Công trình 9.200 tỷ đồng chưa từng có tại Việt Nam sắp xuất hiện: Rộng gấp 28 lần SVĐ Mỹ Đình, nằm hoàn toàn trên biển

Vào ngày 1/7 vừa qua, Bộ Xây dựng đã ban hành Quyết định số 1140/QĐ-BXD ngày 01/7/2026 về việc phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đó giai đoạn 2021-2030 sẽ duy trì quản lý, đầu tư, khai thác có hiệu quả các cảng hàng không hiện hữu; nghiên cứu quy hoạch, hình thành 36 cảng hàng không, bao gồm:

- 19 cảng hàng không quốc tế: Cao Bằng, Vân Đồn, Cát Bi, Nội Bài, Gia Bình, Ninh Bình, Thọ Xuân, Vinh, Phú Bài, Đà Nẵng, Chu Lai, Vân Phong, Cam Ranh, Liên Khương, Long Thành, Tân Sơn Nhất, Cần Thơ, Phú Quốc, Côn Đảo.

- 17 cảng hàng không nội địa: Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản, Bạch Long Vĩ, Đồng Hới, Quảng Trị, Phù Cát, Tuy Hòa, Pleiku, Buôn Ma Thuột, Măng Đen, Phan Thiết, Rạch Giá, Cà Mau, Thành Sơn, Thổ Chu.

Như vậy, quyết định phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch hệ thống hàng không toàn quốc thời kỳ 2021-2030 bổ sung thêm 7 sân bay mới, gồm: Ninh Bình, Gia Bình, Vân Phong, Lai Châu, Bạch Long Vĩ, Măng Đen, Phan Thiết.

Đáng chú ý trong số 7 sân bay sẽ được triển khai này, Vân Phong sẽ là sân bay đầu tiên của Việt Nam được xây dựng hoàn toàn trên mặt nước.

Theo phương án nghiên cứu, sân bay Vân Phong sẽ được xây dựng tại khu vực xã Vạn Thắng, tỉnh Khánh Hòa (khu vực huyện Vạn Ninh trước đây), cách trung tâm TP Nha Trang khoảng 65 km. Điểm đặc biệt của dự án là toàn bộ cảng hàng không được quy hoạch trên vùng mặt nước ven bờ với diện tích khoảng 497,1 ha (rộng gấp 28 lần SVĐ Mỹ Đình - 17,5 ha).

Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Vân Phong được định hướng đạt tiêu chuẩn cấp 4E theo phân cấp của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), có công suất khoảng 1,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2030 và tăng lên 2,5 triệu hành khách mỗi năm vào năm 2050. Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án ước tính khoảng 9.214 tỷ đồng.

Khác với hầu hết các sân bay hiện hữu được xây dựng trên đất liền, phương án quy hoạch sân bay Vân Phong tận dụng khu vực mặt nước ven bờ. Theo hồ sơ nghiên cứu, khu vực dự kiến xây dựng không có dân cư sinh sống, không có rừng phòng hộ, đồng thời chưa được quy hoạch làm khu neo đậu tàu thuyền. Điều này được đánh giá là thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng cũng như triển khai dự án trong tương lai.

Mục tiêu đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Vân Phong không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải hàng không của khu vực mà còn hướng tới hình thành một cửa ngõ giao thông hàng không quan trọng của vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Dự án được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, logistics và tăng cường hội nhập quốc tế, đồng thời tạo động lực chiến lược cho sự phát triển của Khu kinh tế Vân Phong cùng các địa phương lân cận.

Theo tỉnh Khánh Hòa, dự án sân bay Vân Phong phù hợp quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Phong đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh (tại quyết định số 298/QĐ-TTg ngày 27/3/2023). Đồng thời, dự án phù hợp với quyết định điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đến năm 2030 và kế hoạch sử dụng đất năm đầu của huyện Vạn Ninh khi UBND tỉnh Khánh Hòa phê duyệt vào tháng 3/2024.

Việc nghiên cứu phát triển sân bay trên mặt nước tại Vân Phong được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa phát triển cho ngành hàng không, góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng giao thông chiến lược. Tuy nhiên, mô hình này cũng đặt ra yêu cầu cao về công nghệ, chi phí đầu tư và khả năng thích ứng với điều kiện tự nhiên, đòi hỏi quá trình đánh giá kỹ lưỡng trước khi triển khai.

Theo tìm hiểu, mô hình sân bay trên biển không còn xa lạ trên thế giới, đặc biệt tại các quốc gia có quỹ đất hạn chế hoặc nhu cầu phát triển hạ tầng lớn. Tiêu biểu là Sân bay quốc tế Kansai (Nhật Bản) – công trình được xây dựng trên đảo nhân tạo giữa vịnh Osaka, cách trung tâm thành phố khoảng 40km, với tổng vốn đầu tư lên tới 20 tỷ USD.

Ngoài Kansai, nhiều sân bay trên mặt nước khác cũng đã đi vào vận hành như Sân bay quốc tế Hongkong (Trung Quốc), Sân bay quốc tế Incheon (Hàn Quốc) hay Sân bay quốc tế Hamad (Qatar)... cho thấy xu hướng mở rộng không gian hạ tầng hàng không ra biển nhằm giảm áp lực đất đai và nâng cao năng lực khai thác.