"Cha đẻ" Apple Silicon được thăng chức danh mới trong ngày Tim Cook tuyên bố rời ghế CEO

Cùng thông báo chuyển giao CEO từ Tim Cook sang John Ternus ngày 20/4, Apple công bố một đợt tái cơ cấu quan trọng ở mảng phần cứng. Johny Srouji, người đã giữ vị trí Phó chủ tịch cấp cao Hardware Technologies, được thăng lên chức danh mới Chief Hardware Officer có hiệu lực ngay lập tức. Đây là vị trí mới hoàn toàn trong bộ máy Apple, gom hai mảng lớn Hardware Engineering và Hardware Technologies về một đầu mối duy nhất.

Trước đó, Hardware Engineering là mảng do John Ternus phụ trách. Khi Ternus lên làm CEO từ 1/9, vị trí trưởng bộ phận Hardware Engineering được giao cho Tom Marieb, Phó chủ tịch Product Integrity hiện tại, và Marieb sẽ báo cáo trực tiếp cho Srouji. Như vậy, toàn bộ chuỗi sản phẩm Apple - từ ý tưởng silicon đến khi ra khỏi nhà máy - sẽ nằm dưới một cây quyền duy nhất.

Tim Cook đánh giá cao vai trò của Srouji trong quyết định thăng chức này. "Anh ấy đóng vai trò độc nhất trong việc định hình chiến lược silicon của Apple", Cook viết trong thông cáo. Tân CEO John Ternus cũng nhận xét Srouji là "đối tác tuyệt vời trong đội ngũ điều hành" và cho biết hai người sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ ở vai trò mới.

Srouji là ai

Sinh năm 1964 tại Haifa, Israel, trong một gia đình Ả Rập Công giáo, Srouji khởi nghiệp từ Technion - Viện Công nghệ Israel - nơi ông lấy cả bằng cử nhân và thạc sĩ Khoa học Máy tính. Trước khi đến Apple, ông có gần 20 năm làm việc tại IBM và Intel, tập trung vào thiết kế vi xử lý. Tại Intel, ông lên đến vị trí senior manager ở trung tâm thiết kế Israel. Năm 2005, ông quay lại IBM làm trưởng nhóm thiết kế CPU POWER7.

Năm 2008, Bob Mansfield - lúc đó là lãnh đạo phần cứng cấp cao của Apple - mời Srouji về để dẫn dắt một dự án đầy tham vọng: thiết kế chip tự thân của Apple. Đó là lúc Steve Jobs kết luận Apple phải tự làm chip nếu muốn tạo khác biệt thực sự. Srouji từng kể lại với Bloomberg năm 2016 rằng Jobs đi đến kết luận này vì chỉ khi sở hữu silicon của chính mình, Apple mới có thể tạo ra thứ thực sự độc đáo.

Sản phẩm đầu tiên của Srouji tại Apple là con chip A4, ra mắt trên iPad gen 1 tháng 4/2010, sau đó tiếp tục được dùng trên iPhone 4 ra mắt cuối tháng 6 cùng năm. Kể từ đó, đội của ông đứng sau toàn bộ dòng chip A-series (cho iPhone, iPad), M-series (cho Mac, iPad Pro, Vision Pro), cũng như các công nghệ cốt lõi khác như pin, camera, bộ điều khiển lưu trữ, cảm biến, màn hình, và gần đây là modem di động tự thiết kế thay thế Qualcomm.

Cột mốc lớn nhất trong sự nghiệp Srouji tại Apple đến năm 2020, khi ông lên sân khấu WWDC công bố Mac sẽ chuyển toàn bộ từ chip Intel sang Apple Silicon. Đây là quyết định chiến lược giúp Apple nắm quyền kiểm soát hoàn toàn cả phần cứng lẫn phần mềm, và được xem là một trong những bước đi thành công nhất của Tim Cook. Srouji cũng là người thiết lập trung tâm R&D Apple tại Herzliya, sau đó mở rộng thêm ở Haifa và Jerusalem - trung tâm R&D lớn thứ hai của Apple trên toàn cầu.

Mức độ quan trọng của Srouji lớn đến mức năm 2019, Intel đưa ông vào danh sách ứng viên CEO tiềm năng. Apple được cho là đã chi mạnh tay để giữ ông ở lại. Đầu năm 2026, khi xuất hiện tin đồn Srouji có thể rời Apple, ông phải gửi tin nội bộ khẳng định "không có kế hoạch rời đi" giữa bối cảnh hàng loạt lãnh đạo cao cấp rút lui khỏi Apple.

Vì sao lập chức danh Chief Hardware Officer vào lúc này

Chức danh Chief Hardware Officer là hoàn toàn mới ở Apple. Trước đây, Hardware Engineering và Hardware Technologies hoạt động song song, đều báo cáo trực tiếp cho CEO. Việc gộp hai mảng về một đầu mối cho thấy Apple muốn rút ngắn chuỗi quyết định giữa nhóm thiết kế silicon và nhóm lắp ráp thành sản phẩm cuối, đặc biệt trong bối cảnh thiết bị hiện nay phụ thuộc sâu vào tích hợp chip - phần mềm - thiết kế.

Góc nhìn từ AppleMagazine cho rằng quyết định này phản ánh hướng đi của Apple khi công ty đi sâu hơn vào AI, điện toán không gian (spatial computing), modem tự thiết kế, công nghệ màn hình mới, hóa học pin, cảm biến sức khỏe và hệ thống camera tiên tiến. Tất cả các mảng này đều đòi hỏi cấp độ tích hợp phần cứng mà một mình Hardware Engineering hay Hardware Technologies khó xử lý riêng lẻ.

Trong bức tranh rộng hơn, việc chọn hai kỹ sư phần cứng (Ternus làm CEO, Srouji làm Chief Hardware Officer) thay vì đưa một người có nền tảng phần mềm hay AI lên vị trí dẫn dắt khẳng định Apple vẫn định vị mình là "công ty ưu tiên phần cứng", theo nhận định của analyst Adam Crisafulli (Vital Knowledge). Đây là tín hiệu đáng chú ý khi các đối thủ như Google, Microsoft và Meta đang dồn nguồn lực khổng lồ vào AI - mảng mà Apple vừa phải nhượng bộ bằng cách hợp tác với Google để dùng mô hình Gemini cho Siri.