Thêm vốn cho nhà ở xã hội tại TPHCM

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Phát triển đô thị; đồng thời kế thừa, hoàn thiện chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND và mở rộng quy mô, phạm vi chính sách phù hợp với không gian phát triển mới của TPHCM.

Tăng hạn mức, kéo dài thời gian hỗ trợ

Theo dự thảo, đối với các dự án nhà ở xã hội (NƠXH), nhà ở công nhân và ký túc xá, mức vốn vay được ngân sách hỗ trợ lãi suất dự kiến nâng từ tối đa 200 tỷ đồng lên 300 tỷ đồng/dự án. Thời gian hỗ trợ cũng tăng từ tối đa 7 năm lên 10 năm, tính từ lần giải ngân đầu tiên của HFIC.

Ngân sách thành phố không cấp vốn trực tiếp cho chủ đầu tư mà hỗ trợ một phần chi phí lãi vay đối với khoản vốn do HFIC cho vay. Để được hưởng chính sách, dự án phải qua thẩm định của HFIC về hiệu quả và khả năng trả nợ, đồng thời được HFIC chấp thuận cho vay hoặc cho vay hợp vốn do HFIC làm đầu mối.

Việc nâng hạn mức vay thêm 100 tỷ đồng/dự án và kéo dài thời gian hỗ trợ thêm 3 năm sẽ tạo thêm vốn cho các dự án có nhu cầu đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Một điểm đáng chú ý của dự thảo là cơ chế cho vay hợp vốn giữa HFIC và các tổ chức tín dụng.

Theo Luật Phát triển đô thị, HĐND TPHCM được bố trí vốn đầu tư công từ ngân sách thành phố để hỗ trợ lãi suất đối với các dự án đầu tư thuộc lĩnh vực ưu tiên phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn, được tổ chức có chức năng quỹ đầu tư phát triển địa phương cho vay hoặc làm đầu mối cho vay hợp vốn với các tổ chức tín dụng. Đối tượng, điều kiện, trình tự, thủ tục, mức và thời gian hỗ trợ do HĐND TPHCM quy định.

Với cơ chế này, HFIC có thể trực tiếp cho vay hoặc làm đầu mối cho vay hợp vốn với các tổ chức tín dụng để cấp vốn cho dự án. Ngân sách thành phố được sử dụng để hỗ trợ lãi suất đối với các khoản vay đủ điều kiện, qua đó giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp và tạo điều kiện huy động thêm nguồn vốn tín dụng.

Theo phương án đang được TPHCM xây dựng, tổng vốn cho vay dự kiến giải ngân qua HFIC giai đoạn 2026-2030 khoảng 16.800 tỷ đồng. Trong đó, năm 2026 dự kiến 2.500 tỷ đồng; năm 2027 là 3.000 tỷ đồng; năm 2028 là 3.500 tỷ đồng; năm 2029 là 3.800 tỷ đồng và năm 2030 là 4.000 tỷ đồng.

Tiếp sức cho doanh nghiệp làm NƠXH

Thực tế cho thấy, nguồn vốn dành cho NƠXH đã được triển khai qua nhiều chương trình nhưng tốc độ giải ngân vẫn còn hạn chế. Theo NHNN Khu vực II, trong 6 tháng đầu năm 2026, Chương trình cho vay NƠXH, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ theo Nghị quyết 33/NQ-CP của Chính phủ có quy mô 145.000 tỷ đồng.

Tại TPHCM, chỉ có 6 dự án được cam kết cho vay theo chương trình này với tổng hạn mức hơn 2.200 tỷ đồng. Trong đó, có 5 dự án đã được giải ngân với doanh số lũy kế gần 616 tỷ đồng. Đối với khách hàng cá nhân, có 173 khách hàng được giải ngân, doanh số gần 112 tỷ đồng, dư nợ gần 110 tỷ đồng.

Trong khi đó, chỉ tiêu phát triển NƠXH của TPHCM rất lớn. Ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây TPHCM cho biết, thành phố được Chính phủ giao chỉ tiêu phải hoàn thành 199.400 căn đến năm 2030. Trong đó, giai đoạn năm 2026-2030 chỉ tiêu là 181.257 căn (cao gấp 10 lần giai đoạn 2021- 2025). Riêng trong năm 2026, TPHCM đặt mục tiêu phải hoàn thành 28.500 căn NOXH.

“Với khối lượng công việc hiện nay, thành phố xác định tập trung cao độ trong những tháng cuối năm, tháo gỡ từng hồ sơ, từng dự án; phân công rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư. Thành phố phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu trong năm 2026, đồng thời tạo nguồn rất lớn cho năm 2027 và các năm tiếp theo”, ông Huỳnh Thanh Khiết cho hay.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại xây dựng Lê Thành, cho rằng, hiện nay NƠXH là đối tượng vay vốn khó nhất trong các phân khúc bất động sản. Trong bối cảnh lãi suất huy động đầu vào cao, nếu cho vay đầu tư NƠXH với lãi suất ưu đãi ở mức khoảng 6%/năm kéo dài thì ngân hàng sẽ khó bảo đảm hiệu quả kinh doanh. Trong khi đó, doanh nghiệp muốn vay theo lãi suất thương mại để đầu tư NƠXH cũng không được chấp thuận vì ngân hàng e ngại rủi ro pháp lý.

“Việc nâng mức vay lên 300 tỷ đồng, với thời hạn 10 năm, là một chính sách rất tích cực. Đây sẽ là động lực để doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong đầu tư xây dựng NƠXH, qua đó góp phần phát triển quỹ nhà ở trong thời gian tới”, ông Lê Hữu Nghĩa nhận định.