Phái đoàn ông Trump "bỏ hết quà tặng” của Trung Quốc khi rời đi là phí phạm hay khôn ngoan? – Chuyện không đơn giản thế

Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Trung Quốc với kỳ vọng lớn về việc đạt được các thỏa thuận cụ thể trong lĩnh vực thương mại và đất hiếm. Tuy nhiên, ngoại trừ một vài đồng thuận liên quan đến đậu nành và máy bay Boeing, ông Trump dường như đã rời Bắc Kinh với "hai bàn tay trắng" theo đúng nghĩa đen nếu như câu chuyện đang lan truyền trên mạng xã hội dưới đây là thật.

Theo nguồn tin từ cánh phóng viên, khi bước lên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) để rời Bắc Kinh, ông Trump và các cộng sự không mang theo bất kỳ thứ gì có nguồn gốc từ Trung Quốc, thậm chí không có lấy một món quà lưu niệm. Phái đoàn Mỹ - bao gồm các nhân viên Nhà Trắng và phóng viên tháp tùng – được cho là đã vứt toàn bộ quà tặng từ phía Trung Quốc vào một thùng rác đặt ngay cạnh máy bay.

Hành động này đã gây bàn tán xôn xao trên cõi mạng với các luồng ý kiến cho rằng phía Mỹ đã cẩn thận quá mức đến mức phí phạm. Nhưng nếu dựa theo các quy tắc an ninh truyền thống, bản chất của vụ việc là không có gì mới.

Đây vốn là "kịch bản" quen thuộc được các phái đoàn Mỹ áp dụng tại Bắc Kinh qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, sự việc gây chú ý là vì nó diễn ra ngay trước thanh thiên bạch nhật, khi phái đoàn Mỹ thẳng tay vứt bỏ mọi thứ mà các quan chức Trung Quốc đã trao cho họ trong chuyến thăm kéo dài hai ngày. Danh sách bị loại bỏ bao gồm từ điện thoại dùng một lần, huy hiệu cài áo, cho đến thư mời báo chí và các món đồ lưu niệm.

Đã có nhiều suy đoán trên mạng xã hội về lý do đằng sau là gì. Tất cả đều cho rằng dù trông có vẻ hơi phũ phàng nhưng đó là để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ rò rỉ thông tin hoặc bị định vị, theo dõi từ phía Trung Quốc.

Nhưng sự thật không chỉ có thế.

Phái đoàn ông Trump thẳng tay loại bỏ "mọi thứ thuộc về Trung Quốc"?

Đối với phái đoàn Mỹ, mệnh lệnh đưa ra là tuyệt đối: không một vật dụng nào có nguồn gốc từ Trung Quốc được phép mang lên chuyên cơ. Lực lượng an ninh Nhà Trắng và Mật vụ Mỹ đã nghiêm túc thực thi quy định này ngay tại lối lên máy bay. Thông tin trên được tiết lộ bởi Emily Goodin, phóng viên Nhà Trắng của tờ New York Post .

"Các nhân viên Mỹ đã thu lại tất cả những gì phía Trung Quốc phát – từ thẻ tác nghiệp, điện thoại dùng một lần của nhân viên Nhà Trắng, cho đến huy hiệu của phái đoàn. Họ gom tất cả lại trước khi chúng tôi bước lên Không lực Một và ném vào một chiếc thùng rác đặt ngay dưới chân cầu thang. Không một thứ gì từ Trung Quốc được phép mang lên máy bay", bà Goodin chia sẻ trên mạng xã hội X.

Trên thực tế, những lo ngại về hoạt động gián điệp và an ninh mạng từ lâu đã luôn là tâm điểm trong mối quan hệ căng thẳng kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc.

Trước khi lên đường trở về Washington, ông Trump thậm chí còn thẳng thắn thừa nhận rằng Mỹ và Trung Quốc vẫn luôn do thám lẫn nhau. "Đó là chuyện bình thường thôi, vì chúng tôi cũng do thám họ sát sao không kém", ông Trump trả lời các phóng viên khi được hỏi liệu ông có chất vấn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về các cuộc tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng của Mỹ hay không.

Dù hành động vứt quà chỉ là một phần trong quy trình an ninh tiêu chuẩn, nó vẫn làm bùng nổ một làn sóng phản ứng dữ dội trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, mức độ cẩn trọng cao độ này đều có căn cứ lịch sử. Từ trước đến nay, luôn tồn tại những nghi ngờ về việc các thiết bị giám sát được cài cắm tinh vi bên trong những món quà ngoại giao có liên quan đến Trung Quốc. Điển hình là vào năm 2023, một thiết bị nghe lén được cho là đã được phát hiện bên trong một chiếc ấm trà – món quà tặng dành cho một nhân viên Đại sứ quán Anh tại Bắc Kinh.

Liệu có sự nhầm lẫn?

Các biện pháp phòng ngừa không chỉ được áp dụng vào thời điểm phái đoàn chuẩn bị rời đi. Ông Trump và các thành viên trong đoàn, bao gồm cả Giám đốc điều hành (CEO) của Nvidia – ông Jensen Huang và tỷ phú Elon Musk, thậm chí đã để lại toàn bộ thiết bị điện tử cá nhân ở Mỹ trước khi lên đường sang Trung Quốc. Biện pháp này được thực hiện nhằm phòng ngừa tối đa nguy cơ bị hacker tấn công.

Điện thoại di động cá nhân của họ được cất giữ trên Không lực Một bên trong các túi Faraday – loại túi chuyên dụng giúp bảo vệ dữ liệu khỏi nguy cơ bị xâm nhập từ xa. Những chiếc túi này không chỉ chặn tín hiệu không dây mà còn cô lập hoàn toàn các sóng GPS, Wi-Fi, Bluetooth và tín hiệu định vị vô tuyến RFID.

Trong suốt chuyến đi, ông Trump và các cộng sự chỉ sử dụng điện thoại và địa chỉ email dùng một lần. Những "thiết bị sạch" này chỉ sở hữu các tính năng cơ bản nhất và được thiết kế để lưu trữ lượng thông tin tối thiểu.

Điều này chắc chắn đã mang lại 48 giờ không mấy dễ chịu đối với cá nhân ông Trump — người vốn có thói quen thường xuyên sử dụng nền tảng mạng xã hội Truth Social.

Tuy nhiên, cần phải lưu ý rằng các thông tin nói trên mới chỉ dừng lại ở phía truyền thông Mỹ và mạng xã hội bàn tán. Chưa có thông tin chính thức nào từ chính quyền Mỹ hay Trung Quốc đưa ra về vụ việc.

Các báo cáo đáng tin cậy hiện tại không hề xác nhận về một vụ "vứt rác tập thể" hàng loạt và có tổ chức như những gì các bài đăng lan truyền mô tả. Thay vào đó, các nguồn tin chỉ ra rằng chỉ có các vật phẩm tạm thời được cấp trong chuyến công du ngoại giao, chẳng hạn như thẻ ra vào hoặc tài liệu lễ tân, có thể đã được hoàn trả hoặc xử lý trước khi đoàn rời đi.

Hoàn toàn không có bằng chứng hình ảnh được xác thực hay tài liệu chính thức nào chứng minh cho bối cảnh mang tính kịch tính hóa kể trên.

Trong thực tế an ninh mạng, việc các phái đoàn chính phủ sử dụng các thiết bị bảo mật hoặc thiết bị tạm thời khi làm việc ở môi trường nước ngoài là điều đã được ghi nhận rộng rãi. Tuy nhiên, việc vứt bỏ đồng loạt tất cả mọi vật phẩm, bao gồm cả quà tặng của Trung Quốc có thể đã bị cộng đồng mạng thổi phồng.

Có thể thấy, chuyến công du đầu tiên của ông Trump tới Trung Quốc trong nhiệm kỳ thứ hai rõ ràng là một hành trình đầy kịch tính, ngay cả khi nó không mang lại bất kỳ kết quả cụ thể nào cho các vấn đề cấp bách hiện nay.