Nữ bác sĩ U40 sáng khám bệnh, tối trồng rau phủ kín sân thượng: Thứ nhận được vượt xa tưởng tượng

Sở hữu một vườn rau xanh ngát tại nhà riêng là ước mơ của nhiều người sinh sống tại các đô thị lớn. Diện tích, thời gian chăm sóc và kinh nghiệm hạn chế là những rào cản có thể thấy rõ trước khi bắt tay “vào việc”. Thế nhưng, với Thạc sĩ, Bác sĩ Đặng Hoàng Hà (35 tuổi, từ Bắc Ninh), công tác tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, tất cả những thử thách đó đều đáng để vượt qua. Những gì chị nhận được từ khu vườn sân thượng vượt xa sức tưởng tượng của chị.

Tự cung cấp 70% rau sạch cho gia đình

Chị Hà cho biết chị bắt đầu trồng rau từ tháng 3 năm 2024. Với diện tích khoảng 30m2 trên sân thượng, chị sắp xếp các loại rau theo từng nhóm để tiện chăm sóc và tạo không gian gọn gàng, ngăn nắp.

Hiện nay, sau hơn hai năm bước vào nghề trồng rau “part time”, chị Hà đã sở hữu một vườn rau trên cao đáng mơ ước. Giữa tháng 8 Hà Nội, khu vườn của chị tràn ngập rau muống, mồng tơi, đậu cove, cà tím, rau thơm. Đến mùa đông, rau cải, su hào, súp lơ, củ cải, dưa chuột đua nhau phát triển, “chờ” được thu hoạch.

Nữ bác sĩ 35 tuổi tiết lộ: “Vườn rau của tôi hiện tại cung cấp khoảng 70% nhu cầu rau sạch cho gia đình”.

Trong số các loại rau đã từng trồng, chị Hà cho biết có một loại rau mà chất lượng khác xa mua ngoài chợ.

“Có một nhóm rau mà tôi thấy tự trồng sẽ cảm nhận sự khác biệt rất rõ, đó là súp lơ, đặc biệt là súp lơ san hô và các loại súp lơ màu vàng, tím, xanh.” - chị Hà nói.

Súp lơ san hô là một loại rau thuộc họ cải, có nguồn gốc từ nước Ý. Loại rau này có các búp hoa hình xoắn ốc, xếp thành tầng như rạn san hô. Chị Trần Thị Thu Trang, Phó Giám đốc HTX Rau sạch Yên Dũng (Bắc Giang) từng nói với báo Nông nghiệp và Môi trường rằng súp lơ san hô “được mệnh danh là loài rau đẹp nhất thế giới”, đồng thời có hương vị thơm ngon, giòn đặc biệt.

Giống với các loại súp lơ vàng, tím…, súp lơ san hô không phải lúc nào cũng có sẵn ở các chợ dân sinh hay siêu thị. Do đó, chị Hà luôn tự hào vì mình đã trồng thành công loại rau độc đáo này cho cả gia đình.

“Những loại này rất bắt mắt, ăn giòn, vị đậm và ngọt, nhưng ở ngoài chợ gần như không bán, còn siêu thị thì cũng không phải lúc nào cũng có. Khi có thì giá thường khá cao so với súp lơ thông thường, nhưng đôi khi không được tươi vì đã qua thời gian vận chuyển và bảo quản.” - nữ bác sĩ chia sẻ.

“Trong khi đó, nếu tự trồng, mình có thể hái đúng lúc bông vừa đạt độ đẹp, vừa tươi vừa ngon, mang vào chế biến ngay. Với tôi, đó là một trong những cái thú vị nhất của việc trồng rau: có những loại rau rất bình thường khi mua ngoài, nhưng tự tay trồng và ăn ngay tại vườn thì mới thấy giá trị khác hẳn.”

“Không nhất thiết phải trồng thật nhiều”

Trên thực tế, khi nhìn ngắm khu vườn xanh mát trên sân thượng của chị Hà, nhiều người sẽ đặt câu hỏi: “Chăm sóc có tốn công không?”

Khi nhận câu hỏi này, chị Hà trả lời: “Thực ra chị thấy trồng rau sân thượng không tốn công và khó như mọi người vẫn nghĩ. Cái khó nhất là lúc mới bắt đầu, mình chưa hiểu cây nên rất dễ chăm quá tay.”

“Người mới thường mắc sai lầm là trồng quá nhiều, tưới quá nhiều và bón phân quá tay. Cứ thấy cây hơi chậm lớn là lại tưới, lại bón, trong khi nhiều khi cây chỉ cần mình… để yên một chút.”

“Rồi có người chọn ngay những loại khó trồng, gieo quá dày hoặc không để ý chậu có thoát nước tốt và cây có đủ nắng hay không.”

Theo kinh nghiệm cá nhân, chị Hà khuyên người mới chỉ nên bắt đầu từ vài chậu rau dễ trồng, mỗi ngày dành một chút thời gian quan sát, dần sẽ hiểu “tính” của từng loại.

“Khi đã quen thì chăm vườn rất nhẹ nhàng, thậm chí còn là khoảng thời gian mình thư giãn sau một ngày làm việc.” - chị Hà nói. “Đừng biến việc trồng rau thành một công việc thứ hai. Làm vừa sức, trồng vừa đủ để mình thấy vui thì sẽ duy trì được lâu.”

Sau hai năm làm vườn, chị Hà cũng hiểu ra rằng không nhất thiết phải có một mảnh đất rộng mới có thể trồng cây.

Nữ bác sĩ gửi gắm: “Chỉ cần tận dụng khoảng sân thượng, ban công hay những góc nhỏ có đủ ánh sáng, mình hoàn toàn có thể trồng được những loại rau phù hợp với gia đình.”

“Không nhất thiết phải trồng thật nhiều, mà nên bắt đầu từ những loại mình thích ăn, trồng vừa đủ để chăm sóc được tốt. Khi tự tay trồng và thu hoạch được những mớ rau ngay trong ngôi nhà của mình, mình không chỉ có thêm thực phẩm tươi mà còn có một khoảng xanh rất đáng giá giữa lòng thành phố.”

3 điều vô giá mà khu vườn mang lại

Chị Hà cho biết nhờ có khu vườn trên cao, cả gia đình chị đã ăn nhiều rau hơn, đặc biệt là các loại rau thơm, rau sống – những thứ trước đây đi mua ngoài chị Hà thường khá e ngại vì không biết quá trình trồng và chăm sóc như thế nào.

“Rau nhà trồng được thu hoạch ngay trước bữa ăn nên vừa tươi, vừa ngon, thơm, gia đình cũng yên tâm hơn khi sử dụng.” - chị nói.

Rau củ quả cung cấp nhiều vitamin, khoáng chất và chất xơ cần thiết cho cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), chế độ ăn giàu rau củ quả có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như bệnh tim mạch và một số loại ung thư. Chất xơ trong nhóm thực phẩm này cũng hỗ trợ sức khỏe tiêu hóa. WHO hiện khuyến nghị người trưởng thành nên tiêu thụ ít nhất 400 g rau củ quả mỗi ngày.

Chị Hà cho biết điều chị trân trọng nhất không phải là tiết kiệm được bao nhiêu tiền mua rau, mà là cảm giác an tâm khi trên mâm cơm có các loại rau sạch do gia đình mình cùng chăm sóc.

Thế nhưng, đây không phải là giá trị duy nhất mà vườn rau sân thượng mang lại cho chị. Theo nữ bác sĩ, vườn rau sân thượng 30m2 đã giúp chị có được ba điều vô giá sau:

Tăng cường kết nối với gia đình

Là một bác sĩ có lịch trình bận rộn, chị Hà cho biết công việc xây dựng và chăm sóc khu vườn còn có sự giúp đỡ của cô giúp việc, chồng chị và các con.

Chị kể: “Ban đầu khu vườn là sở thích của riêng tôi, nhưng dần dần cả nhà đều tham gia. Chồng tôi thường hỗ trợ những việc nặng như lắp giàn, vận chuyển đất, làm hệ thống tưới hay cải tạo các bồn trồng, các con còn bắt sâu và ốc sên. Ngoài ra mỗi khi đi thu hoạch rau quả các con rất thích hái cà chua, cà tím, những luống rau cải hay những trái đậu đũa sai lúc lỉu.”

“Với tôi, khu vườn không chỉ để trồng rau mà còn là nơi cả gia đình có thêm những khoảng thời gian được ở bên nhau.”

“Điều tôi thích nhất là những khoảng thời gian cả nhà cùng ở trên sân thượng. Mỗi người một việc nhưng lại có cơ hội trò chuyện nhiều hơn. Trong cuộc sống hiện đại, ai cũng bận rộn với điện thoại và công việc, nên tôi thấy khu vườn vô tình trở thành nơi kết nối các thành viên trong gia đình.”

Theo hệ thống phòng khám nhi Southwest Pediatrics (Mỹ), làm vườn cùng nhau tạo ra khoảng thời gian ý nghĩa để gia đình cùng hướng tới một mục tiêu chung. Quá trình gieo hạt, chăm cây và quan sát cây lớn lên giúp cha mẹ, con cái có thêm cơ hội trò chuyện, đặt câu hỏi, cùng giải quyết vấn đề và chia sẻ cảm giác hoàn thành công việc chung, từ đó tăng sự gắn kết giữa các thành viên trong gia đình.

Khoảnh khắc bình yên cho tâm trí

Trên thực tế, đã có nhiều nghiên cứu cho thấy lợi ích của làm vườn với sức khỏe tinh thần. Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp 40 nghiên cứu đăng trên Systematic Reviews cho thấy các hoạt động làm vườn có liên quan đến sự cải thiện sức khỏe tinh thần, chất lượng cuộc sống và cảm nhận hạnh phúc của con người.

Với cá nhân chị Hà, thời gian làm vườn cũng chính là thời gian tâm trí của chị được "chữa lành".

“Mỗi buổi sáng lên sân thượng, thấy cây lớn thêm một chút, ra vườn hái rổ rau cho bữa tối, với tôi đó đều là những niềm vui rất giản dị.” - nữ bác sĩ nói.

“Vườn rau cũng là một cách để tôi “ngắt kết nối” sau những giờ làm việc căng thẳng. Nghề bác sĩ có nhiều áp lực, nên chỉ cần dành 15-20 phút tưới cây, nhổ cỏ, bắt sâu hay tỉa lá, tôi đã thấy đầu óc nhẹ đi rất nhiều.”

Cơ hội giáo dục con trẻ về lối sống xanh

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, khu vườn trên cao tạo điều kiện cho chị Hà giáo dục con sớm về lối sống xanh, đức tính kiên nhẫn.

“Tôi thấy rất vui khi các con cũng được tham gia vào việc trồng rau. Từ tưới cây, gieo hạt đến bắt sâu, các con đều được làm cùng bố mẹ và cô giúp việc nên hiểu rằng để có một mớ rau đến được bàn ăn không hề đơn giản, phải bỏ công chăm sóc mỗi ngày.” - chị kể.

“Những lúc con lười ăn rau, bố mẹ thường nhắc: “Con xem, mình đã mất bao nhiêu công sức mới trồng được chỗ rau này, đây là thành quả của cả nhà đấy!”. Có lẽ vì cũng được tham gia chăm sóc và nhìn cây lớn lên từng ngày nên các con cũng trân trọng thức ăn hơn và chịu khó ăn rau hơn trước. Với tôi, đó là một giá trị rất đáng quý mà việc trồng rau mang lại cho cả gia đình.”

Thực vậy, Southwest Pediatrics cho biết việc cho trẻ làm vườn cùng bố mẹ có thể góp phần hình thành thói quen ăn uống lành mạnh. Nghiên cứu cho thấy những trẻ tham gia trồng rau quả có xu hướng sẵn sàng thử các loại thực phẩm mới, hình thành thái độ tích cực hơn với việc ăn uống lành mạnh và duy trì thói quen tốt trong thời gian dài.

Với tư cách là một bác sĩ, chị Hà cho biết làm vườn đem lại nhiều lợi ích về thể chất và tinh thần cho trẻ.

Đầu tiên, về mặt thể chất, trẻ được vận động ngoài trời nhiều hơn, hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử và có cơ hội tiếp xúc với thiên nhiên. Điều này cũng góp phần hỗ trợ sự phát triển thể lực và thị giác.

Thứ hai, khi được tự tay gieo hạt, tưới nước và chờ cây lớn lên, các con sẽ học được tính kiên nhẫn, tinh thần trách nhiệm và hiểu rằng để có một bữa ăn ngon cần rất nhiều công sức. “Tôi thấy những em nhỏ thường xuyên được chăm sóc cây cối có xu hướng bình tĩnh hơn, biết quan sát và yêu thiên nhiên hơn. Quan trọng nhất là các con hiểu giá trị của thực phẩm và sẽ trân trọng từng bữa cơm gia đình hơn.” chị Hà nói.

Với chị Hà, "khu vườn không chỉ nuôi lớn những luống rau, mà còn nuôi dưỡng sự bình yên và hạnh phúc của cả gia đình."

“Làm vườn đôi khi cũng giống như làm nghề y”

Ngoài công việc tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, chị Hà cũng đang theo học Chuyên khoa II tại Đại học Y Hà Nội. Trong quá trình trồng rau sân thượng, chị nhận thấy làm vườn có một vài điểm tương đồng với nghề y.

“Cả làm vườn và làm nghề y đều cần sự quan sát, kiên trì và chăm sóc từng chút một. Một cái cây khi thiếu nước hay bị sâu bệnh sẽ phát ra những dấu hiệu rất nhỏ, cũng giống như cơ thể con người khi bắt đầu có bệnh. Nếu được quan tâm đủ sớm thì việc xử lý sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều.” - chị nói.

“Điều thú vị là cả hai đều không thể nóng vội. Muốn một cái cây khỏe hay một bệnh nhân hồi phục đều cần thời gian, sự kiên nhẫn và rất nhiều tình yêu dành cho công việc mà mình đang làm.”

Thực vậy, hai năm làm vườn đã giúp chị Hà ngày càng kiên nhẫn hơn.

“Trồng cây dạy mình rằng mọi thứ đều cần thời gian. Không thể gieo hạt hôm nay mà ngày mai đã thu hoạch.” nữ bác sĩ chia sẻ.

“Điều đó cũng ảnh hưởng đến cách tôi nhìn nhận cuộc sống. Tôi học được cách chậm lại một chút, bớt nóng vội và biết tận hưởng những điều nhỏ bé mỗi ngày. Chỉ cần nhìn thấy một bông hoa nở hay một trái cà chua chín cũng đủ khiến tôi vui cả ngày.”

Khi được hỏi có lời khuyên gì dành cho người bắt đầu trồng rau tại nhà, chị Hà nói: “Hãy bắt đầu thật nhỏ. Đừng nghĩ phải đầu tư một khu vườn thật đẹp ngay từ đầu. Chỉ cần mua một vài gói hạt giống để gieo hoặc vài chậu húng quế, bạc hà, rau thơm hoặc xà lách là đã có thể bắt đầu rồi.”

“Khi nhìn thấy những chiếc lá đầu tiên lớn lên nhờ chính mình chăm sóc, mình sẽ có thêm động lực để tiếp tục.”

“Làm vườn không phải là cuộc thi xem ai trồng được nhiều nhất, mà là hành trình tìm cho bản thân một khoảng bình yên giữa cuộc sống bận rộn. Chỉ cần dành khoảng 15–20 phút mỗi ngày, mình sẽ nhận lại nhiều hơn những gì mình nghĩ.”