Một kiểu "nằm im" đang lan rộng ở nhiều người trẻ, phụ huynh bất lực vì càng khuyên càng phản tác dụng

Sáng con ngủ đến trưa. Chiều nằm lướt điện thoại. Tối thức khuya chơi game. Hỏi chuyện học thì con gạt đi, bảo đi làm thì con lắc đầu. Bố mẹ nói gì con cũng không nghe, nói nhiều thì con đóng cửa phòng.

Đây là hình ảnh không hề hiếm gặp ở nhiều gia đình có con tuổi mới lớn. Một phụ huynh ở Trung Quốc từng chia sẻ với một chuyên gia giáo dục rằng con mình không muốn đi học, cũng không chịu đi làm. Cậu bé chỉ muốn nằm ở nhà với chiếc điện thoại, khuyên bảo thế nào cũng không lọt tai. Người cha thú nhận cả nhà gần như đã hết cách.

Chuyên gia này cho rằng tình trạng ấy vẫn có cách xoay chuyển. Điều quan trọng là bố mẹ có đủ quyết tâm để làm đến cùng hay không.

Tách bạch nhu cầu thiết yếu và nhu cầu "thêm"

Bước đầu tiên là ngồi xuống nói rõ với con. Bố mẹ luôn có trách nhiệm lo cho con những điều thiết yếu, như có cơm ăn, có chỗ ở, được đi học. Thế nhưng những thứ nằm ngoài nhu cầu cơ bản, chẳng hạn điện thoại thông minh, tiền đi chơi, tiền gọi đồ ăn, là điều bố mẹ không bắt buộc phải đáp ứng. Đặc biệt khi con không chịu cố gắng ở bất kỳ việc gì.

Nếu con kiên quyết không học, cũng không làm, bố mẹ có thể chấp nhận. Nhưng kể từ đó, gia đình chỉ đáp ứng ở mức tối thiểu. Bố mẹ nấu gì, con ăn nấy, không nấu riêng món con thích. Con ngủ quên giờ cơm thì tự hâm lại khi thức dậy. Quần áo còn mặc được thì chưa mua mới. Sinh hoạt trong nhà diễn ra theo nếp của bố mẹ, không xoay quanh giờ giấc thức khuya dậy muộn của con.

Với những nhu cầu ngoài thiết yếu, bố mẹ cần dứt khoát hơn. Điện thoại nên được thu lại. Con muốn ra ngoài chơi thì được, nhưng không có tiền xăng xe hay tiền tiêu vặt.

Điều quan trọng là tất cả những nguyên tắc này phải được nói rõ ràng trước khi áp dụng. Bố mẹ không làm theo kiểu trừng phạt bất ngờ. Với những đứa trẻ đã có chút ý thức, chỉ riêng cuộc nói chuyện thẳng thắn này cũng có thể khiến con bắt đầu suy nghĩ lại.

Không cãi vã, không thúc ép, chỉ giữ nguyên tắc

Khi đã đặt ra nguyên tắc, bố mẹ cần giữ bình tĩnh. Không cãi nhau với con, không ngày nào cũng giục con đi học hay đi làm, cũng không cần nói quá nhiều. Con muốn ngủ thì cứ ngủ, muốn ngồi không thì cứ ngồi. Bố mẹ chỉ cần kiên định với những gì đã nói trước đó.

Theo chuyên gia, nếu bố mẹ làm được đến cùng, không bao lâu sau đứa trẻ sẽ chủ động "xuống nước". Khi đó, nếu con vẫn không muốn quay lại trường, bố mẹ cũng không cần ép. Tuy nhiên, con cần chọn một con đường cụ thể, như học nghề hoặc tìm một công việc phù hợp với lứa tuổi. Dù thu nhập ban đầu thấp, thậm chí chỉ là học việc chưa có lương, đó vẫn là bước để con tự đứng trên đôi chân của mình.

Lý do của cách làm này khá đơn giản. Khi mọi mong muốn đều được đáp ứng vô điều kiện, đứa trẻ sẽ không bao giờ cảm thấy cần phải thay đổi. Con chỉ thực sự hiểu giá trị của sự cố gắng khi nhận ra cuộc sống thoải mái không tự nhiên mà có.

Bố mẹ cũng cần nhìn lại chính mình

Dù vậy, chuyên gia cũng nhấn mạnh một điều. Một đứa trẻ trở nên như vậy chắc chắn có liên quan đến môi trường gia đình. Không đứa trẻ nào sinh ra đã muốn đối đầu với bố mẹ. Tình trạng này cũng không hình thành trong một sớm một chiều. Nhiều khi, nguyên nhân nằm ở cách định hướng của bố mẹ chưa phù hợp với tính cách của con.

Bố mẹ cũng nên quan sát kỹ con mình. Nếu con không chỉ lười biếng mà còn thu mình, mất hứng thú với mọi thứ, ăn ngủ thất thường hay buồn bã kéo dài, đó có thể không đơn giản là chuyện "nằm im". Khi ấy, điều con cần trước hết là được lắng nghe và được hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý, chứ không phải những nguyên tắc cứng rắn.

Giáo dục con chưa bao giờ là chuyện dễ dàng, nhất là với thế hệ trẻ hôm nay. Mỗi đứa trẻ có một tính cách riêng. Áp một khuôn mẫu chung cho tất cả có khi lại phản tác dụng. Hiểu con đang thực sự gặp chuyện gì mới là bước đầu tiên để giúp con đứng dậy.

Theo Toutiao