purin khá cao (khoảng 57 - 58mg/100g) và lượng kali dồi dào (từ 500 - 700mg/100g). Khi chức năng lọc của thận đã suy giảm, lượng kali không thể đào thải sẽ ứ đọng trong máu, dễ gây rối loạn nhịp tim. Đồng thời, lượng axit oxalic cao trong loại rau này khi kết hợp với canxi sẽ tạo thành các tinh thể canxi oxalate gây tắc nghẽn ống thận.

- Cải bẹ xanh: Chứa khoảng 50 - 70mg purin và 400mg kali trong mỗi 100g rau. Việc tiêu thụ liên tục khiến nồng độ axit uric trong máu tăng cao, lắng đọng thành các tinh thể sắc nhọn ngay tại mô thận, kích hoạt phản ứng viêm kẽ thận mãn tính.

- Giá đỗ: Là dạng mầm nảy từ hạt đậu, giá đỗ tập trung lượng purin trung bình khoảng 40 - 60mg/100g. Người bị gút hay tăng axit uric máu nếu ăn giá đỗ thường xuyên sẽ khiến hệ bài tiết của thận rơi vào trạng thái quá tải kéo dài.

Bác sĩ Vương nhấn mạnh: "Purin khi đi vào cơ thể sẽ chuyển hóa thành axit uric. Khi thận suy yếu, axit uric bị giữ lại, kết tinh thành các tinh thể đâm thấu tế bào thận. Đồng thời, tình trạng tăng kali máu do thận không lọc nổi kali dư thừa có thể khiến tim ngừng đập đột ngột".

Bên cạnh 3 loại rau kể trên, ông nhắc người có chỉ số axit uric cao hoặc chức năng thận kém cần hết sức cẩn trọng với các nhóm thực phẩm nguy hại sau:

- Thực phẩm muối: Thực phẩm muối, cá hay thịt muối đều chứa lượng muối natri cực lớn. Khi nạp quá nhiều muối, cơ thể bị giữ nước khiến huyết áp tăng vọt, ép các mạch máu nhỏ ở thận phải chịu áp lực khổng lồ dẫn đến xơ hóa nhanh chóng. Ngoài ra, dư lượng nitrit trong dưa muối xổi còn gây độc cho niêm mạc ống thận.

- Nấm tươi và nấm khô: Nấm rơm, nấm đùi gà, nấm hương chứa hàm lượng purin rất cao (có loại lên tới 150mg/100g), dễ kích phát cơn đau gút cấp và gây áp lực lớn cho thận.

- Măng tây và măng chua: Chứa lượng axit oxalic và purin đáng kể, dễ làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương niêm mạc thận.

- Nước hầm xương, nước luộc thịt đặc: Toàn bộ purin trong thịt và xương đều hòa tan vào phần nước hầm, tạo ra lượng độc tố dồn dập cho thận khi nạp vào.

- Trái cây quá giàu kali: Chuối, bơ, sầu riêng, kiwi hay hồng khô là những loại quả tốt cho người khỏe mạnh nhưng lại cực kỳ nguy hiểm với bệnh nhân suy thận do nguy cơ gây tăng kali máu cấp tính.

Để bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia y tế khuyến cáo người bệnh nên chần qua nước sôi rồi bỏ phần nước đó đi trước khi chế biến các loại rau chứa nhiều purin hay oxalate. Quan trọng nhất, khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như mệt mỏi, đau khớp, tiểu ít hay phù nề, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra, tuyệt đối không tự ý ăn uống theo cảm tính.

Nguồn và ảnh: Aboluowang, NetEase Health