Loạt phát biểu đắt giá tại hội thảo “Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026”

Năm 2026 được xem là một cột mốc đặc biệt trong tiến trình phát triển kinh tế của Việt Nam. Đây không chỉ là năm đầu tiên của kế hoạch 5 năm 2026–2030, mà còn là thời điểm Việt Nam chính thức đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong nhiều năm liên tiếp.

Trong bối cảnh đó, sáng 13/1, tại Khách sạn Sheraton (Hà Nội), CafeF đã tổ chức chuỗi sự kiện: Lễ vinh danh FChoice 2025 và hội thảo "Động lực tăng trưởng kinh tế 2 chữ số và Cơ hội đầu tư năm 2026", quy tụ các chuyên gia kinh tế hàng đầu Việt Nam cùng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp.

Phát biểu tại sự kiện, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh, cho biết bài học Việt Nam năm 2025 có thể gói gọn trong ba từ: "phi thường", "bất thường" và làm sao biến những điều đó thành "bình thường".

Theo TS Thành, thế giới đang bước vào giai đoạn bất định sâu sắc khi cạnh tranh địa chính trị, biến đổi khí hậu, sự phát triển 'vũ bão' của công nghệ, cùng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và tái cấu trúc kinh tế toàn cầu diễn ra đồng thời.

"Chưa bao giờ giao thoa chính trị và địa chính trị, công nghệ và kinh tế sâu sắc và phức tạp. Cũng chưa bao giờ một bên toàn cầu hóa, thương mại, đầu tư, dựa trên luật lệ lại va đập. Và chưa bao giờ, người ta cùng nói về thảm họa và khát vọng", TS Thành nhấn mạnh.

Trong bối cảnh đó, ông cho biết hai câu hỏi lớn được đặt ra là làm sao vừa tăng khả năng chống chịu vừa duy trì tăng trưởng, và làm sao Việt Nam tiếp tục con đường phát triển để đạt các mục tiêu dài hạn đến 2030–2045, tránh bẫy thu nhập trung bình.

Để trả lời, TS Thành cho rẳng Việt Nam cần ứng xử linh hoạt với môi trường quốc tế, tận dụng cả thị trường bên ngoài lẫn thị trường trong nước. Đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá. Bên cạnh đó, cải cách thể chế, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực vẫn là những trụ cột quyết định cho giai đoạn phát triển mới trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động.

Tại phiên Thảo luận 1 với chủ đề "Động lực tăng trưởng kinh tế hai chữ số", PGS. TS Trần Đình Thiên, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách của Thủ tướng của Chính phủ nhấn mạnh, Việt Nam đã biến điều bình thường của thế giới thành điều phi thường, một trong số đó là coi khu vực tư nhân là một động lực tăng trưởng mạnh nhất. Theo ông, phải đến năm 2025, khu vực tư nhân mới thực sự được đặt vào đúng vai trò bình thường của mình, trở thành nền tảng, cốt lõi và động lực của nền kinh tế.

Thay đổi phi thường thứ hai được ông Thiên nhắc đến là sự khác biệt trong cách tiếp cận của các Nghị quyết được ban hành. Thay vì từng Nghị quyết riêng biệt, độc lập, đơn độc và không đồng bộ mục tiêu, Việt Nam đang sử dụng một cách tiếp cận theo bộ, theo khối – như "bộ tứ," "bộ bát". Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết từng điểm riêng lẻ mà thay đổi toàn bộ cục diện, giúp các chính sách đi vào cuộc sống nhanh chóng.

Từ những thay đổi kể trên, ông Thiên cho rằng mô hình tăng trưởng đang bắt đầu hình thành động lực mới. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất vẫn nằm ở năng lực thực thi. Nếu triển khai hiệu quả tinh thần các Nghị quyết, Việt Nam có thể đạt được tăng trưởng không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Mặc dù môi trường đầu tư toàn cầu ngày càng có nhiều yếu tố bất thường nhưng Việt Nam duy trì sức hút với dòng vốn FDI, ông Đặng Thành Tâm, Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Phát triển Đô thị Kinh Bắc (KBC) cho rằng, điều này đến từ sự chuyển biến rõ nét trong quá trình tái cấu trúc bộ máy kinh tế. Theo đó, việc đầu tư tập trung, triển khai nhanh và hiệu quả là cách tốt nhất để giảm lãng phí, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

"Chưa bao giờ các quyết định đầu tư tại các bộ, ngành và tỉnh thành lại được thực hiện nhanh chóng đến thế", ông Đặng Thành Tâm chia sẻ.

Đồng thời, ông cũng cho rằng Việt Nam cần đẩy mạnh hơn nữa việc nội địa hóa và gia tăng giá trị thặng dư trong nước, tạo tiền đề cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Khía cạnh thứ hai giúp duy trì sức hút với dòng vốn FDI là thành tựu ngoại giao xuất sắc của Nhà nước và Chính phủ, cùng sự đóng góp của ngoại giao nhân dân. Ông Tâm nhấn mạnh, Việt Nam đã tạo ra một sự khác biệt hoàn toàn so với phần còn lại của thế giới.

Tuy nhiên, Chủ tịch KBC cũng thẳng thắn chỉ ra những 'điểm nghẽn' Việt Nam đang phải đối mặt. Trong đó có tình trạng lệ thuộc khá lớn vào xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Vì vậy, để phát triển bền vững, Chính phủ đã chủ động ký kết nhiều hiệp định thương mại (FTA) để mở đường sang các thị trường mới như EU hay Nam Phi.

"Tôi quan sát thấy các nhà đầu tư nước ngoài đang vào Việt Nam với khí thế rất lớn. Họ không chỉ nhắm đến thị trường Mỹ mà còn bắt đầu chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu sang châu Âu ngay tại Việt Nam để tạo sự cân bằng và bền vững cho chuỗi cung ứng", ông Đặng Thành Tâm nói.

Nhấn mạnh "khí thế" của năm 2026, ông Tâm cho rằng Việt Nam đang có lợi thế rõ rệt về động lực tăng trưởng so với nhiều quốc gia trong khu vực. Ông tin rằng, trong vòng 10 năm tới, GDP của Việt Nam sẽ có khả năng lọt vào TOP 10 quốc gia hàng đầu thế giới. Vấn đề còn lại là cách hấp thụ vốn, thực thi chính sách và triển khai các dự án thông qua một quy hoạch tổng thể thống nhất từ trung ương đến địa phương.

Đối với riêng KBC, ông Tâm cho biết, doanh nghiệp xác định thu hút FDI chất lượng cao bằng cách chuẩn bị hạ tầng bài bản, gắn tăng trưởng kinh tế với phát triển xanh. Trọng tâm là đầu tư năng lượng sạch, đa dạng hóa nguồn vốn và thu hút các dự án công nghệ cao, đặc biệt là hạ tầng AI Data Center, nhằm tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Là doanh nghiệp tham gia vào thị trường toàn cầu, ông Nguyễn Đức Hùng Linh, Phó Tổng Giám đốc Khối Đầu tư AgriS chia sẻ, thay đổi lớn nhất từ thị trường quốc tế tác động mạnh mẽ đến hàng hóa Việt Nam là tiêu chuẩn xanh (ESG) và yêu cầu truy xuất nguồn gốc. Đây được coi là hai yếu tố then chốt cho tất cả các lĩnh vực muốn duy trì và nâng cao năng lực cạnh tranh quy mô toàn cầu.

Để đáp ứng ESG, doanh nghiệp phải trải qua lộ trình chuyển đổi dài hơi, đòi hỏi vốn đầu tư lớn, cam kết từ lãnh đạo và số hóa sâu toàn bộ chuỗi sản xuất nhằm đáp ứng yêu cầu cung cấp dữ liệu trong thời gian rất ngắn. Song song với đó, truy xuất nguồn gốc ngày càng mở rộng sang các tiêu chí môi trường và xã hội.

Phó Tổng Giám đốc AgriS nhấn mạnh, doanh nghiệp Việt Nam không chỉ cạnh tranh trong nước mà phải đối đầu trực tiếp với các đối thủ lớn trên toàn cầu, đặc biệt từ Thái Lan, Brazil hay các quốc gia có chuỗi cung ứng phát triển. Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gay gắt, ESG và truy xuất nguồn gốc đang trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững của hàng hóa Việt Nam, bên cạnh chất lượng và giá cả.

Chia sẻ về yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp vượt qua "bẫy quy mô thấp – lợi nhuận thấp", ông Linh cho rằng có hai con đường chính. Con đường đầu tiên là dịch chuyển sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, mang tính premium. Con đường thứ hai là mở rộng không gian sản xuất ra nước ngoài.

"Theo tôi, xuất khẩu không chỉ đơn thuần là sản xuất tại Việt Nam rồi bán ra nước ngoài, mà còn là việc đặt nhà máy, vùng nguyên liệu trực tiếp tại thị trường nước ngoài, tương tự cách các doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc từng đầu tư vào Việt Nam", đại diện AgriS chỉ ra.

Bên cạnh sản xuất, doanh nghiệp cần chuyển sang cung cấp dịch vụ và giải pháp nông nghiệp, từ tư vấn canh tác, vận hành nông trại đến tài chính xanh cho chuỗi cung ứng. Việc xây dựng một nền tảng số mang lại giá trị thực cho nông dân chính là hướng đi để tạo tăng trưởng bền vững dài hạn.

Với góc nhìn từ phía tổ chức tín dụng, theo ông Phạm Hồng Hải, Tổng Giám đốc Ngân hàng OCB, có thể thấy rõ sự dịch chuyển sang tư duy quyết định nhanh – triển khai nhanh – trách nhiệm rõ ràng. Ông Hải chia sẻ, trước đây, để đưa một sản phẩm mới ra thị trường, ngân hàng có thể mất tới 12–18 tháng cho khâu phê duyệt và triển khai, trong khi mỗi thay đổi về quy trình đều phải đi qua nhiều lớp xem xét.

"Hiện nay, điều này đang dần trở thành 'bình thường' khi các ngân hàng phân quyền mạnh hơn cho Ban điều hành và các hội đồng chuyên trách, cho phép thí điểm nhanh, đo lường sớm và điều chỉnh linh hoạt", ông Phạm Hồng Hải chia sẻ.

Cùng với đó, các phương pháp làm việc như Agile và mô hình Squad team ngày càng phổ biến trong tổ chức. Khi cả đội ngũ được phân quyền để thực thi triển khai nhanh "hướng về cùng một mục tiêu" và chấp nhận "thử và sai" để tạo ra kết quả nhanh với tính linh hoạt.

Từ cuối năm 2024, ngân hàng đã đẩy mạnh cho vay dựa trên dòng tiền, một cách tiếp cận phổ biến trên thế giới nhưng trước đây chưa được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, nơi doanh nghiệp chủ yếu được đánh giá qua tài sản bảo đảm. Việc chuyển sang đánh giá khả năng trả nợ dựa trên dòng tiền thực tế đã giúp mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho nhiều startup và doanh nghiệp trẻ.

Cùng với đó, tín dụng xanh đang được xác định là một trụ cột chiến lược của ngân hàng, không chỉ dưới góc độ trách nhiệm xã hội mà còn như một cơ hội kinh doanh dài hạn. Dù đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn và chấp nhận bỏ lỡ một số cơ hội trong ngắn hạn, về dài hạn, tín dụng xanh giúp danh mục cho vay tăng trưởng ổn định, an toàn hơn, với tỷ lệ nợ xấu thấp và chi phí vận hành giảm nhờ đẩy mạnh số hóa quy trình.

Bên cạnh những yếu tố "phi thường" đang tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế, ông Hải cũng chỉ ra những "điểm nghẽn" cần được xử lý để động lực mới phát huy hiệu quả. Đại diện OCB nhấn mạnh, điều này đòi hỏi minh bạch hóa hoạt động doanh nghiệp, từng bước xóa bỏ tình trạng hai sổ sách, thúc đẩy quản trị theo hướng rõ ràng hơn, cũng như chuyển dần sang mô hình vận hành dựa trên hiệu quả và kết quả công việc.

Tại phiên thảo luận 2 với chủ đề "Cơ hội đầu tư năm 2026", bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc Techcom Securities (TCBS), cho rằng năm 2026 là năm bản lề của một chu kỳ phát triển mới của Việt Nam, sau khi năm 2025 khép lại với tăng trưởng kinh tế trên 8% và thị trường chứng khoán tăng khoảng 40%.

Bước sang năm 2026, bà Hiền cho rằng các động lực tăng trưởng chính đến từ đầu tư công tiếp tục được đẩy mạnh và sự phục hồi rõ nét hơn của khu vực doanh nghiệp tư nhân. Đây là những yếu tố quan trọng giúp củng cố nền tảng sản xuất – kinh doanh và hỗ trợ cho thị trường chứng khoán.

Trong đó, điều kiện then chốt để thị trường phát triển bền vững vẫn là chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Với kỳ vọng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết có thể tăng trưởng khoảng 15–20%, thị trường được đánh giá còn nhiều cơ hội đầu tư, trong bối cảnh hoạt động IPO và M&A đang dần sôi động trở lại, mang theo dòng vốn mới.

Bước sang 2026, bà Hiền đánh giá tích cực các nhóm tài chính – ngân hàng, năng lượng – công nghiệp và bán lẻ – tiêu dùng, đồng thời khuyến nghị nhà đầu tư đa dạng hóa danh mục, duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý để tận dụng các nhịp điều chỉnh và xây dựng tài sản bền vững.

Với việc VN-Index đã lần đầu vượt mốc 1.800 điểm vào đầu năm nay, bà Hiền cho rằng dư địa tăng trưởng của thị trường chưa bị thu hẹp đáng kể. Với mặt bằng định giá hiện quanh P/E 16 lần và triển vọng lợi nhuận như trên, kịch bản thị trường tăng trưởng 15–20% và hướng tới vùng 2.000 điểm trong trung hạn là có cơ sở.

Tuy nhiên, bà Hiền cũng lưu ý, điều quan trọng không nằm ở một con số cụ thể mà ở cách nhà đầu tư tiếp cận thị trường. Những nhịp điều chỉnh là cần thiết và lành mạnh, tạo cơ hội để tích lũy tài sản đầu tư dài hạn.

Ở góc độ quản lý gia sản, bà Hiền nhấn mạnh nhà đầu tư cần nhìn nhận danh mục một cách toàn diện, không chỉ tập trung vào cổ phiếu mà còn phân bổ hợp lý sang trái phiếu, chứng chỉ quỹ, các sản phẩm đầu tư chuyên nghiệp và duy trì tỷ lệ tiền mặt phù hợp.

Trong bối cảnh dòng vốn trong nước ngày càng đóng vai trò chủ đạo và thị trường tài chính Việt Nam tiến tới giai đoạn "bình dân hóa", việc đa dạng hóa danh mục, đầu tư theo rổ và tận dụng các công cụ công nghệ, bao gồm cả AI, sẽ là nền tảng giúp nhà đầu tư "đặt cược" vào tương lai nền kinh tế Việt Nam một cách bền vững trong giai đoạn 2026–2030.

Về thị trường vàng, ông Đinh Ngọc Dũng, Chủ tịch kiêm CEO Bảo Tín Capital cho biết, vàng là tài sản, hàng hoá, tiền tệ mang tính quốc tế, do đó giá vàng trong nước cơ bản vận động đồng pha với thế giới.

Song, ông Dũng cho hay, Việt Nam hiện vẫn chưa hoàn toàn liên thông với thị trường vàng quốc tế. Vì vậy, chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới vẫn ở mức cao, chủ yếu xuất phát từ yếu tố cung - cầu. Do đó, Nghị định 232 cùng kế hoạch thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia được kỳ vọng sẽ phá vỡ thế độc quyền vàng SJC, minh bạch hóa giao dịch và từng bước thu hẹp chênh lệch này.

"Có thể ví quá trình này như một trận đánh: giai đoạn đầu rất khó khăn, nhưng khi vượt qua được những 'cửa ải' lớn, đà phát triển sẽ mạnh hơn rất nhiều. Giá vàng quốc tế nhiều lần thử thách mốc 4.500 USD/ounce và hiện đã vượt qua ngưỡng này. Điều đó mở ra kỳ vọng về một chu kỳ tăng trưởng hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư trong thời gian tới", ông Dũng nói.

Ông Dũng nói thêm, với việc hình thành sàn giao dịch vàng quốc gia, mục tiêu quan trọng đầu tiên là huy động nguồn vàng trong dân. Theo đánh giá thận trọng, lượng vàng trong dân hiện nay có thể lên tới khoảng 500 tấn. Quy đổi theo giá hiện tại, con số này tương đương khoảng 2 triệu tỷ đồng, tức khoảng 80 tỷ USD đang nằm rải rác trong két sắt của người dân. Nếu được huy động hiệu quả, nguồn lực này sẽ trở thành một nguồn vốn quan trọng phục vụ đầu tư và phát triển kinh tế.

Đối với bạc, Chủ tịch Bảo Tín Capital thông tin, năm 2025, giá bạc đã từ 29 USD/ounce lên gần 80 USD/ounce vào cuối năm. Sự tăng giá rất mạnh đến từ nhiều yếu tố, gồm: Địa chính trị toàn cầu; chính sách tiền tệ nới lỏng, cắt giảm lãi suất từ FED; nhu cầu bạc lớn từ hoạt động sản xuất công nghiệp.

Tuy nhiên, việc giá bạc tăng nóng cũng đồng nghĩa với rủi ro về khả năng xuất hiện các đợt chốt lời, điều chỉnh và rủi ro từ các yếu tố khó dự báo. Vì vậy, ông Dũng cho rằng, nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ giữa cơ hội và rủi ro, phân bổ danh mục hợp lý.

Đối với thị trường bất động sản, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch GP Invest nhận định, thị trường bất động sản Việt Nam thường lặp lại chu kỳ khủng hoảng khoảng 10 năm một lần, với cú sốc gần nhất vào năm 2022 khi chu kỳ trùng với đại dịch Covid-19.

Tuy nhiên, từ cuối năm 2024, thị trường bắt đầu đảo chiều nhờ khung pháp lý được hoàn thiện, khi ba luật quan trọng về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản đồng loạt được thông qua.

Sang đến năm 2025, thị trường đã ghi nhận sự phục hồi nguồn cung nhưng giá bất động sản tăng 15–20%, vượt xa tốc độ tăng thu nhập, khiến khả năng hấp thụ thị trường, đặc biệt ở nhóm có nhu cầu ở thực gặp khó. Khoảng 60% giao dịch hiện mang tính giữ tiền hơn là sử dụng thực, buộc các nhà đầu tư phải tiếp cận thị trường năm 2026 với tâm thế thận trọng và tính toán kỹ lưỡng hơn.

Cụ thể, ông Hiệp đánh giá, năm 2026 sẽ giải quyết được một phần lệch pha cung – cầu nhờ nguồn cung mới từ nhà ở xã hội, nhà ở thương mại theo Nghị quyết 171 và chương trình cải tạo chung cư cũ tại Hà Nội, TP.HCM.

“Thị trường đang bước vào giai đoạn sàng lọc mạnh. Doanh nghiệp bất động sản sẽ đối mặt với nhiều thách thức lớn hơn. Dù tốc độ đô thị hóa còn cao và nhu cầu nhà ở vẫn lớn, nguồn cung tăng nhưng khả năng hấp thụ đã trở nên khắt khe hơn”, Chủ tịch GP Invest đánh giá.

Ngoài ra, doanh nghiệp vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng trong khi lãi suất có xu hướng tăng trở lại, còn kênh huy động vốn, đặc biệt trái phiếu, tiếp tục hạn chế. Sức mua thị trường cuối năm 2025 cũng có dấu hiệu chững lại khi người mua nhà phải vay vốn với chi phí cao hơn.

Theo ông Hiệp, năm 2026 vẫn có cơ hội nhưng đi kèm rủi ro lớn, buộc doanh nghiệp phải tính toán thận trọng về địa điểm đầu tư, pháp lý, khả năng hấp thụ thị trường, cơ cấu sản phẩm, chiến lược giá và kiểm soát dòng tiền để giảm áp lực tài chính.