Kỹ sư công nghệ mất chỗ đứng, thu nhập hơn 4 tỷ đồng/năm vẫn không thể thuê nổi nhà: AI khiến giấc mơ Mỹ thêm xa vời

Katrine Razniak (27 tuổi) đặt chân đến San Francisco vào năm 2022 với vai trò là một chuyên viên tuyển dụng tại LinkedIn, mức lương 70.000 USD/năm. Thu nhập của cô nhanh chóng vọt lên mức 180.000 USD (4,4 tỷ đồng) khi đầu quân cho công ty phần mềm Rippling để quản lý một đội ngũ giám đốc khách hàng. Bạn đời, Adam Woodbury (39 tuổi), chuyển đến thành phố này vào năm 2021 và đang bỏ túi 185.000 USD/năm với tư cách một kỹ sư phần mềm.

Thế nhưng giờ đây, ngay cả những mức lương sáu chữ số đáng mơ ước đó cũng không còn đủ để giúp họ sống dễ thở tại San Francisco.

Khi Razniak và Woodbury cố gắng tìm một căn hộ một phòng ngủ với giá dưới 5.000 USD/tháng vào mùa xuân này, họ hoàn toàn thất bại dù lùng sục khoảng 30 bất động sản suốt ba tháng trời. Tại một căn hộ cho thuê với giá 5.200 USD/tháng, họ chứng kiến 30 người chen chân điền tên vào danh sách đăng ký chỉ trong vòng một giờ kể từ khi chủ nhà mở cửa.

Họ bỏ cuộc. Ngay cả khi tìm được chỗ ở, một câu hỏi vẫn đau đáu bám lấy họ: Liệu một thành phố nơi tiền đi chợ và những bữa tối với bạn bè trở thành nỗi lo tài chính có phải là nơi xây dựng tương lai?

“Tôi không hoàn toàn tuyệt vọng, nhưng tôi không nghĩ mình có thể bám trụ lại San Francisco”, cô Razniak chia sẻ.

Anh Woodbury nói thêm: “Đến một lúc nào đó, một sự chuyển dịch âm thầm diễn ra khi cả hai chúng tôi đều nhận ra rằng việc ở lại đây chẳng còn chút logic nào cả”.

Xét theo bất kỳ thước đo chuẩn mực nào, Razniak và Woodbury không hề thuộc nhóm chật vật về vật chất. Nhưng khi làn sóng giàu có từ trí tuệ nhân tạo chuẩn bị đổ bộ xuống San Francisco, ngay cả những lao động công nghệ trẻ tuổi cũng bắt đầu phải thừa nhận rằng tương lai vừa túi tiền đang ngày càng xa xỉ.

Nguyên nhân là do hai gã khổng lồ AI là OpenAI và Anthropic - đều đặt đại bản doanh tại San Francisco và được định giá gần 1.000 tỷ USD - đang chuẩn bị tiến hành phát hành cổ phiếu ra công chúng (IPO). Một tầng lớp tinh hoa AI mới đã trỗi dậy, sở hữu sức mua vượt trội hoàn toàn so với các kỹ sư công nghệ thông thường. Theo một phân tích từ công ty nghiên cứu thị trường tư nhân Sacra, hai công ty này cùng với SpaceX của Elon Musk có thể “khai sinh” thêm hơn 20 tỷ phú mới từ nhóm nhân viên đương nhiệm và cựu nhân viên.

“Tôi có cảm giác như mình không còn đủ tư cách để sống ở đây nữa chỉ vì tôi không làm việc cho một công ty AI”, anh Woodbury bộc bạch, dù mức lương đang giúp anh lọt vào top 20% hộ gia đình thu nhập cao nhất nước Mỹ, theo dữ liệu từ Cục Thống kê Dân số.

Anh Woodbury gần đây đã chuyển đến vùng Carnelian Bay thuộc khu vực Hồ Tahoe, California, nơi có chi phí dễ thở hơn. Razniak vẫn ở lại trong một căn hộ tại khu Haight-Ashbury của San Francisco, chấp nhận chia sẻ không gian với hai người bạn cùng phòng và trả mức tiền thuê 1.650 USD/tháng. Họ đang yêu xa.

San Francisco từ lâu đã phải vật lộn với bài toán chi phí đắt đỏ, nhưng vấn đề này càng bị phóng đại khi OpenAI, Anthropic và các startup khác thu hút một dòng thác nhân sự ngành AI đổ về. Theo dữ liệu mới nhất từ Chỉ số Chi phí Sinh hoạt của Hội đồng Nghiên cứu Kinh tế và Cộng đồng, chi phí sinh hoạt tổng thể tại thành phố này đang cao hơn 65,6% so với mức trung bình toàn quốc.

Nhà ở là mảng tăng giá chóng mặt nhất. Theo báo cáo của Redfin, giá nhà trung vị tại San Francisco đã vượt mốc 1,7 triệu USD vào tháng 4, bỏ xa mức trung vị toàn quốc là khoảng 450.000 USD. Và trong vài tháng qua, giá thuê căn hộ trung bình của thành phố này đã chính thức vượt qua New York để trở thành nơi đắt đỏ nhất nước Mỹ, chạm ngưỡng 3.827 USD/tháng, theo hãng dữ liệu bất động sản CoStar.

“Đây là một nồi áp suất, và nó đang nóng lên với tốc độ chóng mặt”, Nigel Hughes, nhà nghiên cứu cấp cao tại CoStar, nhận định.

Dữ liệu từ CoStar cho thấy tỷ lệ căn hộ trống tại một số khu vực được săn đón nhất thành phố, bao gồm Marina District, Pacific Heights và South of Market, đã lao dốc xuống còn khoảng 3%, giảm mạnh so với mức khoảng 13% vào năm 2020. Trong khi đó, các dự án xây dựng mới hầu như bị đóng băng.

Giá bất động sản leo thang còn cộng hưởng với nhiều yếu tố khác. Chi phí tiện ích (điện, nước) tại San Francisco cao hơn khoảng 41% so với mức sàn toàn quốc, chi phí giao thông cao hơn khoảng 43% và thực phẩm đắt hơn khoảng 19%, theo Chỉ số Chi phí Sinh hoạt.

Việc chạy đua vũ trang về mức sống với những người xung quanh ngày càng trở nên bất khả thi, khi mà hàng xóm ở đây lại chính là Sam Altman (CEO của OpenAI) và Dario Amodei (CEO của Anthropic). Thu nhập bình quân hàng năm tại San Francisco năm ngoái đạt 196.365 USD, tăng vọt so với mức 153.359 USD của năm 2020, theo Cục Thống kê Lao động Mỹ.

Ông Ted Egan, nhà kinh tế trưởng của thành phố San Francisco, cho biết những người có thu nhập cao từ trước đến nay luôn phải cân nhắc giữa việc chấp nhận những đánh đổi khi sống ở thành phố hoặc rời đi để tìm một nơi có sân vườn và gara ô tô. Điều mới mẻ hiện tại chính là quy mô của dòng vốn. Khi Uber IPO vào năm 2019, định giá của hãng chỉ vào khoảng 82 tỷ USD.

“OpenAI và Anthropic được ước tính có quy mô lớn gấp hơn 10 lần con số đó”, ông Egan nhấn mạnh.

Thị trường Daniel Lurie cho biết trong một tuyên bố rằng chính quyền của ông đang nỗ lực giảm thiểu chi phí thông qua việc tăng cường khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em, triển khai quy hoạch nhà ở gia đình mới và cải thiện hệ thống giao thông công cộng. Tuy nhiên, ông không đưa ra câu trả lời trực tiếp cho những mối bận tâm của nhóm người có thu nhập sáu chữ số.

Đối với Razniak, chỉ riêng chi phí để tồn tại ở San Francisco đã là một sự vắt kiệt. Ngân sách chi tiêu hàng tháng của cô đã tăng thêm khoảng 1.000 USD so với những năm trước, dù chất lượng cuộc sống về cơ bản vẫn giữ nguyên. Dù đã tăng hơn gấp đôi mức lương kể từ khi đặt chân đến đây, Razniak cho biết cô không hề cảm thấy mình giàu có.

“Tôi từng nghĩ khi mình làm ra 200.000 USD, tôi sẽ hoàn toàn không phải lo nghĩ gì về tiền bạc nữa”, cô nói.

Nhu cầu tìm kiếm nhà ở giá cả phải chăng của giới trí thức đang bùng nổ dữ dội. Trong tháng này, Varsha Madapoosi (25 tuổi), hiện đang sống tại khu Lower Pacific Heights và làm việc trong ngành công nghệ tài chính (fintech), đã đăng tải thông tin cho thuê hai phòng trống trong căn nhà gồm 4 phòng ngủ và 1 phòng tắm mà cô đang thuê, với giá khoảng 1.200 USD và 1.500 USD/tháng, lên một hội nhóm Facebook kín. Cô đính kèm một biểu mẫu Google Form, chỉ mở đăng ký trong vòng 24 giờ và nhận về 88 phản hồi ngay lập tức.

“Tôi chưa bao giờ thấy mức độ phản hồi khủng khiếp như thế này”, cô Madapoosi kinh ngạc.

Jolie Gan (23 tuổi) chuyển đến San Francisco vào tháng 1 sau khi hoàn thành học bổng Fulbright tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Cô hiện đang cùng lúc làm hai công việc: Đầu quân cho quỹ đầu tư mạo hiểm danh tiếng Andreessen Horowitz và viết bài cho Core Memory - một ấn phẩm khoa học công nghệ, đút túi khoảng 250.000 USD/năm. Cô và người bạn cùng phòng đã phải chuyển nhà tới ba lần chỉ trong vòng hai tháng vì chất lượng căn hộ tồi tệ, nấm mốc và tràn ngập chuột.

Với mức thu nhập 250.000 USD/năm và không vướng bận nợ sinh viên, cô Gan cho biết cô vẫn có thể xoay sở tốt, thậm chí là có khoản tiết kiệm tích lũy cho hưu trí, song nhìn thấy rõ áp lực đè nặng lên những người bạn có thu nhập dưới 200.000 USD.

Theo: The NY Times, CNN