Siêu dự án 4.000 tỷ của Việt Nam chính thức lộ diện: Mang "công nghệ thế kỷ" của Đức về phục vụ

"Công nghệ thế kỷ" của Đức tạo công suất 1.500 tấn/ngày

Sáng 19/8/2026, tỉnh Nghệ An đã khởi công dự án Nhà máy điện rác Nghệ An tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Nghi Yên (xã Hải Lộc) - công trình xử lý rác thải bằng công nghệ đốt phát điện quy mô lớn nhất khu vực miền Trung.

Nhà máy điện rác lớn nhất miền Trung do Công ty cổ phần Galax làm chủ đầu tư, với diện tích gần 7,2ha, tổng đầu tư hơn 4.056 tỷ đồng. Dự kiến, Nhà máy vận hành vào Quý IV/2027.

Điểm đáng chú ý nhất của Nhà máy điện rác Nghệ An là việc áp dụng công nghệ lò ghi cơ học Martin do Đức phát triển 100 năm trước. Tiếng Đức của công nghệ thế kỷ này là Martin Rückschub-Rost.

Vì sao công nghệ lò ghi cơ học Martin hợp Việt Nam?

Martin GmbH là Tập đoàn công nghệ môi trường của Đức, được xem là một trong những nhà phát triển hàng đầu thế giới về công nghệ lò ghi cơ học dùng để đốt rác phát điện.

Công nghệ này đã được áp dụng cho hơn 200 công trình và 350 bộ lò đốt rác trên toàn cầu, cho thấy mức độ phổ biến và được kiểm chứng thực tế rất cao.

Một trong những ưu điểm nổi bật nhất của lò Martin Rückschub-Rost là Không kén rác - Rất hợp với rác vốn chưa được phân loại nhiều tại Việt Nam.

Là một trong những công nghệ đốt rác phát điện hàng đầu thế giới, lò Martin Rückschub-Rost được thế giới ưa nhập nhờ khả năng đốt triệt để rác thải hỗn hợp chưa qua phân loại, kiểm soát khí thải chặt chẽ và tối ưu hiệu suất chuyển hóa nhiệt thành điện năng.

Công nghệ dựa trên nguyên lý được Josef Martin - nhà sáng lập Tập đoàn Martin GmbH - nhận bằng sáng chế khoảng 100 năm trước: Rác được di chuyển trên ghi theo hướng ngược với trọng lực.

Cơ chế này mang lại hai hiệu quả là đảo trộn triệt để lớp nhiên liệu, giúp tro xỉ ở cuối ghi cháy kiệt tối ưu. Đồng thời, đảm bảo bề mặt ghi luôn được phủ một lớp rác/tro liên tục, giúp giảm tải nhiệt lên thanh ghi, từ đó giảm mài mòn và kéo dài tuổi thọ thiết bị.

Tập đoàn Martin GmbH nhấn mạnh về mặt kỹ thuật không chỉ là "lò đốt rác" đơn thuần, mà là một hệ thống cơ khí-nhiệt-điều khiển tích hợp nhằm xử lý được rác thải "khó tính" (ẩm, nhiệt trị thấp, không phân loại) mà vẫn đảm bảo hiệu suất đốt và kiểm soát khí thải.

Đây chính là lý do công nghệ này vẫn được chọn cho hàng loạt dự án điện rác lớn tại Việt Nam hiện nay.

Việc mang công nghệ Đức này về phục vụ, Nhà máy điện rác Nghệ An có thể xử lý tới 1.500 tấn rác mỗi ngày đêm và tạo ra 30 MW điện.

Tức là biến trực tiếp nguồn chất thải rắn sinh hoạt 1.500 tấn mỗi ngày thành năng lượng sạch, thay vì chôn lấp truyền thống vốn gây ô nhiễm đất và nước ngầm lâu dài.

Đại diện tỉnh Nghệ An cũng yêu cầu nhà đầu tư kiểm soát chặt nguồn phát thải và công khai minh bạch thông tin vận hành - yếu tố then chốt để công nghệ đốt rác phát điện không trở thành nguồn ô nhiễm mới.

Dự án góp phần vào chiến lược phát triển xanh, bền vững mà Nghệ An đang theo đuổi, đồng thời là một trong loạt dự án hạ tầng năng lượng - môi trường công nghệ cao được triển khai gần đây tại Việt Nam.

Mô hình "waste-to-energy" (biến rác thành năng lượng) giải quyết đồng thời hai bài toán mà các bãi chôn lấp truyền thống không làm được: (1) Giảm áp lực quỹ đất chôn lấp; (2) Tạo ra nguồn điện tái tạo ổn định, không phụ thuộc thời tiết như điện gió hay điện mặt trời.