Sau 6 năm, dự án đường sắt cao tốc hơn 7 tỷ USD của Thái Lan vẫn ‘nằm trên giấy’, nhà thầu nêu kiến nghị, chính phủ bác bỏ thẳng thừng

Dự án đường sắt cao tốc nối liền ba sân bay của Thái Lan đang đối mặt với tương lai bất định do tình hình trong nước vẫn còn biến động.

Dự án này sẽ kết nối sân bay Don Mueang và Suvarnabhumi của Bangkok với sân bay U-Tapao của tỉnh Rayong. Tuyến đường này sẽ giảm đáng kể thời gian và chi phí đi lại, đồng thời giúp khách du lịch từ Bangkok có thể khám phá các vùng khác của đất nước.

Tuyến đường sắt dài 220 km dự kiến có tổng chi phí 225 tỷ baht (7,2 tỷ USD). Chủ đầu tư là liên danh do tập đoàn Charoen Pokphand Group (CP Group) dẫn đầu. Dù trúng thầu vào năm 2019, nhưng chủ đầu tư vẫn chưa khởi công dự án.

Chi phí vật liệu tăng cao và nhu cầu đi lại thay đổi do đại dịch đã khiến dự án không thể triển khai. CP đã đề nghị sửa đổi hợp đồng, bao gồm thanh toán của chính phủ cho công trình. Thay vì chính phủ thanh toán một khoản tiền trọn gói sau khi hoàn thành, CP đề xuất phương án thanh toán theo tiến độ xây dựng để dễ dàng điều chỉnh hơn, chẳng hạn như chi phí vật liệu tăng cao.

Chính phủ của thủ tướng lúc bấy giờ là Paetongtarn Shinawatra đã đồng ý với kiến nghị trên. Nhưng sau khi bà Paetongtarn bị phế truất, chính phủ của Thủ tướng hiện tại Anutin Charnvirakul đã bác bỏ đề xuất.

Theo Bộ trưởng Giao thông vận tải kiêm Phó Thủ tướng Phiphat Ratchakitprakarn, việc sửa đổi điều khoản sẽ tạo ra rủi ro đạo đức cho các công ty ký kết hợp đồng và ảnh hưởng đến kỷ luật tài chính ở cấp nhà nước. Ông lập luận rằng chính phủ sẽ cần phải sửa đổi các hợp đồng mỗi khi có vấn đề phát sinh.

Dự án này đã thu hút nhiều sự chú ý ở Thái Lan – quốc gia chưa có kinh nghiệm về đường sắt cao tốc. Nhiều chuyên gia chỉ ra rằng dự báo về nhu cầu đi lại quá lạc quan. Theo báo The Nation (Thái Lan) đưa tin hồi tháng 12, tuyến đường sắt nối giữa các sân bay sẽ tiếp tục bị trì hoãn do cuộc bầu cử sớm sắp tới. Nội các lâm thời hiện tại không thể đưa ra các quyết định dài hạn mang tính ràng buộc về hợp đồng xây dựng.

Việc cho phép các sửa đổi hợp đồng có hiệu lực có thể khiến các quan chức chính phủ gặp rắc rối pháp lý. Theo một nguồn tin nội bộ trong ngành tài chính, chính quyền dường như đang tạm hoãn các quyết định này cho đến sau cuộc bầu cử.

Tuyến đường sắt sân bay từng được lên kế hoạch khai trương vào năm 2024. Hiện tại, ngày khởi công xây dựng vẫn chưa được xác định.

CP là một trong những tập đoàn đa ngành hàng đầu Thái Lan, hoạt động trong các lĩnh vực thực phẩm, bất động sản và ô tô.

Sân bay Don Mueang chủ yếu phục vụ các hãng hàng không giá rẻ, trong khi sân bay Suvarnabhumi đảm nhiệm các chuyến bay quốc tế. Sân bay U-Tapao đóng vai trò là cửa ngõ đến các điểm du lịch và khu nghỉ dưỡng ở phía đông Thái Lan.

Kinh tế Thái Lan gắn liền với du lịch và mô hình tăng trưởng kinh tế của nước này dựa vào nguồn lao động giá rẻ. Nhưng “bẫy thu nhập trung bình” đang hiện hữu khi mô hình tăng trưởng đạt đến giới hạn và đất nước đang chật vật trong việc chuyển đổi ngành công nghiệp của mình.

Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), GDP thực tế của Thái Lan dự kiến sẽ tăng trưởng 1,5% vào năm 2026, giảm 0,5 điểm phần trăm so với năm 2025 và thấp hơn so với các quốc gia Đông Nam Á khác.

Nếu tuyến đường sắt cao tốc được hoàn thành, thì “một chuyến đi từ Bangkok đến Rayong sẽ chỉ mất khoảng 60 phút, thay vì 3 giờ lái xe”, theo Phó Chủ tịch công ty tư vấn Junichiro Haseba của công ty tư vấn SBCS thuộc Sumitomo Mitsui (Nhật Bản).

Tham khảo: Nikkei Asia