Cơn ác mộng của OpenAI: Anthropic nhắm thẳng mốc định giá 900 tỷ USD, chứng minh sai lầm lớn nhất của Sam Altman

Anthropic đang dần lộ diện là ứng cử viên sáng giá nhất trong cuộc đua giành quyền tối thượng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Với tốc độ tăng trưởng thần tốc và khả năng huy động vốn ấn tượng, startup này được dự báo sẽ sớm cán mốc định giá cao hơn cả đối thủ truyền kiếp OpenAI.

Từng bị coi là một "kẻ yếu thế" trong cuộc đua mà OpenAI dường như đã nắm chắc phần thắng, khoảng cách giữa hai công ty đã bị thu hẹp đáng kể trong năm nay.

Những dữ liệu mới nhất cho thấy sự tăng trưởng của Anthropic đang bước vào giai đoạn tăng tốc mạnh mẽ, trong khi OpenAI, theo một số chỉ số, bắt đầu có dấu hiệu chững lại.

Con số không tưởng

Theo các nguồn tin thân cận, Anthropic đã nhận được những lời đề nghị đầu tư trong những tháng gần đây với mức định giá lên tới hơn 900 tỷ USD.

Nếu thành hiện thực, con số này sẽ cao gấp đôi giá trị hiện tại của công ty và lần đầu tiên vượt mặt OpenAI. Để so sánh, đầu năm nay, OpenAI đã huy động vốn thành công với mức định giá 122 tỷ USD trên tổng giá trị 852 tỷ USD.

Tốc độ tăng trưởng doanh thu của Anthropic cũng khiến giới đầu tư ngỡ ngàng. Doanh thu quy đổi theo năm của startup này dự kiến sẽ chạm mốc 50 tỷ USD vào cuối tháng tới.

Trước đó, con số này chỉ là 9 tỷ USD vào cuối năm 2025 và tăng lên 30 tỷ USD vào tháng 4 năm nay. Ban lãnh đạo công ty từng kỳ vọng mức tăng trưởng gấp 10 lần trong năm nay, nhưng thực tế họ đã chứng kiến sự bùng nổ gấp 80 lần về cả doanh thu lẫn lưu lượng sử dụng trong quý đầu tiên.

Ở bên kia “chiến tuyến”, OpenAI cho biết doanh thu hàng tháng đạt 2 tỷ USD vào cuối tháng 3 (tương đương 24 tỷ USD/năm). Dù các con số này không hoàn toàn tương đồng do khác biệt về cách hạch toán (Anthropic tính cả doanh thu qua các đối tác đám mây, còn OpenAI thì không), nhưng xu hướng soán ngôi là điều có thể thấy rõ.

Lật đổ sự thống trị của OpenAI

Dữ liệu công bố hôm thứ Tư từ startup tài chính Ramp đã mang đến một "cú sốc": Lần đầu tiên, số lượng khách hàng sử dụng các mô hình của Anthropic đã vượt qua OpenAI, với tỷ lệ tương ứng là 34,4% so với 32,3%.

Trong khi tỷ lệ sử dụng công cụ Claude của Anthropic nhảy vọt 3,8% từ tháng 3 đến tháng 4, thì OpenAI lại ghi nhận mức sụt giảm 2,9%.

"Chúng ta đã nhiều lần chứng kiến một ông lớn thống trị thị trường có thể bị hạ bệ chỉ trong vài tháng," Ara Kharazian, chuyên gia kinh tế trưởng tại Ramp, nhận định. "Và Anthropic vừa làm được điều đó."

Dù OpenAI cho rằng dữ liệu của Ramp chưa phản ánh đầy đủ bức tranh vì các tập đoàn lớn thường không thanh toán qua thẻ tín dụng, nhưng thực tế không thể phủ nhận: Cuộc đua AI đang bước vào giai đoạn khốc liệt hơn bao giờ hết.

Để hiểu tại sao các tập đoàn đang ồ ạt chuyển sang Claude, cần nhìn vào triết lý cốt lõi của Anthropic: Constitutional AI (AI có hiến pháp). Khác với cách tiếp cận thử sai (trial and error) thông thường, Anthropic trang bị cho các mô hình của mình một bộ "nguyên tắc đạo đức" rõ ràng để tự điều chỉnh hành vi mà không cần sự can thiệp liên tục của con người.

Cách tiếp cận này giải quyết trực tiếp "nỗi đau" lớn nhất của các giám đốc công nghệ: Sự an toàn và tính dự báo được của dữ liệu.

Trong môi trường doanh nghiệp, một mô hình AI có thể tạo ra mã nguồn tối ưu nhưng nếu nó vô tình tiết lộ bí mật thương mại hoặc đưa ra các phản hồi thiếu chuẩn mực, thiệt hại về uy tín là không thể đong đếm.

Constitutional AI cho phép Claude hoạt động như một nhân viên mẫn cán, luôn tuân thủ các quy tắc bảo mật nghiêm ngặt nhất, điều mà OpenAI đôi khi vẫn loay hoay xử lý qua các bản cập nhật vá lỗi.

Chiến lược "Làm nhiều hơn với ít nguồn lực hơn"

Anthropic được thành lập vào năm 2021 bởi một nhóm cựu nhân viên OpenAI, dẫn đầu là hai anh em Dario và Daniela , những người đã rời đi sau những bất đồng quan điểm với CEO Sam Altman.

Những ngày đầu, Anthropic gặp không ít khó khăn. Mối liên hệ với phong trào "vị tha hiệu quả" (effective altruism) và mối quan hệ với Sam Bankman-Fried, "tội đồ" tiền số vừa bị kết án lừa đảo, từng khiến startup này bị nhiều nhà đầu tư quay lưng.

Trong khi đó, OpenAI lại "phất lên như diều gặp gió" sau khi ra mắt ChatGPT vào cuối năm 2022.

Chính trong hoàn cảnh bị cô lập đó, Anthropic buộc phải rèn luyện tính kỷ luật và tập trung tối đa vào việc xây dựng công cụ cho khách hàng doanh nghiệp.

"Khi đó, chẳng có hàng tỷ USD nào tự tìm đến cả," nhà đầu tư Divesh Makan nhớ lại. "Họ luôn phải thức dậy với suy nghĩ: Làm thế nào để làm được nhiều hơn với ít nguồn lực hơn?"

Một yếu tố then chốt khác thúc đẩy Anthropic vọt lên phía trước chính là mối quan hệ cộng sinh với hai "gã khổng lồ" hạ tầng Amazon và Google.

Việc Amazon hoàn tất khoản đầu tư 4 tỷ USD và Google cam kết thêm 2 tỷ USD không chỉ đơn thuần là hỗ trợ tài chính. Đây là một liên minh chiến lược nhằm phá vỡ thế độc tôn của Microsoft và OpenAI.

Thông qua dịch vụ Amazon Bedrock, Claude của Anthropic trở thành lựa chọn hàng đầu cho hàng triệu khách hàng đang sử dụng hạ tầng AWS.

Việc tích hợp sâu vào hệ sinh thái có sẵn giúp các doanh nghiệp triển khai AI chỉ trong "vài nốt nhạc" mà không cần lo lắng về việc chuyển đổi dữ liệu.

Sự hỗ trợ từ Google Cloud cũng tạo ra một bàn đạp tương tự, cho phép Anthropic tiếp cận nguồn lực tính toán khổng lồ để đào tạo các mô hình thế hệ tiếp theo như Claude 4.5 nhanh hơn đối thủ.

Chính mạng lưới phân phối rộng khắp này đã giúp Anthropic đạt được mức tăng trưởng doanh thu quy đổi gấp 80 lần, một con số mà trước đây chỉ có những công ty phần mềm dịch vụ xuất chúng mới dám mơ tới.

Cơn sốt Claude và sự trỗi dậy của AI

Sự tăng trưởng của Anthropic bùng nổ mạnh mẽ vào cuối năm 2025 với việc ra mắt Claude Opus 4.5. Khả năng lập trình siêu việt của mô hình này đã tạo nên một làn sóng mang tên "Claude Code".

Trên các diễn đàn công nghệ, giới lập trình viên thừa nhận họ đã bị "Claude-pilled" (ám chỉ sự nghiện sử dụng sản phẩm này).

Đến tháng 1, việc ra mắt Cowork, công cụ hỗ trợ các tác vụ văn phòng, càng đổ thêm dầu vào lửa cho đà tăng trưởng của hãng.

Khác với các chatbot thông thường, Cowork hoạt động như một "đặc vụ" (agent) có khả năng tự động thực hiện các chuỗi tác vụ phức tạp, từ phân tích dữ liệu bán hàng đến soạn thảo hợp đồng pháp lý, giúp giảm tải đáng kể khối lượng công việc cho nhân sự hành chính.

Mặc dù OpenAI vẫn đang dẫn đầu về số lượng người dùng phổ thông (ChatGPT đạt 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần), nhưng vị thế này đang bị lung lay.

Dữ liệu từ Sensor Tower cho thấy vào đầu tháng 3, lượt tải xuống của Claude tại Mỹ đã lần đầu tiên vượt qua ChatGPT. Cùng lúc đó, tỷ lệ gỡ cài đặt ChatGPT tăng vọt 295%, được cho là hệ quả từ sự phản đối của người dùng đối với thỏa thuận của OpenAI với Bộ Quốc phòng Mỹ.

Trên thị trường thứ cấp, sự kỳ vọng dành cho Anthropic đang ở mức đỉnh điểm. Khối lượng giao dịch cổ phiếu Anthropic đã tăng gấp ba lần trong quý đầu tiên, đưa công ty này lên vị trí số một về mức độ quan tâm của các nhà đầu tư, trong khi giá trị giao dịch của OpenAI lại sụt giảm 22%.

Cuộc chiến giữa Anthropic và OpenAI không chỉ là cuộc đua về những con số tỷ đô, mà còn là cuộc đối đầu giữa hai triết lý phát triển AI: Một bên ưu tiên sự bùng nổ đại chúng, một bên kiên định với sự an toàn và hiệu suất doanh nghiệp.

Với sự trỗi dậy mạnh mẽ này, ngôi vương của OpenAI không còn là điều bất khả xâm phạm và trật tự thế giới AI đang được thiết lập lại.

Nguồn: WSJ