Phó Chủ tịch UBCKNN: Chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn chưa từng có

Tại sự kiện Vietnam Investment Forum 2026 - Summer Summit do Vietnambiz tổ chức chiều ngày 11/6, ông Bùi Hoàng Hải – Phó Chủ tịch UBCKNN cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam sau 26 năm hình thành và phát triển đã ghi dấu với những bước tiến vượt bậc về cả quy mô, chất lượng và trở thành cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia.

Quy mô thị trường chứng khoán đạt mức 80% GDP và là một trong những thị trường năng động nhất trong khu vực Đông Nam Á. Thanh khoản bình quân phiên tính theo năm lên đến hơn 1 tỷ USD, tương đương với Singapore và Thái Lan. Số lượng nhà đầu tư chứng khoán cũng tăng trưởng vượt bậc với hơn 13 triệu tài khoản, vượt xa kỳ vọng đề ra trước đó.

Dù đạt được nhiều thành tựu, song Phó Chủ tịch UBCKNN cho rằng thị trường đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về chất lượng, tính minh bạch, năng lực cạnh tranh quốc tế và khả năng thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường tài chính toàn cầu.

Để đáp ứng yêu cầu đó, Chính phủ, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành hàng loạt đề án quan trọng như Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, Đề án nâng hạng thị trường, Đề án phát triển các định chế tài chính và Đề án đón nhận dòng vốn đầu tư mới. Trọng tâm là 6 nhóm giải pháp lớn.

Trước hết là hoàn thiện thể chế và khung pháp lý. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang phối hợp với các bộ, ngành nghiên cứu sửa đổi Luật Chứng khoán theo hướng nâng cao hiệu quả quản lý, tăng cường bảo vệ nhà đầu tư, đồng thời thực hiện mục tiêu cắt giảm 50% điều kiện kinh doanh, 50% thủ tục hành chính và giảm 50% chi phí tuân thủ.

Song song với đó, nhiều văn bản pháp lý quan trọng đang được xây dựng như Nghị định về phát hành trái phiếu riêng lẻ nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiếp cận nguồn vốn thuận lợi hơn; Nghị định về bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường trái phiếu.

Nhóm giải pháp thứ hai là tiếp tục thúc đẩy lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán. Sau khi FTSE Russell công bố nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2025 và tiếp tục khẳng định lộ trình đưa cổ phiếu Việt Nam vào các bộ chỉ số của FTSE Russell từ tháng 9/2026, cơ quan quản lý xác định việc được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp không phải là đích đến cuối cùng mà chỉ là một cột mốc trong lộ trình dài hạn.

Bên cạnh các cải cách đã triển khai trong giai đoạn 2024-2025, cơ quan quản lý đang tập trung thực hiện nhiều giải pháp nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn của FTSE và MSCI. Một trong những mục tiêu trọng tâm là đưa hệ thống đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào vận hành từ cuối năm nay đến đầu năm 2027. Đây được xem là điều kiện quan trọng để các tổ chức xếp hạng xem xét nâng hạng thị trường Việt Nam.

Cùng với đó là triển khai cơ chế giao dịch thông qua tài khoản tổng (Omnibus Account), bên cạnh các cải cách đã thực hiện như bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước (pre-funding) và tạo điều kiện cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường thông qua các nhà môi giới toàn cầu.

“ V iệc nâng hạng không chỉ giúp thu hút dòng vốn thụ động mà còn mở ra cơ hội đón nhận lượng lớn dòng vốn chủ động từ quốc tế. Dù dòng vốn ngoại suy giảm trong năm 2025, mức độ quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường chứng khoán Việt Nam "chưa từng lớn như hiện nay".

Ngoài các quỹ đầu tư toàn cầu như Vanguard, BlackRock, State Street, UBS hay Vontobel, chúng tôi cũng đã tiếp nhận sự quan tâm của nhiều quỹ đầu tư quốc gia và quỹ đầu tư chủ động từ nhiều nước. Đây là nền tảng quan trọng để thị trường đón nhận dòng vốn quốc tế quy mô lớn hơn trong thời gian tới ”, ông Hải cho biết.

Nhóm giải pháp thứ ba là phát triển đồng bộ cả cung và cầu trên thị trường. Về phía cung, cơ quan quản lý tiếp tục thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp quy mô lớn, có năng lực quản trị tốt tham gia thị trường.

Đáng chú ý, việc cho phép các doanh nghiệp FDI lớn tham gia IPO và niêm yết được xem là bước đột phá mới. Hiện nhiều tập đoàn FDI lớn đang chuẩn bị hồ sơ lên sàn. Thị trường trái phiếu doanh nghiệp cũng sẽ tiếp tục được phát triển theo hướng minh bạch và chuyên nghiệp hơn.

Ở phía cầu, trọng tâm là phát triển các nhà đầu tư tổ chức như quỹ hưu trí, quỹ đầu tư dài hạn, quỹ mở và các định chế đầu tư chuyên nghiệp nhằm nâng cao tính ổn định của dòng vốn và giảm biến động ngắn hạn.

Trong năm 2025, cơ quan quản lý đã sửa đổi Thông tư 98 và ban hành Thông tư 306, mở rộng nhiều loại hình quỹ mới như quỹ bất động sản, quỹ thị trường tiền tệ, đồng thời nâng hạn mức đầu tư của các quỹ. Cơ chế quản lý chỉ số cũng được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, cho phép các tổ chức tham gia đề xuất các bộ chỉ số mới. Trên cơ sở hợp tác giữa VNX và London Stock Exchange, dự kiến sau tháng 9 sẽ có thêm nhiều bộ chỉ số mới được đưa vào vận hành.

Nhóm giải pháp thứ tư là phát triển sản phẩm và thị trường mới. Trên nền tảng hệ thống KRX, cơ quan quản lý đang xây dựng lộ trình triển khai các sản phẩm và dịch vụ mới.

Bên cạnh đó là các thị trường mới như thị trường tín chỉ carbon, thị trường huy động vốn dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và thị trường tài sản mã hóa. Hiện đã có 5 tổ chức được chấp thuận bước đầu để tham gia vận hành thị trường tài sản mã hóa và đầu tư hạ tầng công nghệ. Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về công nghệ và vốn, thị trường này có thể chính thức đi vào hoạt động tại Việt Nam.

Nhóm giải pháp thứ năm là tăng cường hạ tầng công nghệ và ứng dụng công nghệ mới trong quản lý, giám sát thị trường. Hai dự án lớn đang được triển khai gồm hệ thống giám sát tổng thể thị trường và kho dữ liệu tập trung của toàn ngành chứng khoán. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng đang lấy ý kiến sửa đổi Thông tư 134 về giao dịch điện tử nhằm tăng cường giám sát và bảo đảm an toàn hệ thống.

Cuối cùng là nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp và xây dựng văn hóa đầu tư bền vững. Bên cạnh việc phát triển nhà đầu tư tổ chức, Đề án đào tạo nhà đầu tư đang được đẩy mạnh triển khai nhằm phổ cập kiến thức tài chính, giúp nhà đầu tư nâng cao khả năng tự bảo vệ mình trên thị trường.

Ông Hải cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước "cơ hội lớn chưa từng có" . Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, triển vọng phát triển tích cực cùng quyết tâm cải cách mạnh mẽ của Chính phủ, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các định chế tài chính và nhà đầu tư sẽ tiếp tục tạo động lực cho sự phát triển của thị trường trong giai đoạn tới.