Cuộn băng cassette của Jensen Huang

Ngày nay, Jensen Huang là CEO của Nvidia, công ty chip đứng sau làn sóng trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Ông có thể gọi điện cho bất kỳ ai trên thế giới bất cứ lúc nào. Nhưng hơn 50 năm trước, cậu bé Jensen Huang 9 tuổi chỉ có một cách để nghe giọng bố mẹ. Đó là một cuộn băng cassette.

Tờ giấy và cuốn từ điển của mẹ

Jensen Huang sinh ra ở Đài Nam, Đài Loan (Trung Quốc), sau đó theo gia đình chuyển tới Bangkok (Thái Lan), nơi bố ông làm kỹ sư cho một nhà máy lọc dầu. Đầu những năm 1970, cuộc sống ở Bangkok không còn yên ổn. Lo cho sự an toàn của các con, bố mẹ ông quyết định gửi hai anh em sang Mỹ học.

Trước chuyến đi, mẹ ông bắt đầu dạy con tiếng Anh. Bà chỉ học hết cấp hai, nói tiếng Đài và hoàn toàn không biết tiếng Anh. Công cụ của bà chỉ có một tờ giấy và một cuốn từ điển. Nhiều năm sau, Jensen Huang thừa nhận ông không chắc khi ấy mình phát âm có đúng không. Nhưng điều ông nhớ mãi là ý chí của mẹ. Không biết tiếng Anh không ngăn được bà dạy con. Ông nói cách dạy ấy đã định hình chính ông và cả Nvidia sau này. Gặp việc gì khó, câu đầu tiên ông tự hỏi luôn là "Chuyện này thì khó đến đâu chứ?".

Gia đình ông khi ấy gần như không có tiền. Một người bác họ ở bang Washington mà cả nhà chưa từng gặp chỉ tìm được một trường nội trú chịu nhận hai cậu bé ngoại quốc với chi phí thấp. Đó là Học viện Oneida Baptist ở hạt Clay, bang Kentucky, một trong những hạt nghèo nhất nước Mỹ. Thị trấn Oneida khi ấy chỉ khoảng 600 dân, không có lấy một cột đèn giao thông.

Ngôi trường này khác xa những gì gia đình tưởng tượng. Nhiều học sinh ở đây có hoàn cảnh phức tạp, nền nếp khá lộn xộn. Là học sinh nhỏ tuổi nhất, Jensen Huang được phân công dọn nhà vệ sinh. Mỗi ngày đi học, cậu phải xuống núi, băng qua một cây cầu treo bằng gỗ đã sứt mất vài tấm ván. Là gương mặt lạ trong thị trấn nhỏ, cậu bé không tránh khỏi bị bạn bè trêu chọc.

Những bức thư bằng giọng nói

Thời đó, gọi điện quốc tế đắt đến mức gia đình không thể kham nổi. Bố mẹ ông mua cho hai anh em một chiếc máy ghi âm rẻ tiền. Từ đó, cứ mỗi tháng một lần, hai cậu bé lại ngồi thu âm một "lá thư nói" kể về cuộc sống ở vùng mỏ than, rồi gửi bưu điện về Bangkok.

Nhận được băng, bố mẹ ông nghe xong lại thu đè lời nhắn của mình lên chính cuộn băng ấy và gửi ngược sang Mỹ. Cứ thế, một cuộn băng đi đi về về giữa hai đầu thế giới.

Jensen Huang nhớ mình từng hào hứng khoe với bố mẹ qua băng rằng đã vào đội bơi và đội bóng đá của trường. Điều cậu háo hức nhất là sau mỗi trận đấu, cả đội được đến một nhà hàng sáng rực như tương lai, nơi đồ ăn được đựng trong hộp. Nhà hàng kỳ diệu ấy chính là McDonald's.

Hai năm sau, bố mẹ ông bán hết mọi thứ để sang Mỹ đoàn tụ, mang theo vài chiếc vali và rất ít tiền. Gia đình chuyển về sống gần Portland, bang Oregon. Mẹ ông làm nhân viên tạp vụ.

Người mẹ ấy còn có một thói quen đặc biệt. Bà đi đâu cũng khoe con trai mình thông minh. Jensen Huang kể hồi nhỏ ông không thấy mình giỏi giang gì, nhưng mẹ cứ nói vậy, bất kể điều đó có đúng hay không. Những lời khen lặp đi lặp lại vừa là động lực, vừa tạo cho ông áp lực phải thông minh thật. Theo ông, khi người khác tin bạn giỏi hơn thực tế, bạn sẽ tìm cách vươn tới kỳ vọng ấy. Sau này, ông áp dụng đúng điều đó với các cộng sự ở Nvidia.

Khi Jensen Huang làm bố

Lớn lên ở Oregon, Jensen Huang học ngành kỹ thuật điện tại Đại học Bang Oregon và tốt nghiệp năm 1984 khi mới 20 tuổi. Ông lập gia đình với một người bạn cùng ngành ở trường đại học, rồi vào Thung lũng Silicon làm kỹ sư chip. Vừa đi làm, ông vừa theo học thạc sĩ tại Đại học Stanford.

Năm 1993, khi Jensen Huang thành lập Nvidia, hai con của ông là Spencer và Madison mới khoảng 1-2 tuổi. Hai anh em lớn lên cùng công ty của bố. Thế nhưng con đường học hành của họ lại rẽ sang hướng chẳng liên quan gì đến chip.

Năm cuối cấp 3, Spencer chuyển sang học một trường chuyên về nghệ thuật truyền thông dành cho học sinh theo đuổi ngành sáng tạo. Lớn lên, anh mở một quán cocktail ở Đài Bắc và điều hành gần 8 năm. Madison thì học ẩm thực tại Học viện Ẩm thực Mỹ, sau đó sang trường Le Cordon Bleu chuyên về bánh ngọt và rượu vang, rồi đi làm đầu bếp ở New York và San Francisco. Khi cả hai con đi du học xa nhà, Jensen Huang từng chia sẻ mình thấy trống trải như những ông bố có tổ ấm vắng con.

Phải đến năm 2019, hai anh em mới cùng theo học một khóa ngắn hạn về AI tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), sau đó học tiếp thạc sĩ quản trị kinh doanh. Madison vào Nvidia năm 2020, Spencer vào năm 2022. Cả hai đều bắt đầu ở vị trí thực tập sinh trước khi được giữ lại làm chính thức.

Jensen Huang chưa bao giờ quên những năm tháng ở Oneida. Năm 2019, ngôi trường từng bắt cậu bé 9 tuổi dọn nhà vệ sinh đã đặt tên ông cho một tòa nhà mới gồm ký túc xá nữ và phòng học. Gia đình ông đóng góp 2 triệu USD cho công trình này.

Còn với bố mẹ, ông nói họ là những con người phi thường. Từ tờ giấy, cuốn từ điển đến cuộn băng gửi đi gửi lại mỗi tháng, mọi thứ ông có hôm nay đều bắt đầu từ sự hy sinh của hai người.

Tổng hợp