Nền tảng giao đồ ăn trực tuyến đang tái định hình bài toán doanh thu của nhà hàng F&B như thế nào?

Theo báo cáo thị trường F&B Việt Nam do iPOS.vn phối hợp cùng Nestlé Professional công bố năm 2025, dù nhu cầu tiêu dùng vẫn duy trì đà tăng, nhiều doanh nghiệp trong ngành lại ghi nhận biên lợi nhuận ở mức thấp do chi phí nguyên vật liệu, mặt bằng và vận hành leo thang. Đáng chú ý, một tỷ lệ lớn nhà hàng vẫn gặp khó trong việc cải thiện hiệu quả kinh doanh dù doanh thu vẫn tăng trưởng.

Trước thực tế đó, bài toán của nhà hàng không chỉ là làm sao có thêm đơn, mà là làm sao nâng cao hiệu quả trên từng đơn và duy trì tăng trưởng bền vững.

Thấu hiểu hành vi tiêu dùng và những yếu tố cần được tối ưu trong F&B

Thực tế cho thấy, kết quả kinh doanh trong ngành F&B ngày càng phụ thuộc vào cách các yếu tố trong hành vi tiêu dùng được cải thiện đồng thời, bao gồm: khả năng tiếp cận khách hàng, duy trì tần suất mua đến gia tăng giá trị mỗi đơn hàng. Theo đó, các nền tảng giao đồ ăn trực tuyến cũng ngày càng đóng vai trò quan trọng hơn, không chỉ dừng lại ở việc kết nối cung - cầu mà còn tham gia sâu hơn vào quá trình hình thành doanh thu.

Một ví dụ điển hình là GrabFood. Theo nghiên cứu Vietnam Merchant Study do Cardas Research & Consulting thực hiện vào tháng 11/2025, GrabFood được ghi nhận là thương hiệu giao đồ ăn số 1 trong việc thúc đẩy và tạo ra doanh số cho các đối tác nhà hàng. Các giải pháp trên nền tảng được thiết kế để tác động trực tiếp đến từng yếu tố trong hành vi tiêu dùng.

Với nhóm khách hàng nhạy cảm về giá, các chương trình ưu đãi như bộ sưu tập “Tiết kiệm mỗi ngày” với mức giảm giá lên đến 50% giúp nhà hàng tiếp cận thêm nhu cầu mới và gia tăng lượng đơn trong những khung giờ thấp điểm.

Đồng thời, việc duy trì tần suất quay lại của khách hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu ổn định. Các gói hội viên như GrabUnlimited góp phần hình thành thói quen đặt món thường xuyên hơn. Theo số liệu từ Grab, người dùng đăng ký gói hội viên này có tần suất đặt món cao gấp hai lần so với nhóm người dùng thông thường.

Ngoài ra, giá trị trung bình mỗi đơn hàng cũng được cải thiện thông qua các tính năng như “Đặt đơn nhóm”. Cơ chế thưởng GrabXu dành cho trưởng nhóm giúp người dùng có thêm động lực rủ bạn bè đặt đơn chung, từ đó gia tăng doanh thu trên mỗi giao dịch mà không cần tăng tương ứng chi phí thu hút khách hàng.

Nhìn tổng thể, các giải pháp này cho thấy kết quả kinh doanh của nhà hàng không còn là một biến số đơn lẻ, mà là sự tổng hòa của nhiều yếu tố liên quan đến hành vi tiêu dùng - đây cũng là điểm mà công nghệ và dữ liệu bắt đầu trở thành lợi thế cạnh tranh của nhà hàng.

Công nghệ và dữ liệu: lớp nền giúp tối ưu hiệu quả kinh doanh

Bên cạnh các giải pháp thúc đẩy nhu cầu, một yếu tố quan trọng khác quyết định chất lượng doanh thu là khả năng cải thiện việc vận hành và ra quyết định dựa trên dữ liệu. Trong bối cảnh chi phí nguyên vật liệu và nhân công liên tục biến động, vận hành tốt không chỉ giúp cải thiện lợi nhuận mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì tăng trưởng.

Thực tế cho thấy, nhiều nhà hàng gặp khó trong việc lựa chọn chương trình khuyến mãi phù hợp, xác định thời điểm triển khai hoặc điều chỉnh menu theo nhu cầu thực tế. Nếu không có dữ liệu hỗ trợ, các quyết định này thường mang tính cảm tính, dễ dẫn đến việc giảm giá không hiệu quả.

Đây cũng là lý do các công cụ công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái nền tảng. Trên GrabFood, Trợ lý AI được phát triển nhằm hỗ trợ nhà hàng đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh doanh thực tế - từ việc lựa chọn chương trình phù hợp đến kiểm soát nội dung hiển thị. Thống kê của Grab cho thấy, hiện hơn 42% đối tác trên nền tảng đã sử dụng công cụ này trong quá trình vận hành.

Cùng với đó, hệ thống báo cáo trên ứng dụng GrabMerchant cho phép nhà hàng theo dõi hành vi tiêu dùng theo thời gian thực, bao gồm xu hướng đặt món, khung giờ cao điểm hay hiệu suất của từng món ăn. Những dữ liệu này giúp nhà hàng điều chỉnh menu, giá bán và chiến lược vận hành một cách linh hoạt hơn.

Thực tế, việc ứng dụng dữ liệu vào vận hành đã mang lại những thay đổi rõ rệt cho nhiều nhà hàng. Anh Nguyễn Thuận Toàn, chủ thương hiệu Chóp Chép - Bánh tráng trộn tóp mỡ lòng đào, cho biết các chỉ số về kinh doanh và hành vi khách hàng trên ứng dụng GrabMerchant được cập nhật gần như theo thời gian thực, giúp quá trình theo dõi và ra quyết định trở nên đơn giản hơn.

“Trước đây, mình phải tự tổng hợp số liệu từ nhiều nguồn, giờ hệ thống trả về gần như ngay lập tức. Có những dữ liệu như tỷ lệ vào giỏ hàng hay tỷ lệ chốt đơn - gần như chỉ có GrabMerchant mới cho tôi xem một cách đầy đủ và dễ dàng như vậy,” anh Toàn chia sẻ.

Từ những dữ liệu này, anh nhận ra một điểm nghẽn trong hành vi tiêu dùng: lượng truy cập cao nhưng tỷ lệ chốt đơn chưa tương xứng. Việc điều chỉnh lại khẩu phần theo hướng nhỏ gọn hơn, với mức giá dễ tiếp cận hơn, đã giúp cải thiện đáng kể tỷ lệ chuyển đổi chỉ trong thời gian ngắn. “Khi có dữ liệu, mình nhìn rõ vấn đề hơn và quyết định cũng nhanh hơn,” anh Toàn nhấn mạnh.

Nhờ đó, việc vận hành không chỉ trở nên chủ động hơn mà còn góp phần giảm lãng phí nguyên vật liệu, thắt chặt tồn kho và kiểm soát chi phí - những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng doanh thu khi biên lợi nhuận ngành F&B đang chịu nhiều áp lực.

Khi hành vi tiêu dùng tiếp tục thay đổi và thị trường F&B bước vào giai đoạn cạnh tranh cao hơn, việc “bán nhiều hơn” có thể không còn là câu trả lời. Thay vào đó, “bán hiệu quả hơn” - dựa trên sự thấu hiểu khách hàng và tối ưu vận hành - mới là yếu tố quyết định khả năng cạnh tranh của nhà hàng trong dài hạn.