Chợ Việt có 1 thứ được ví là "axit hyaluronic tự nhiên", chị em biết ăn thì da căng mọng collagen, rất tốt sức khỏe

Axit Hyaluronic (thường gọi tắt là HA) là một phân tử đường tự nhiên (glycosaminoglycan) có sẵn trong mô liên kết của cơ thể người (tập trung nhiều ở da, mắt và dịch khớp), với khả năng giữ nước vượt trội (1g HA có thể giữ đến 6 lít nước / gấp 500–1000 lần trọng lượng của chính nó).

Công dụng chính của axit hyaluronic là cấp ẩm và giữ nước, giúp da căng mọng, mềm mịn và ngăn ngừa tình trạng khô ráp, chống lão hóa, cải thiện độ đàn hồi, săn chắc và làm mờ các nếp nhăn nhỏ trên da... Trong thẩm mỹ nội khoa, nó được dùng ở dạng tiêm dùng để làm đầy nếp nhăn, tạo hình hoặc xóa mờ khuyết điểm trên khuôn mặt.

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta cũng có nhiều món ăn được ví như axit hyaluronic tự nhiên, vừa ngon vừa đẹp da lại tốt cho sức khỏe.

Ví dụ như nấm tuyết!

Nấm tuyết có màu trắng trong, mềm giòn, khi nấu chín lại tạo độ sánh đặc trưng. Không chỉ xuất hiện trong những món chè thanh mát, loại nấm này còn được nhiều chị em yêu thích bởi lời đồn giúp dưỡng nhan, cấp ẩm cho da và hỗ trợ sức khỏe. Nhưng nấm tuyết thực sự có những công dụng gì, ăn thường xuyên có tốt không và cần lưu ý điều gì để tránh gây hại?

Nấm tuyết có gì đặc biệt?

Nấm tuyết (tên khoa học là Tremella fuciformis), còn được gọi là ngân nhĩ hay mộc nhĩ trắng, là một loại nấm ăn được, phổ biến trong ẩm thực châu Á. Nấm thường có màu trắng ngà, hình dáng xòe thành nhiều cánh giống bông hoa, khi ngâm nước sẽ nở mềm và có độ giòn nhẹ.

Trong thành phần của nấm tuyết có polysaccharide (một nhóm carbohydrate phức hợp), chất xơ, protein cùng một số hợp chất sinh học khác. Đáng chú ý, polysaccharide được xem là thành phần hoạt tính quan trọng, thu hút nhiều nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa, điều hòa miễn dịch và bảo vệ da.

Vậy ăn nấm tuyết có thể mang lại những lợi ích nào?

1. Bổ sung chất xơ, hỗ trợ hoạt động tiêu hóa

Nấm tuyết chứa polysaccharide và các thành phần chất xơ. Đây là nhóm chất có vai trò quan trọng đối với sức khỏe đường ruột, góp phần hỗ trợ hoạt động tiêu hóa và duy trì hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh.

Một số nghiên cứu về polysaccharide trong nấm tuyết cho thấy chúng có tiềm năng tác động tích cực đến hệ vi sinh vật đường ruột. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện nay vẫn đến từ nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật, chưa đủ để khẳng định ăn nấm tuyết có thể điều trị táo bón hay các bệnh lý tiêu hóa.

Dù vậy, bổ sung nấm tuyết vào thực đơn như một loại thực phẩm đa dạng nguồn chất xơ vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc.

2. Có tiềm năng hỗ trợ làn da, nhưng không phải “thần dược” dưỡng nhan

Đây có lẽ là lý do khiến nấm tuyết được nhiều chị em quan tâm. Trong lĩnh vực mỹ phẩm, chiết xuất nấm tuyết được nghiên cứu nhờ khả năng giữ nước và những tác động tiềm năng đối với hàng rào bảo vệ da.

Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật ghi nhận polysaccharide của nấm tuyết có hoạt tính chống oxy hóa, hỗ trợ bảo vệ tế bào da trước một số tác nhân gây tổn thương. Các nhà khoa học cũng đang tìm hiểu tiềm năng của thành phần này trong việc hỗ trợ độ ẩm, phục hồi hàng rào bảo vệ da và chống lão hóa.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc sử dụng chiết xuất nấm tuyết trong mỹ phẩm với việc ăn nấm tuyết. Hiện chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao trên người để khẳng định ăn nấm tuyết thường xuyên sẽ giúp da trắng hơn, giảm nếp nhăn hay trẻ hóa làn da.

Vì vậy, chị em có thể thưởng thức nấm tuyết như một món ăn bổ sung trong chế độ dinh dưỡng, nhưng đừng kỳ vọng chỉ ăn một loại thực phẩm là có ngay làn da căng bóng, không tuổi.

3. Chứa các hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa

Quá trình chuyển hóa trong cơ thể có thể tạo ra các gốc tự do. Khi mất cân bằng giữa gốc tự do và hệ thống chống oxy hóa, tình trạng stress oxy hóa có thể góp phần vào quá trình tổn thương tế bào và lão hóa.

Polysaccharide cùng một số hợp chất sinh học trong nấm tuyết đã được nghiên cứu về hoạt tính chống oxy hóa. Một số kết quả tiền lâm sàng cho thấy những thành phần này có khả năng tham gia bảo vệ tế bào trước tổn thương do oxy hóa.

Tất nhiên, hoạt tính chống oxy hóa được ghi nhận trong nghiên cứu không đồng nghĩa với việc ăn nấm tuyết có thể ngăn ngừa ung thư, bệnh tim mạch hay làm chậm lão hóa ở người. Đây vẫn là hướng nghiên cứu cần thêm bằng chứng.

4. Có tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết

Một lợi ích đáng chú ý khác của nấm tuyết là khả năng hỗ trợ chuyển hóa đường, đang được các nhà khoa học quan tâm.

Năm 2024, một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng đăng trên tạp chí BMC Nutrition đã đánh giá tác động của đồ uống chứa nấm tuyết ở 56 người thừa cân hoặc béo phì có tiền tiểu đường. Những người tham gia sử dụng đồ uống này hằng ngày trong 12 tuần.

Kết quả ghi nhận nhóm sử dụng đồ uống nấm tuyết có mức HbA1c (chỉ số phản ánh đường huyết trung bình trong khoảng 2-3 tháng) và vòng eo giảm nhẹ. Tuy nhiên, nghiên cứu chưa ghi nhận sự thay đổi đáng kể ở nhiều chỉ số chuyển hóa khác, bao gồm một số chỉ số đường huyết và mỡ máu.

Các tác giả cũng nhấn mạnh đây mới là nghiên cứu thăm dò với số lượng người tham gia còn hạn chế, cần thêm những thử nghiệm quy mô lớn để xác nhận kết quả.

Điều này có nghĩa nấm tuyết có thể là một thực phẩm đáng quan tâm trong chế độ ăn đa dạng, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị, chế độ ăn kiểm soát đường huyết hay việc vận động ở người mắc tiểu đường và tiền tiểu đường.

5. Có tiềm năng điều hòa miễn dịch

Polysaccharide trong nấm tuyết cũng được nghiên cứu về khả năng tác động đến hoạt động của hệ miễn dịch. Một số kết quả thực nghiệm cho thấy những hợp chất này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các tế bào miễn dịch và phản ứng viêm.

Dù vậy, đây chủ yếu vẫn là những phát hiện tiền lâm sàng. Chưa có đủ bằng chứng để khẳng định ăn nấm tuyết giúp tăng sức đề kháng rõ rệt, phòng tránh nhiễm trùng hay điều trị các bệnh liên quan đến miễn dịch.

Nhìn chung, nấm tuyết là thực phẩm có thành phần dinh dưỡng và hợp chất sinh học đáng chú ý. Nhưng lợi ích của nó nên được nhìn nhận trong tổng thể chế độ ăn uống lành mạnh, thay vì xem đây là một loại thực phẩm có thể giải quyết mọi vấn đề sức khỏe.

Ăn nấm tuyết thế nào để tốt cho sức khỏe, tránh gây hại?

Dù là thực phẩm quen thuộc, nấm tuyết vẫn cần được lựa chọn và chế biến đúng cách. Một số lưu ý dưới đây sẽ giúp chị em yên tâm hơn khi đưa loại nấm này vào thực đơn:

Chọn nấm có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên nấm tuyết được đóng gói, có thông tin nhà sản xuất, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản. Không mua nấm có dấu hiệu ẩm mốc, đổi màu bất thường, có mùi lạ hoặc bị hư hỏng.

Ngâm và sơ chế kỹ trước khi nấu: Với nấm tuyết khô, cần ngâm trong nước sạch cho nở hoàn toàn, sau đó rửa kỹ dưới vòi nước. Loại bỏ phần chân nấm cứng, sẫm màu và những phần bị hư hỏng. Không sử dụng nước ngâm để chế biến nếu nước có dấu hiệu bất thường.

Nấu chín trước khi ăn: Không nên ăn nấm tuyết khô hoặc nấm chưa được chế biến chín. Nên nấu kỹ trong các món chè, súp hoặc món hầm, đồng thời bảo đảm dụng cụ và nước sử dụng sạch sẽ.

Không lạm dụng các món chè nhiều đường: Nấm tuyết thường được nấu cùng đường phèn, táo đỏ, long nhãn hoặc các nguyên liệu tạo vị ngọt. Món ăn có thể ngon và dễ thưởng thức nhưng lượng đường bổ sung cũng cần được kiểm soát, đặc biệt với người thừa cân, béo phì, tiền tiểu đường hoặc tiểu đường. Có thể giảm lượng đường, kết hợp thêm các nguyên liệu ít ngọt để món ăn nhẹ nhàng hơn.

Bảo quản đúng cách: Nấm tuyết đã ngâm hoặc chế biến không nên để ở nhiệt độ phòng quá lâu. Phần chưa sử dụng cần được bảo quản trong hộp sạch, đậy kín và để trong tủ lạnh; nên dùng sớm, không ăn nếu có mùi chua, nhớt hoặc dấu hiệu ôi hỏng.

Chú ý phản ứng của cơ thể: Người từng dị ứng với nấm hoặc xuất hiện các biểu hiện như ngứa, nổi mề đay, đau bụng, buồn nôn sau khi ăn cần ngừng sử dụng. Nếu có dấu hiệu dị ứng nghiêm trọng như khó thở, sưng môi hoặc lưỡi, cần được cấp cứu ngay.

Cuối cùng, nấm tuyết không phải thực phẩm càng ăn nhiều càng tốt. Chưa có khuyến nghị khoa học thống nhất về lượng nấm tuyết cần ăn mỗi ngày để đạt lợi ích sức khỏe. Chị em nên sử dụng với lượng phù hợp trong chế độ ăn đa dạng, không tự ý dùng các sản phẩm chiết xuất nấm tuyết liều cao với mục đích điều trị bệnh.

Một bát chè nấm tuyết thanh mát có thể là món tráng miệng thú vị, nhưng để khỏe đẹp lâu dài, điều quan trọng vẫn là ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc và duy trì vận động đều đặn.

(Ảnh minh họa: Internet)