MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Nghiên cứu trên 422 bệnh nhân ung thư phổi phát hiện: Những người mắc ung thư phổi đều có 4 điểm chung

Theo Tuấn Minh | 30-04-2026 - 17:58 PM | Sống

Phải chăng phổi là cơ quan "im lặng" nhất? Nó không bao giờ kêu đau hay nổi cơn thịnh nộ, nhưng khi có vấn đề, đó lại là một đòn chí mạng? Liệu ung thư phổi có thực sự không liên quan đến thói quen sinh hoạt hàng ngày?

Nhiều người tin rằng ung thư phổi chỉ xảy ra ở những người hút thuốc lâu năm và họ có thể tránh được bệnh này nếu bỏ thuốc. Tuy nhiên, một nghiên cứu hồi cứu do Đại học Chiết Giang (Trung Quốc) thực hiện trên 422 bệnh nhân ung thư phổi đã bác bỏ quan niệm sai lầm này.

Cuộc điều tra này, xem xét lối sống và tiền sử bệnh án của những người đã khuất, bất ngờ phát hiện ra một quy luật: Những cá nhân tưởng chừng không liên quan này lại có chung 4 đặc điểm. 4 đặc điểm này, tuy phổ biến và có vẻ tầm thường, nhưng dần dần làm suy yếu sức khỏe phổi, cuối cùng dẫn đến những bi kịch không thể đảo ngược.

Điểm chung đầu tiên là việc tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí trong nhà

Nhiều người chỉ lo ngại về khói bụi ngoài trời, nhưng họ lại bỏ qua thực tế rằng không khí trong nhà của họ thậm chí còn "bẩn" hơn. Phổi giống như những người dọn dẹp cần mẫn, lọc không khí 24 giờ một ngày, trong khi khói bếp và các chất độc hại từ việc sửa chữa nhà cửa là "kẻ thù vô hình" của chúng.

Nghiên cứu trên 422 bệnh nhân ung thư phổi phát hiện: Những người mắc ung thư phổi đều có 4 điểm chung - Ảnh 1.

Khảo sát cho thấy trong số 422 người tử vong, hơn 60% là phụ nữ không hút thuốc, những người đã nấu ăn trong những căn bếp không có máy hút mùi hoặc thông gió kém trong thời gian dài. Tác hại do hít phải khói nấu ăn tương đương với tác hại của một gói thuốc lá. Khói nấu ăn chứa hàng trăm chất độc hại, nhiều trong số đó là chất gây ung thư. Việc hít phải khói này trong thời gian dài sẽ liên tục gây kích ứng phế nang, dần dần làm suy giảm "chức năng làm sạch" của phổi.

Để tiết kiệm tiền điện, nhiều người lớn tuổi không bật máy hút mùi khi nấu ăn hoặc tắt ngay sau khi nấu xong. Vài phút hít phải khói nấu ăn này có thể là giọt nước tràn ly. Thêm vào đó, dư lượng formaldehyde và benzen từ việc sửa chữa nhà cửa, cũng như khói từ lò sưởi đốt than vào mùa đông, mặc dù vô hình, có thể âm thầm xâm nhập vào phổi và tạo ra nguy cơ ung thư.

Một số người không sao cả, trong khi những người khác lại bị bệnh khi tiếp xúc với cùng một môi trường. Điều này là do phổi có "khả năng chịu đựng" hạn chế. Ngay cả những người khỏe mạnh nhất cũng không thể chịu đựng được sự kích thích lặp đi lặp lại trong thời gian dài. Đó là lý do tại sao môi trường trong nhà tưởng chừng như bình thường lại có thể trở thành nguyên nhân tiềm ẩn gây ung thư phổi.

Điểm chung thứ hai là nhiều người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) trong thời gian dài nhưng không quan tâm

Nhiều người coi đó chỉ là "viêm phế quản mãn tính thông thường" và bỏ bê việc điều trị. Khảo sát của Đại học Chiết Giang cho thấy, khoảng 30% trong số 422 người đã qua đời có tiền sử mắc COPD trước khi được chẩn đoán ung thư phổi, với thời gian mắc bệnh trung bình lên đến 12 năm.

Nghiên cứu trên 422 bệnh nhân ung thư phổi phát hiện: Những người mắc ung thư phổi đều có 4 điểm chung - Ảnh 2.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) gây ra tình trạng viêm nhiễm và thu hẹp đường thở tái phát, dẫn đến suy giảm chức năng phổi dần dần. Môi trường viêm nhiễm kéo dài này tạo điều kiện thuận lợi cho các tế bào phổi đột biến và hình thành tế bào ung thư. Các tế bào miễn dịch trong phổi có vai trò là "người bảo vệ", nhưng tình trạng viêm nhiễm kéo dài có thể khiến chúng mệt mỏi và kém hiệu quả, không thể loại bỏ các tế bào đột biến, tạo điều kiện cho chúng phát triển thành khối u.

Các quan sát lâm sàng cho thấy, bỏ bê điều trị COPD có thể làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư phổi. Đây không phải là sự phóng đại và chúng ta không nên chủ quan. Ở giai đoạn đầu của COPD, có thể chỉ có ho nhẹ và đờm, dễ bị nhầm lẫn với cảm lạnh. Đến khi xuất hiện tức ngực và khó thở, tổn thương không thể phục hồi đối với chức năng phổi đã xảy ra.

Điểm chung thứ ba là sự kìm nén cảm xúc lâu dài và căng thẳng quá mức

Nhiều người cho rằng cảm xúc không liên quan đến phổi, nhưng thực tế hai yếu tố này có mối liên hệ mật thiết. Trong một cuộc khảo sát do Đại học Chiết Giang thực hiện, gần 40% người thân của những người đã khuất nhớ lại rằng bệnh nhân của họ là người hướng nội, không muốn tâm sự về những khó khăn của mình, đã ở trong trạng thái trầm cảm và lo âu trong một thời gian dài.

Trục thần kinh-nội tiết-miễn dịch của cơ thể kết nối cảm xúc và cơ thể. Việc kìm nén lâu dài sẽ làm tăng hormone gây căng thẳng, làm suy yếu "hàng rào phòng thủ chống ung thư" của cơ thể. Cảm xúc tiêu cực sẽ biến thành "độc tố" tấn công phổi. Phổi thích một "môi trường thư giãn". Việc kìm nén lâu dài sẽ dần dần khiến chúng "ốm yếu".

Người lớn không tránh khỏi việc trải qua căng thẳng và bất mãn, nhưng điều quan trọng là phải giải tỏa chúng kịp thời. Giữ chúng dồn nén bên trong giống như "còng tay" trói buộc phổi của bạn.

Nghiên cứu trên 422 bệnh nhân ung thư phổi phát hiện: Những người mắc ung thư phổi đều có 4 điểm chung - Ảnh 3.

Điểm chung thứ tư là sự thờ ơ với việc tầm soát ung thư phổi sớm

Nhiều người cảm thấy rằng họ không cần phải kiểm tra nếu họ khỏe mạnh, thậm chí còn cho rằng chụp X-quang ngực là đủ. Khảo sát của Đại học Chiết Giang cho thấy, hơn 90% trong số 422 người đã qua đời chưa từng được tầm soát bằng chụp CT xoắn ốc liều thấp. Ngay cả khi có các yếu tố nguy cơ cao, họ cũng không chủ động đi kiểm tra.

Chụp X-quang ngực khó phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm có kích thước nhỏ hơn một centimet, trong khi chụp CT xoắn ốc liều thấp có thể xác định rõ các nốt mờ dạng kính mờ có kích thước vài milimet, biến nó thành một công cụ sàng lọc mạnh mẽ. Ung thư phổi giai đoạn sớm hầu như không có triệu chứng. Các triệu chứng như ho và ho ra máu thường xuất hiện ở giai đoạn giữa hoặc muộn, làm tăng đáng kể độ khó của điều trị và làm giảm đáng kể tỷ lệ sống sót.

Các quan sát lâm sàng cho thấy tỷ lệ chữa khỏi ung thư phổi giai đoạn sớm bằng phẫu thuật vượt quá 80%, Nhưng nếu bỏ lỡ giai đoạn sàng lọc ban đầu, tỷ lệ chữa khỏi giảm xuống dưới 20%. Việc bỏ qua sàng lọc sẽ dẫn đến bỏ lỡ cơ hội tốt nhất. Ngay cả khi bạn không hút thuốc, ô nhiễm không khí trong nhà, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) và căng thẳng tinh thần cũng có thể gây ra ung thư phổi, vì vậy không nên xem nhẹ việc tầm soát ung thư phổi.

Nghiên cứu trên 422 bệnh nhân ung thư phổi phát hiện: Những người mắc ung thư phổi đều có 4 điểm chung - Ảnh 4.

Lời khuyên cho bạn là gì?

Việc có một hoặc hai điểm chung không phải là nguyên nhân gây lo lắng quá mức. Ung thư phổi là kết quả của sự tích lũy lâu dài của nhiều yếu tố. Một yếu tố nguy cơ đơn lẻ không nhất thiết có nghĩa là người đó sẽ mắc bệnh. Về ô nhiễm không khí trong nhà, nên bật máy hút mùi trong suốt quá trình nấu nướng và bật thêm mười phút sau khi nấu xong. Nên thông gió hơn sáu tháng sau khi sửa chữa trước khi dọn vào ở.

Bệnh nhân mắc COPD cần tìm kiếm sự can thiệp y tế kịp thời, kiểm tra chức năng phổi thường xuyên, chú ý đến các triệu chứng ho nhẹ và đờm, và can thiệp sớm có thể giảm nguy cơ ung thư phổi. Về mặt tinh thần, nên trò chuyện nhiều hơn với người thân và bạn bè, giải tỏa căng thẳng bằng cách tập thể dục và nghe nhạc, duy trì tâm trạng vui vẻ và bảo vệ sức khỏe phổi.

Để tầm soát bệnh phổi, người trên 40 tuổi nên chụp CT xoắn ốc liều thấp mỗi năm một lần. Những người có yếu tố nguy cơ cao cần rút ngắn khoảng thời gian tầm soát. Phổi âm thầm bảo vệ sự sống. Những thói quen nhỏ hàng ngày có thể tạo nên hoặc phá hủy sức khỏe, vì vậy cần được bảo vệ cẩn thận.

Khảo sát này của Đại học Chiết Giang không nhằm mục đích gây hoang mang, mà là để nhắc nhở mọi người rằng ung thư phổi có thể ẩn mình trong những thói quen hàng ngày. Những sai lầm nhỏ thường gặp có thể là những kẻ giết người thầm lặng. Hãy tự kiểm tra bản thân xem có mắc phải 4 thói quen phổ biến này hay không, và vẫn chưa quá muộn để sửa chữa. Phòng ngừa ung thư phổi bắt đầu từ mọi việc nhỏ bạn làm ngay bây giờ.

(Nguồn: Toutiao)

Theo Tuấn Minh

Thanh niên Việt

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên