Việt Nam sắp có tuyến tàu 17,5km, hiện đại bậc nhất như ở Pháp, Đức: Do “ông lớn” BĐS dốc tiền đầu tư, tiến độ khiến chuyên gia cũng phải bất ngờ

Tàu điện nhẹ từ lâu đã trở thành phương tiện quen thuộc tại nhiều đô thị Pháp, Đức, giúp người dân và du khách di chuyển thuận tiện mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào ô tô. Một mô hình giao thông tương tự đang dần thành hình tại Phú Quốc, với tuyến LRT dài 17,59 km do Sun Group đầu tư gần 9.000 tỷ đồng.

Ở Pháp, tàu điện nhẹ không còn là hình ảnh chỉ xuất hiện tại một vài thành phố lớn. Bộ Giao thông Pháp cho biết mạng lưới tàu hiện diện tại 30 khu vực đô thị, vận chuyển khoảng 1,2 tỷ lượt khách trong năm 2024. Đức cũng là một trong những quốc gia nơi tàu điện nhẹ trở thành một phần của đời sống đô thị. Riêng Berlin, đơn vị vận hành BVG đang quản lý 22 tuyến tàu với mạng lưới dài khoảng 320 km, được kết nối cùng U-Bahn, xe buýt và các phương tiện công cộng khác. 

Điểm tương đồng của LRT Phú Quốc so với những tuyến tàu điện của phương Tây nằm ở loại hình giao thông đường sắt nhẹ, hướng tới khả năng vận chuyển nhanh, ít phát thải và kết nối thuận tiện các điểm quan trọng trong đô thị.

Gần 9.000 tỷ đồng cho tuyến tàu hơn 17 km, công trường làm xuyên 3 ca

Dự án tuyến tàu điện nhẹ đô thị đoạn 1 tại Phú Quốc được triển khai theo hình thức BOT, do Sun Group làm nhà đầu tư, với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng.

Tuyến dài 17,59 km, đi từ Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc tới Trung tâm Hội nghị APEC và khu vực Nam đảo. Trong đó khoảng 14,81 km đi trên mặt đất, 0,78 km trên cao và gần 2 km đi ngầm. Hệ thống có 6 nhà ga, gồm 5 ga mặt đất và một ga ngầm.

Đoàn tàu dự kiến gồm 3 toa, tốc độ thiết kế 70-100 km/h, khả năng vận chuyển khoảng 4.500 hành khách mỗi giờ. Khi vận hành, hành trình từ sân bay tới khu vực Trung tâm Hội nghị APEC và Nam đảo dự kiến chỉ còn khoảng 20 phút.

Đáng chú ý, dự án mới khởi công vào tháng 12/2025 nhưng đã bước nhanh sang giai đoạn lắp đặt hệ thống đường sắt.

Ngày 11/8, những thanh ray hiệu chuẩn đầu tiên được lắp đặt, đánh dấu việc dự án chuyển dần từ phần xây dựng thô sang hạng mục kỹ thuật. Với tuyến đường đôi dài 17,59 km, riêng khối lượng phần đường sắt tương đương gần 36 km đường ray.

Cập nhật mới nhất ngày 15/8, thông tin từ chủ đầu tư cho biết, đại công trường vẫn duy trì thi công 3 ca liên tục xuyên ngày đêm, với gần 600 kỹ sư và công nhân bám trụ, nhằm bảo đảm tiến độ phục vụ APEC 2027.

Tốc độ này khiến ngay người nhiều năm làm trong ngành đường sắt cũng phải chú ý. Ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, nhận định khối lượng gần 36 km đường sắt đô thị phải hoàn thành trong thời gian rất ngắn là tốc độ “siêu nhanh”. "Chưa có dự án nào triển khai nhanh như vậy”, ông Trần Anh Tuấn nhấn mạnh.

Thách thức càng lớn khi công trường triển khai đúng mùa mưa ở Phú Quốc, vật liệu phải vận chuyển từ đất liền ra đảo, trong khi một số vị trí hầm có địa chất phức tạp và tuyến còn giao cắt với hệ thống điện, cấp nước hiện hữu.

Không chỉ hiện đại, 6 nhà ga còn đưa du khách qua “một vòng Việt Nam”

Một điểm khiến LRT Phú Quốc khác biệt nằm ở cách thiết kế 6 nhà ga. Thay vì chỉ đóng vai trò nơi đón, trả khách, mỗi ga được định hướng như một “điểm chạm” văn hóa.

Hành trình lần lượt đưa khách qua Tây Bắc, Hà Nội, Huế, Tây Nguyên, Sài Gòn và Đảo Ngọc. Ga Tây Bắc sử dụng những mảng đá, sắc be vàng và họa tiết gợi nhà trình tường vùng cao; ga Hà Nội mang cảm giác phố cổ với gam màu nhuốm thời gian.

Ga Huế lấy cảm hứng từ kiến trúc cung đình với sắc đỏ trầm; ga Tây Nguyên khai thác hình ảnh nhà rông, đại ngàn, đá và gỗ. Đến ga Sài Gòn, những đường cong mái vòm gợi liên tưởng tới Bưu điện Trung tâm TP.HCM.

Điểm cuối, ga Đảo Ngọc, là ga ngầm kết nối với Trung tâm Hội nghị APEC. Thiết kế sử dụng các chất liệu gắn với biển đảo Phú Quốc, từ đàn cá, muối biển đến nghề làm nước mắm truyền thống.

Nhờ vậy, hành trình khoảng 20 phút được ví như một chuyến đi qua các vùng văn hóa Việt Nam. Với khách quốc tế, đây cũng có thể là một trong những trải nghiệm đầu tiên ngay sau khi rời sân bay.

Du khách có thể được trải nghiệm từ tháng 8/2027

Song song với xây dựng, công tác chuẩn bị vận hành cũng đã bắt đầu. Ngày 12/8, Sun Group ký hợp đồng với Công ty Đường sắt đô thị số 1 TP.HCM (HURC) – đơn vị vận hành Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên – để tư vấn vận hành, đào tạo nhân sự và chạy thử LRT Phú Quốc.

Theo tiến độ hiện được công bố, các đoàn tàu đầu tiên dự kiến tới Phú Quốc vào khoảng tháng 1-2/2027. Hệ thống hướng tới chạy thử trong tháng 6/2027 và khai thác thương mại từ tháng 8/2027.

Như vậy, nếu không phát sinh thay đổi lớn về tiến độ và quá trình nghiệm thu, từ khoảng tháng 8/2027, người dân và khách du lịch tới Phú Quốc có thể kỳ vọng được trải nghiệm tuyến tàu dài hơn 17 km này.