EU phát hiện đường dây né tránh trừng phạt, tuồn hàng hóa sang Nga

(Ảnh: Getty Images)

Cơ quan chống gian lận của Liên minh châu Âu (EU) cho biết, với sự phối hợp chặt chẽ của Ba Lan và nhiều quốc gia liên quan, một đường dây tinh vi nhằm né tránh các biện pháp trừng phạt đã bị bóc gỡ, qua đó phát hiện hơn 760 phương tiện được xuất khẩu trái phép từ châu Âu sang Nga.

Trong thông cáo phát đi ngày 28/1, Văn phòng Chống gian lận châu Âu (OLAF) cho biết đã tiến hành một cuộc điều tra xuyên biên giới phức tạp sau khi nhà chức trách Ba Lan phát hiện nhiều lô xe đã qua sử dụng có dấu hiệu bất thường khi xuất khẩu từ một số nước thành viên EU.

Theo khai báo hải quan, các phương tiện này được xuất sang Thổ Nhĩ Kỳ hoặc một số quốc gia khác. Tuy nhiên, bằng chứng do hải quan Ba Lan thu thập cho thấy điểm đến thực sự của các xe nói trên là Nga, quốc gia đang chịu hàng loạt lệnh trừng phạt nghiêm ngặt của EU.

OLAF cho biết đã đối chiếu dữ liệu hải quan, thương mại và vận tải, qua đó phát hiện một mạng lưới quy mô lớn với sự tham gia của nhiều nhà xuất khẩu tại các nước EU. Tổng cộng 766 phương tiện được khai báo xuất khẩu sang Armenia, Gruzia, Kazakhstan, Kyrgyzstan và Moldova nhưng trên thực tế không hề đến các quốc gia này. Giới chức sở tại đã phối hợp tích cực với EU trong quá trình điều tra.

Bằng cách theo dõi từng phương tiện riêng lẻ, OLAF đã lần theo toàn bộ chuỗi logistics và xác định các xe cuối cùng xuất hiện tại Nga, qua đó khẳng định hành vi cố tình lách các biện pháp trừng phạt của EU.

Kết quả điều tra đã dẫn tới việc mở các vụ án hình sự tại 3 quốc gia thành viên EU, dù danh tính cụ thể chưa được công bố. Các cơ quan chức năng đồng thời triển khai thêm biện pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ tái diễn những hình thức xuất khẩu trái phép tương tự.

Phát biểu về vụ việc, Quyền Tổng Giám đốc OLAF Salla Saastamoinen nhấn mạnh, việc né tránh trừng phạt làm suy yếu hiệu quả của các biện pháp hạn chế mà EU áp đặt. Bà khẳng định, sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên và các nước thứ ba là yếu tố then chốt giúp phát hiện và triệt phá những đường dây xuyên biên giới phức tạp, qua đó bảo vệ tính toàn vẹn của cơ chế trừng phạt.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Nga bị áp đặt nhiều lệnh trừng phạt quốc tế kể từ khi nước này tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn tại Ukraine vào tháng 2/2022. Thời gian qua, truyền thông châu Âu liên tục đưa tin về các nỗ lực tìm cách lách trừng phạt thông qua các tuyến trung chuyển, mạng lưới vận tải "ngầm" và hình thức khai báo gian dối, đặt ra thách thức không nhỏ cho công tác giám sát và thực thi của EU.