Nóng: 34.800 công nhân Hyundai sắp đình công

Trong một diễn biến đầy căng thẳng, công nhân của Hyundai Motor tại Hàn Quốc đã bỏ phiếu thông qua kế hoạch đình công nhằm phản đối chiến lược đưa robot nhân hình vào các dây chuyền sản xuất của hãng xe lớn nhất quốc gia này.

Công đoàn Kim khí Hàn Quốc chi nhánh Hyundai cho biết 87% trong số gần 40.000 thành viên (tương đương 34.800 người) đã bỏ phiếu ủng hộ việc đình công. Động thái này đang đẩy tổ chức công đoàn vào một cuộc đối đầu trực diện với hãng xe lớn thứ ba thế giới tính theo doanh số.

Tâm điểm của cuộc tranh chấp nằm ở việc công đoàn yêu cầu phải có tiếng nói lớn hơn trong cách thức triển khai AI và tự động hóa, ngay sau khi Hyundai công bố kế hoạch đưa Atlas - mẫu robot nhân hình do công ty con Boston Dynamics phát triển - vào thử nghiệm tại các nhà máy ở Mỹ.

“Nếu không có sự đồng thuận giữa ban lãnh đạo và người lao động, không một thế hệ robot sử dụng công nghệ mới nào được phép bước chân vào nhà máy”, công đoàn tuyên bố đanh thép hồi tháng 1 sau khi kế hoạch của hãng được hé lộ.

Một thành viên công đoàn giấu tên chia sẻ: “Chúng tôi lo ngại về sự an toàn thích đáng của công việc dưới áp lực từ robot. Những bản tin và video cho thấy robot ngày càng khéo léo hơn đang khiến công nhân chúng tôi bất an về tương lai”.

Bên cạnh yêu cầu về quyền kiểm soát công nghệ, công đoàn còn đòi hỏi mức tiền thưởng hiệu suất tương đương 30% lợi nhuận ròng của Hyundai - ước tính khoảng 42 triệu Won (tương đương 27.150 USD) cho mỗi người trong số 73.000 công nhân. Ngoài ra, họ cũng yêu cầu nâng tuổi nghỉ hưu từ 60 lên 65 và tăng mức lương cơ bản hàng tháng.

Trong những năm gần đây, công đoàn Hyundai vẫn thường xuyên bỏ phiếu đình công vì các vấn đề lương thưởng và tuổi hưu. Tuy nhiên, ngoại trừ một vài đợt ngừng việc cục bộ vào năm 2025, các bất đồng nhìn chung đều được dàn xếp ổn thỏa trước khi một cuộc đình công quy mô lớn nổ ra. Biện pháp tổng đình công toàn nhà máy gần nhất đã diễn ra từ năm 2018.

Nỗ lực thắt chặt chi phí của công đoàn diễn ra trong bối cảnh tỷ suất sinh lời của Hyundai đang chịu áp lực lớn từ các hàng rào thuế quan của Mỹ, chi phí chuỗi cung ứng leo thang và sự giảm tốc của thị trường xe điện (EV). Trong quý I, lợi nhuận ròng của hãng đã giảm 23,6% xuống còn 2,6 nghìn tỷ Won (khoảng 1,68 tỷ USD).

Bất chấp những khó khăn đó, Chủ tịch điều hành Euisun Chung vẫn theo đuổi một tham vọng lớn: Đưa Hyundai trở thành đối trọng trực tiếp của Tesla trong cuộc đua robot nhân hình và xe tự lái. Trong thông điệp gửi tới toàn thể nhân viên vào đầu năm nay, ông Chung khẳng định công ty đang nắm giữ cơ hội lớn để bứt tốc nhờ sở hữu kho dữ liệu sản xuất khổng lồ và năng lực chế tạo vượt trội.

Tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng (CES) ở Las Vegas diễn ra năm nay, Hyundai đã gây chú ý khi công bố kế hoạch sản xuất 30.000 robot Atlas mỗi năm và sẽ triển khai chúng vào nhà máy sản xuất xe điện của hãng tại bang Georgia (Mỹ) vào năm 2028.

Mặc dù các nhà điều hành của hãng trấn an rằng robot sẽ chỉ đảm nhận những công việc lặp đi lặp lại hoặc có tính chất độc hại, nguy hiểm mà con người né tránh, công đoàn vẫn đưa ra lời cảnh báo rằng những cỗ máy này sẽ gây ra những cú sốc lớn về việc làm.

Yêu cầu chia sẻ lợi nhuận của công đoàn Hyundai nổ ra sau khi các công nhân tại hai đại gia ngành chip là Samsung Electronics và SK Hynix - những bên đang cưỡi trên đỉnh ngọn sóng AI - thương lượng thành công các thỏa thuận tương tự.

“Sau khi tận mắt chứng kiến những khoản tiền thưởng kếch xù trong ngành bán dẫn, chúng tôi kỳ vọng sẽ nhận được mức đãi ngộ xứng đáng hơn trong năm nay”, thành viên công đoàn cho biết thêm.

Ông Kim Pil-soo, giáo sư kỹ thuật ô tô tại Đại học Daelim, nhận định: “Tôi nghĩ công đoàn hiểu rằng nhiều yêu cầu của họ là thiếu thực tế. Tuy nhiên, người lao động đang rơi vào trạng thái tâm lý bị bỏ rơi khi thấy các đồng nghiệp tại Samsung nhận được những khoản thưởng quá lớn”.

Trong văn bản gửi tới tờ Financial Times, đại diện hãng xe cho biết: “Hyundai Motor sẽ nỗ lực hết sức để đối thoại chân thành với công đoàn trên tinh thần thiện chí”.

Hiện tại, đại diện công đoàn Lee Jong-cheol vẫn chưa đưa ra bình luận nào.

Theo các chuyên gia, cuộc tổng đình công tại Hyundai Motor, nếu thực sự nổ ra, sẽ không dừng lại ở một cuộc tranh chấp lao động nội bộ mà tạo ra nhiều hệ lụy dây chuyền sâu sắc đối với nền kinh tế Hàn Quốc và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Về mặt kinh tế, một lệnh ngừng việc quy mô lớn từ hãng xe chiếm thị phần chi phối như Hyundai sẽ lập tức làm tê liệt hàng ngàn doanh nghiệp vệ tinh, nhà cung ứng linh kiện vừa và nhỏ trong nước, đe dọa trực tiếp đến mục tiêu tăng trưởng GDP của Seoul. Trên bình diện quốc tế, việc đứt gãy chuỗi cung ứng xe ô tô truyền thống lẫn xe điện (EV) sẽ làm trầm trọng thêm thế khó của hãng tại thị trường Mỹ - nơi vốn đang lao đao vì rào cản thuế quan mới.

Theo: Financial Times, Herald Korea