Vì sao nhiều người không bao giờ rửa thịt trước khi nấu?

Sau khi mua thịt về, không ít người có thói quen đưa ngay vào bồn rửa, xả dưới vòi nước, thậm chí bóp muối hoặc ngâm nước với mong muốn loại bỏ máu, bụi bẩn và vi khuẩn bám trên bề mặt. Đây là một thói quen đã tồn tại từ nhiều năm và vẫn được duy trì trong nhiều gia đình. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ của nhiều người, các cơ quan an toàn thực phẩm như Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) đều khuyến cáo không nên rửa thịt sống, đặc biệt là thịt gia cầm, trước khi chế biến. Lý do không phải vì nước không làm sạch được bề mặt thịt, mà vì việc rửa có thể khiến vi khuẩn phát tán ra nhiều khu vực khác trong bếp.

Vì sao nhiều người không bao giờ rửa thịt trước khi nấu?

Rửa dưới vòi nước không tiêu diệt được vi khuẩn

Các loại vi khuẩn như Salmonella, Campylobacter hay một số chủng E. coli có thể tồn tại trên thịt sống. Việc xả nước chỉ có thể cuốn trôi một phần chất bẩn nhìn thấy bằng mắt thường nhưng không tiêu diệt được các vi sinh vật gây bệnh. Trong khi đó, khi thịt được nấu chín đến nhiệt độ an toàn, nhiệt mới là yếu tố giúp tiêu diệt phần lớn các vi khuẩn này.

Dễ làm vi khuẩn bắn ra khắp bếp

Đây là lý do quan trọng nhất khiến các chuyên gia không khuyến khích rửa thịt. Khi nước từ vòi chảy vào miếng thịt, các giọt nước li ti có thể bắn ra xung quanh, mang theo vi khuẩn sang bồn rửa, mặt bàn bếp, vòi nước, dao, thớt hoặc các thực phẩm khác đặt gần đó. Hiện tượng này được gọi là lây nhiễm chéo. Điều đáng nói là những giọt nước này có thể bắn xa hơn nhiều người nghĩ, khiến khu vực chế biến thực phẩm bị nhiễm khuẩn mà người nội trợ không nhận ra.

Làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo

Nếu sau khi rửa thịt, người chế biến không vệ sinh kỹ bồn rửa, tay hoặc các dụng cụ đã tiếp xúc với nước bắn ra, vi khuẩn có thể tiếp tục lây sang rau sống, hoa quả hoặc những món ăn không qua nấu chín. Chính nguy cơ lây nhiễm chéo này mới là điều các cơ quan an toàn thực phẩm đặc biệt lưu ý, chứ không phải bản thân việc rửa thịt.

Vậy có nên rửa thịt trước khi nấu không?

Câu trả lời phụ thuộc vào từng trường hợp.

Với thịt mua tại siêu thị hoặc cửa hàng uy tín

Nếu thịt được đóng gói, bảo quản đúng cách và không có bụi bẩn nhìn thấy bằng mắt thường, không cần rửa dưới vòi nước trước khi nấu. Bạn chỉ cần lấy thịt ra khỏi bao bì, thấm khô bằng giấy bếp nếu cần rồi chế biến.

Với thịt có lẫn vụn xương hoặc tạp chất

Trong một số trường hợp, chẳng hạn thịt vừa chặt tại chợ còn dính vụn xương nhỏ, mảnh xương hoặc cặn bẩn nhìn thấy rõ, bạn có thể rửa nhanh để loại bỏ các tạp chất này. Tuy nhiên, nên thực hiện nhẹ nhàng trong một chiếc tô hoặc chậu nước, hạn chế xả mạnh trực tiếp dưới vòi để giảm nguy cơ nước bắn ra xung quanh. Sau đó, cần vệ sinh sạch bồn rửa, mặt bàn và rửa tay bằng xà phòng trước khi tiếp tục chế biến.

Nếu muốn thịt sạch và bớt mùi, nên làm thế nào?

Thay vì cố gắng rửa thật kỹ trước khi nấu, nhiều đầu bếp và chuyên gia an toàn thực phẩm khuyến nghị tập trung vào quá trình chế biến.

Chần sơ với nước sôi nếu món ăn phù hợp

Đối với nhiều món canh, hầm hoặc kho, người nội trợ có thể cho thịt vào nước lạnh, đun đến khi sôi rồi vớt ra, rửa nhanh lớp bọt và cặn bám trên bề mặt trước khi nấu tiếp. Cách làm này giúp nước dùng trong hơn, giảm mùi đặc trưng của thịt và loại bỏ phần bọt protein đông tụ trong quá trình đun. Lưu ý, đây là bước sơ chế để cải thiện hương vị và độ trong của món ăn, không phải phương pháp thay thế việc nấu chín an toàn.

Nấu chín đến nhiệt độ an toàn

Đây mới là bước quan trọng nhất để giảm nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Theo khuyến nghị của USDA:

- Thịt lợn, thịt bò nguyên miếng nên đạt nhiệt độ bên trong tối thiểu 63°C và để nghỉ ít nhất 3 phút trước khi ăn.

- Thịt xay nên đạt 71°C.

- Thịt gia cầm nên đạt 74°C.

Nếu không có nhiệt kế thực phẩm, hãy đảm bảo thịt đã chín hoàn toàn, không còn phần sống hoặc nước hồng bên trong.

Những việc nên làm sau khi sơ chế thịt sống

Dù có rửa thịt hay không, người chế biến cũng nên:

- Rửa tay bằng xà phòng ít nhất 20 giây sau khi tiếp xúc với thịt sống.

- Dùng riêng dao và thớt cho thịt sống nếu có điều kiện.

- Vệ sinh bồn rửa, mặt bàn và các dụng cụ bằng nước rửa phù hợp sau khi sơ chế.

- Không để thịt sống tiếp xúc với rau, trái cây hoặc thực phẩm ăn ngay.

Những biện pháp này giúp giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm chéo trong căn bếp.

Kết luận

Rửa thịt trước khi nấu là thói quen phổ biến nhưng không phải lúc nào cũng mang lại lợi ích. Với thịt được bảo quản đúng cách và không có tạp chất, việc rửa dưới vòi nước là không cần thiết, thậm chí có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm chéo do vi khuẩn bắn ra xung quanh. Trong trường hợp thịt còn dính vụn xương hoặc cặn bẩn, có thể rửa nhanh một cách nhẹ nhàng rồi vệ sinh kỹ khu vực chế biến. Quan trọng hơn cả vẫn là nấu chín đúng cách, giữ dụng cụ sạch sẽ và thực hiện các biện pháp an toàn thực phẩm trong suốt quá trình chế biến.