Phát hiện khu rừng nằm sát quốc lộ ở nơi giữ kỷ lục “nóng nhất Việt Nam”: Nhiều thân cây cao hàng chục mét mọc thẳng tắp, đổi màu theo mùa

Từng ghi nhận mức nhiệt 44,2 độ C, khu vực Tương Dương, Nghệ An được nhiều người biết đến bởi cái nắng khắc nghiệt của miền Tây xứ Nghệ, thậm chí mệnh danh đây là nơi "nóng nhất Việt Nam". Thế nhưng, ngay bên một tuyến quốc lộ qua vùng đất này lại có cánh rừng cổ thụ xanh mát, những thân cây cao hàng chục mét mọc thẳng tắp và đổi màu theo mùa.

Đó là rừng săng lẻ, nằm bên Quốc lộ 7A, đoạn qua xã Tam Đình, huyện Tương Dương trước đây, nay thuộc xã Tam Quang, tỉnh Nghệ An. Nhờ vị trí thuận tiện, du khách không cần trekking nhiều giờ mà vẫn có thể dừng chân, đi bộ dưới tán rừng và ngắm một trong những cảnh quan đặc biệt của miền Tây Nghệ An.

Khu rừng giữa nơi từng nóng nhất Việt Nam

Theo Báo Chính phủ dẫn báo cáo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 7/5/2023, trạm Tương Dương ghi nhận nhiệt độ 44,2 độ C. Đây là giá trị nhiệt độ cao nhất từng được quan trắc trên phạm vi cả nước.

Giữa vùng chịu ảnh hưởng mạnh của nắng nóng và gió phơn, rừng săng lẻ tạo nên một khoảng không gian đối lập. Quốc lộ 7A chạy qua khu vực có những thân cây cao, tán rộng, nối tiếp nhau hai bên đường. Bên ngoài là cung đường miền núi quanh co, còn bên dưới tán rừng là không khí mát mẻ, ánh sáng lọc qua từng lớp lá.

Theo Trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, khu rừng cổ thụ thường được giới thiệu có diện tích khoảng 70 ha và được chính quyền, người dân địa phương bảo vệ nghiêm ngặt. Từ trung tâm Vinh, du khách di chuyển khoảng 140 km theo Quốc lộ 7A để tới đây.

Báo Nhân Dân cho biết, từ khoảng 70 ha ban đầu được giữ lại, phạm vi rừng săng lẻ sau đó được mở rộng lên 241 ha. Năm 2014, UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt chuyển khu vực này từ rừng sản xuất sang rừng đặc dụng, gồm phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, phân khu phục hồi sinh thái và vùng đệm.

Như vậy, khoảng 70 ha có thể được hiểu là phần rừng cổ thụ nổi bật, thường xuất hiện trong các thông tin du lịch; còn 241 ha là tổng phạm vi rừng đặc dụng được quản lý.

Những thân cây hàng trăm năm tuổi trong khu dự trữ sinh quyển

Săng lẻ có tên khoa học là Lagerstroemia tomentosa, thuộc nhóm cây gỗ lớn. Cây trưởng thành có thể cao khoảng 30-40 m, đường kính thân dao động từ 40-80 cm. Vỏ cây thường mang màu vàng nhạt hoặc trắng xám, trong khi thân mọc thẳng, tạo cảm giác như những hàng cột tự nhiên giữa rừng.

Người dân bản Quang Thịnh không nhớ chính xác khu rừng hình thành từ bao giờ, chỉ ước tính nơi đây đã tồn tại hàng trăm năm. Bên dưới những cây lớn còn có dương xỉ, dây leo và các lớp thực vật thấp, tạo thành hệ sinh thái rừng tự nhiên nhiều tầng. 

Rừng săng lẻ Tam Đình cũng là một trong các khu rừng đặc dụng thuộc vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An. Khu dự trữ sinh quyển này được UNESCO công nhận vào tháng 9/2007, có tổng diện tích gần 1,3 triệu ha. Trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên xác định vùng lõi gồm Vườn quốc gia Pù Mát, các khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, Pù Hoạt và rừng săng lẻ Tam Đình.

Sự tồn tại của khu rừng còn gắn với câu chuyện giữ rừng của cộng đồng người Thái. Năm 1989, bản Quang Thịnh đã đưa việc bảo vệ rừng vào hương ước, quy định người dân không được chặt cây săng lẻ và không chăn thả gia súc trong rừng. Trước đó, ông Vi Chính Nghĩa, nguyên Bí thư Huyện ủy Tương Dương, từng dựng lán, tuần tra và vận động người dân ngăn chặn tình trạng khai thác gỗ.

 

Du khách có thể trải nghiệm gì?

Nhờ nằm ngay bên Quốc lộ 7A, rừng săng lẻ phù hợp trở thành điểm dừng chân trên hành trình khám phá miền Tây Nghệ An. Du khách có thể đi bộ theo các lối ngắn dưới tán cây, quan sát những thân gỗ lớn, chụp ảnh cung đường xuyên rừng hoặc nghỉ ngơi tại khu nhà sàn.

Báo Nghệ An cho biết, một nhà sàn đã được xây dựng giữa rừng với sự hỗ trợ của Quỹ Môi trường toàn cầu tại Việt Nam và nguồn ngân sách địa phương. Công trình đóng vai trò trạm dừng chân, từ đây khách có thể đi bộ để ngắm cảnh quan bên trong khu rừng.

Cảnh sắc nơi đây thay đổi theo từng thời điểm. Mùa hè, các tầng lá xanh tạo bóng mát. Khi bước vào mùa thay lá, màu xanh dần nhường chỗ cho sắc vàng, cam, đỏ; lá rụng phủ trên mặt đất, tạo nên khung cảnh khác hẳn hình dung thông thường về những cánh rừng nhiệt đới.

Du khách có thể kết hợp rừng săng lẻ với điểm du lịch cộng đồng Khe Cớ ở khu vực lân cận để tắm suối, thưởng thức cá suối, cơm lam và tìm hiểu văn hóa người Thái. Tuy nhiên, do đây là rừng đặc dụng và thuộc vùng có giá trị bảo tồn, khách tham quan không nên tự ý bẻ cành, lấy cây rừng, đốt lửa hoặc đi sâu khỏi lối có sẵn.

Khi dừng chụp ảnh bên Quốc lộ 7A, du khách cũng cần chọn vị trí an toàn, không đứng dưới lòng đường. Vào mùa mưa, nên kiểm tra trước tình trạng giao thông và cảnh báo sạt lở trên các tuyến đường miền núi.