Thị trường tài sản số Việt Nam 2026: Dòng tiền sẽ đổi đường đi?

bài đăng báo in

Thị trường tài sản mã hóa và tiền điện tử của Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt quan trọng khi các sàn giao dịch hợp pháp trong nước sẽ chính thức ra mắt trong thời gian tới, tác động mạnh đến cộng đồng nhà đầu tư.

Kỳ vọng dòng tiền khổng lồ quay trở về

Theo thống kê của Triple-A, ước tính có đến gần 20% dân số Việt Nam sở hữu tài sản mã hóa - một con số đáng chú ý trong bối cảnh thị trường này phát triển mạnh nhưng vẫn thiếu khung pháp lý rõ ràng. Bước ngoặt xuất hiện với Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, khi lần đầu tiên Việt Nam thừa nhận sự tồn tại của tài sản mã hóa và cho phép thí điểm có kiểm soát trong 5 năm. Gần đây, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo đẩy nhanh việc triển khai sàn giao dịch tài sản mã hóa thí điểm.

Khi các sàn giao dịch tiền mã hóa hợp pháp trong nước đi vào hoạt động, một sự thay đổi lớn sẽ xảy ra: Thay vì chảy qua các nền tảng nước ngoài thiếu kiểm soát, dòng tiền có xu hướng quay về thị trường nội địa.

Lý giải sự dịch chuyển này, PGS.TS Phạm Nguyễn Anh Huy (Đồng trưởng nhóm nghiên cứu Fintech-Crypto, Đại học RMIT Việt Nam) cho biết: "Khi thị trường tài sản số được đưa vào khuôn khổ quản lý chính thức và các sàn giao dịch trong nước được cấp phép hoạt động, dòng vốn sẽ không chỉ dịch chuyển theo tín hiệu thị trường, mà còn chịu ràng buộc bởi yêu cầu tuân thủ pháp lý. Về nguyên tắc, nhà đầu tư trong nước sẽ không được giao dịch thông qua các sàn nước ngoài chưa được cấp phép, vì vậy, dòng vốn sẽ buộc phải quay về các kênh giao dịch hợp pháp trong nước”.

Về trung hạn, phần lớn dòng vốn crypto của nhà đầu tư trong nước có thể chuyển từ các sàn nước ngoài sang sàn nội địa, thay vì rời bỏ hoàn toàn thị trường... Nói cách khác, dòng vốn không biến mất, mà chỉ thay đổi “đường đi”.

Niềm tin của nhà đầu tư sẽ càng được củng cố khi các sàn giao dịch sắp tới dự kiến có sự tham gia của ngân hàng và các công ty chứng khoán lớn. Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, sàn giao dịch phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng bằng tiền mặt - một con số khổng lồ để bảo chứng năng lực. Ngoài ra, ít nhất 35% vốn phải do từ hai tổ chức trở lên - gồm ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ hoặc doanh nghiệp công nghệ - cùng góp vốn.

PGS.TS Phạm Nguyễn Anh Huy nhấn mạnh: “Ngân hàng có hệ sinh thái khách hàng lớn và hệ thống định danh KYC đã chuẩn hóa. Đồng thời, kinh nghiệm quản trị rủi ro và tuân thủ pháp lý giúp họ tích hợp hoạt động crypto vào hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ hơn. Ngoài ra, ngân hàng có khả năng kết nối tài sản số với hệ sinh thái tài chính truyền thống”.

Trong dài hạn, khi khung pháp lý hoàn thiện, tài sản số thậm chí có thể trở thành tài sản thế chấp trong hoạt động tín dụng, qua đó đưa crypto từ vai trò kênh đầu cơ sang một thành phần của hệ thống tài chính chính thức.

Bỏ qua đầu cơ ảo, hướng về tài sản thật

Không ít người vẫn cho rằng, “chơi tiền ảo” là "lướt sóng" các dòng tiền thiếu nền tảng. Nhưng xu hướng đầu tư trong những năm tới sẽ thay đổi hoàn toàn.

Tâm điểm chú ý không chỉ là Bitcoin hay Ethereum, mà còn là Stablecoin (đồng tiền ổn định neo giá theo USD) và RWA - Real World Assets (tài sản thực được mã hóa).

RWA cho phép nhà đầu tư mua bán một phần tài sản thực như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật hoặc dự án năng lượng trên môi trường số một cách nhanh chóng và minh bạch nhờ công nghệ blockchain.

Về xu hướng này, ông Bùi Văn Huy (CTCP Đầu tư FIDT) nhận định:

“Stablecoin tạo ra "đường ray" thanh toán, còn RWA là "toa tàu" chở giá trị của thế giới thực vận hành trên hệ thống đó. Mô hình này có thể mở khóa thanh khoản cho lượng tài sản trị giá hàng nghìn tỷ USD, đồng thời giúp nhà đầu tư cá nhân tiếp cận các cơ hội trước đây chỉ dành cho tổ chức lớn.

Điểm đáng chú ý trong định hướng chính sách của Việt Nam là mục tiêu phát triển các sản phẩm mã hóa dựa trên tài sản thực trong nước để chào bán cho nhà đầu tư quốc tế - một cách tiếp cận huy động vốn xuyên biên giới khá sáng tạo”.

Thị trường tài sản mã hóa cũng được kỳ vọng trở thành kênh huy động vốn mới. Với mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài sản số của khu vực, tháng 2 vừa qua, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) đã hợp tác với VinaCapital và Liên minh Kinh tế On-chain Toàn cầu để nghiên cứu vận hành quỹ đầu tư tài sản số trị giá hàng tỷ USD. Quỹ này không hướng tới đầu cơ, mà nhằm dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực của nền kinh tế thực.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân (Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC) cho biết: “Nếu TP Hồ Chí Minh muốn tham gia sâu vào dòng chảy tài chính mới, cần chủ động hình thành Emerging On-chain Market - thị trường On-chain mới nổi có tổ chức, thay vì để thị trường phát triển tự phát. Chúng tôi ưu tiên dòng vốn tổ chức, dài hạn, với chuẩn mực quản trị và cấu trúc vốn minh bạch, đồng thời kiểm soát rủi ro chặt chẽ. Mục tiêu không phải mở rộng quy mô bằng mọi giá, mà là xây dựng niềm tin thể chế để thu hút vốn quốc tế bền vững”.

Theo định hướng này, VIFC-HCMC sẽ ưu tiên các mô hình liên quan đến trái phiếu, tài sản bảo đảm, logistics, thương mại, thị trường carbon và các sản phẩm tài chính phục vụ doanh nghiệp, nhằm gắn tài sản số với nền kinh tế thực.

Dù tiềm năng lớn, quá trình chuyển dịch sang thị trường tài sản số hợp pháp vẫn đối mặt không ít thách thức về năng lực vận hành và quản trị rủi ro, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và các định chế tài chính.