Cảnh báo đặc biệt tới những gia đình đang dùng tủ lạnh hàng ngày

Số ca ung thư dạ dày gia tăng trong những năm gần đây đang trở thành mối lo ngại lớn đối với giới y khoa. Điều đáng nói là dù điều kiện sống đã được cải thiện và nhiều người chú ý hơn đến chế độ ăn uống lành mạnh, các vấn đề về dạ dày vẫn ngày càng phổ biến.

Nguyên nhân sâu xa thực ra không quá phức tạp. Trong sinh hoạt hằng ngày, một số thói quen ăn uống tưởng như vô hại lại âm thầm làm tổn thương dạ dày theo thời gian. Trong đó, cách bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh là một yếu tố rất đáng lưu ý. Nhiều gia đình có thói quen cất thức ăn thừa vào tủ lạnh để tránh lãng phí, nhưng lại không nhận ra rằng tủ lạnh không phải là môi trường “an toàn tuyệt đối”. Nếu thực phẩm được bảo quản không đúng cách hoặc để quá lâu, chúng có thể trở thành yếu tố nguy cơ đối với sức khỏe dạ dày, thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Thứ nhất, thực phẩm để lạnh lâu ngày có thể làm tăng nguy cơ hình thành chất gây ung thư

Một vấn đề thường được nhắc đến là nitrit. Khi thực phẩm được bảo quản trong tủ lạnh quá lâu, đặc biệt là rau lá xanh và một số món muối chua, hàm lượng nitrit có thể tăng lên. Khi vào dạ dày, nitrit có thể kết hợp với các amin sinh ra trong quá trình phân giải protein để tạo thành nitrosamine - một nhóm chất được xem là có khả năng gây ung thư.

Một số nghiên cứu dịch tễ học cho thấy những người thường xuyên tiêu thụ thức ăn thừa, hoặc ăn thực phẩm đã để lạnh nhiều ngày rồi hâm nóng lại, có nguy cơ mắc các bệnh dạ dày cao hơn so với người ít sử dụng những thực phẩm này. Điều này cho thấy tủ lạnh chỉ giúp làm chậm sự phát triển của vi khuẩn, chứ không thể ngăn chặn hoàn toàn các biến đổi hóa học trong thực phẩm.

Thứ hai, tủ lạnh không hoàn toàn vô trùng và nguy cơ nhiễm chéo là có thật

Nhiều người cho rằng chỉ cần cất đồ ăn vào tủ lạnh là sẽ an toàn. Thực tế, môi trường bên trong tủ lạnh không hoàn toàn sạch tuyệt đối. Việc đóng mở cửa thường xuyên làm nhiệt độ dao động, trong khi thịt, cá, rau củ, trái cây lại thường được cất chung trong cùng một không gian, từ đó làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo.

Một số vi khuẩn vẫn có thể tồn tại, thậm chí phát triển ở nhiệt độ thấp, chẳng hạn như Listeria. Nếu thực phẩm bị nhiễm các vi sinh vật này, người có sức đề kháng yếu có thể bị rối loạn tiêu hóa; trường hợp nặng còn có thể dẫn tới nhiễm trùng toàn thân. Người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai là những nhóm cần đặc biệt thận trọng.

Về lâu dài, nếu dạ dày liên tục bị kích thích bởi thực phẩm nhiễm khuẩn hoặc bảo quản kém, hàng rào niêm mạc có thể dần suy yếu, dẫn đến viêm tái phát và làm tăng nguy cơ xuất hiện các tổn thương nghiêm trọng hơn.

Thứ ba, thực phẩm muối chua và thực phẩm đông lạnh lâu ngày cũng là yếu tố đáng lo ngại

Nhiều gia đình có thói quen dự trữ thực phẩm muối chua hoặc thực phẩm đông lạnh quanh năm. Tuy nhiên, thực phẩm muối chua thường chứa nhiều muối, dễ gây kích thích và tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng thường xuyên. Chế độ ăn nhiều muối kéo dài còn làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc, tạo điều kiện để các tác nhân có hại như Helicobacter pylori xâm nhập. Trong khi đó, nhiễm Helicobacter pylori vốn đã là một yếu tố nguy cơ quan trọng đối với ung thư dạ dày.

Ngoài ra, thực phẩm đông lạnh để quá lâu cũng không hẳn vô hại. Khi bảo quản kéo dài, đặc biệt là các sản phẩm thịt, chất béo có thể bị oxy hóa, tạo ra các hợp chất gây kích ứng niêm mạc dạ dày. Một số loại thịt đông lạnh giá rẻ nếu để quá lâu còn có thể bị giảm chất lượng rõ rệt, không còn là lựa chọn an toàn cho sức khỏe.

Thứ tư, thói quen sử dụng và vệ sinh tủ lạnh ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ rủi ro

Bản thân chiếc tủ lạnh không phải là vấn đề; vấn đề nằm ở cách sử dụng. Nhiều người ít khi vệ sinh tủ lạnh, để nước sốt, đồ ăn cũ, cá thịt đông đá tồn tại trong thời gian rất dài. Theo thời gian, vi khuẩn, nấm mốc và mùi lạ có thể tích tụ bên trong, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm.

Điều đáng lo là nhiều thực phẩm sau khi hâm nóng có thể vẫn trông bình thường ở bề ngoài, nhưng cấu trúc và chất lượng bên trong đã thay đổi. Vì thế, nguy cơ không chỉ nằm ở việc “thức ăn có hỏng rõ hay không”, mà còn ở những biến đổi âm thầm mà mắt thường khó nhận biết.

Ung thư dạ dày thường không hình thành chỉ sau một vài bữa ăn không an toàn. Đây thường là kết quả của một quá trình kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ viêm dạ dày mạn tính, viêm teo niêm mạc, rồi tiến triển đến các tổn thương tiền ung thư. Trong suốt quá trình đó, thói quen ăn uống lâu dài là một yếu tố có ảnh hưởng rất lớn.

Nhìn chung, tủ lạnh không gây hại, nhưng cách sử dụng tủ lạnh thiếu khoa học có thể âm thầm tạo ra rủi ro cho sức khỏe dạ dày. Vì vậy, ăn tươi, bảo quản đúng cách, hâm nóng kỹ và vệ sinh tủ lạnh thường xuyên là những việc đơn giản nhưng rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Nguyên tắc sử dụng tủ lạnh

Từ góc độ y học, ung thư dạ dày liên quan đến nhiều yếu tố như di truyền, nhiễm Helicobacter pylori , chế độ ăn uống và lối sống. Trong đó, chế độ ăn là yếu tố mỗi người có thể chủ động điều chỉnh.

Để giảm rủi ro, cần lưu ý một số nguyên tắc cơ bản:

• Hạn chế ăn thức ăn thừa để qua đêm.

• Nếu đã bảo quản lạnh, nên dùng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong vòng 24 giờ.

• Rau củ nên mua vừa đủ và ưu tiên sử dụng khi còn tươi.

• Thịt cá cần chia nhỏ, đựng trong hộp kín trước khi cấp đông.

• Thực phẩm đông lạnh không nên để quá lâu; với nhiều loại thịt, thời gian bảo quản hợp lý thường không nên vượt quá vài tháng.

• Khi hâm nóng, cần làm nóng kỹ để nhiệt độ bên trong thực phẩm đạt trên 70∘C70∘C, nhằm giảm nguy cơ vi khuẩn còn sống sót.

• Tủ lạnh cần được sắp xếp khoa học, tách riêng thực phẩm sống và chín, đồng thời vệ sinh định kỳ.

Theo Aboluowang