Tổng quan kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết

Quý II/2009, nền kinh tế nói chung và Việt Nam nói riêng có dấu hiệu chạm đáy và khởi sắc trở lại, các doanh nghiệp trên sàn đều có kết quả kinh doanh tương đối khả quan. Tuy nhiên trong một bức tranh tổng thể về lợi nhuận của các doanh nghiệp, bên cạnh những gam màu sáng, vẫn có những vấn đề cần làm được nghiên cứu sâu, đặc biệt về chất lượng tăng trưởng lợi nhuận của các doanh nghiệp.

Tính đến hết ngày 4/8/2009, tổng số gần 369 doanh nghiệp niêm yết đã công bố kết quả kinh doanh quý II/2009, cho thấy tổng lợi nhuận tăng trưởng 65% so với quý I/2009, từ 7.460 tỷ đồng của Quý I lên 12.306 tỷ đồng của Quý II. (Trong khi theo khối phân tích CTCP Chứng khoán Sài Gòn SSI, con số tăng trưởng lợi nhuận quý II/2009 của các doanh nghiệp niêm yết là 40%, tăng trưởng doanh thu là 5%).

Quán quân tốc độ tăng trưởng lợi nhuận thuộc về các Doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thống kê riêng lợi nhuận của 30 doanh nghiệp có vốn hóa lớn nhất thị trường (Blue-Chips) đạt 8.665 tỷ đồng (chiếm tỷ trọng 70%) của Quý II/2009 so với 5.901 tỷ đồng (tỷ trọng 79%) của Quý I/2009, tương đương mức tăng trưởng 46,8%, thấp hơn nhiều mức tăng trưởng chung về lợi nhuận của các DNNY nói chung (+65%) và của khối các DNNY quy mô vừa nhỏ nói riêng (+133%).

Con số trên phản ánh rõ quan hệ giữa điều kiện nền kinh tế và tình hình hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, đó là dễ bị tổn thương khi điều kiện vĩ mô không tốt nhưng cũng nhanh chóng thích nghi và tăng tốc trở lại khi nền kinh tế khởi sắc.

Bước sang quý II, khi giá cả nguyên vật liệu tăng khá mạnh đã đẩy mức trưởng tỷ suất lợi nhuận của các doanh nghiệp này lên các mức kỷ lục, tiêu biểu phải kể đến các cổ phiếu ngành nhựa và cao su như NTP, BMP, TTP, DRC hay các cổ phiếu ngành thép như HPG, KKC, HSG, VIS…

Ngoài ra, sự phục hồi của Thị trường chứng khoán đã đem lại những nguồn lợi về tài chính cho nhiều doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực chứng khoán (tăng trưởng trên 9 lần về lợi nhuận) hoặc các doanh nghiệp sở hữu danh mục đầu tư tài chính lớn.

Điển hình là các Công ty Chứng khoán, CTCP Cơ điện lạnh (REE), CTCP Cáp và vật liệu viễn thông (SAM), CTCP Kinh Bắc (KBC), CTCP Kinh Đô (KDC)… đều có lợi nhuận tăng đột biến do được hoàn trích các khoản lập dự phòng đầu tư tài chính của thời kỳ trước đó.

Tuy nhiên, nhìn về hoạt động kinh doanh lõi, các doanh nghiệp này vẫn chưa có bước khởi sắc như mong đợi, thậm chí mảng kinh doanh chủ lực của một số doanh nghiệp còn tiếp tục thua lỗ.

Gói kích cầu kinh tế của Chính phủ và các ngành nghề được hưởng lợi nhiều nhất

Ngành có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao nhất rơi vào nhóm kinh doanh trong lĩnh vực bất động sản (+123%), xây dựng (+155%), vật liệu xây dựng (+91%) do hầu hết các ngành này đều được hưởng lợi trực tiếp từ gói kích cầu của Chính Phủ

Doanh nghiệp kinh doanh trong các lĩnh vực cơ bản và thiết yếu như: Sản xuất hàng tiêu dùng, dầu khí, điện, bảo hiểm ngân hàng…đều có mức tăng trưởng ổn định và thấp hơn so với toàn thị trường.

Hệ lụy cuộc khủng hoảng kinh tế là rất lớn và dài lâu

Những lĩnh vực bị ảnh hưởng trực tiếp từ thị trường quốc tế như như nuôi trồng và xuất nhập khẩu thủy hải sản, vận tải biển, dệt may, gỗ…đều đang gặp rất nhiều khó khăn ở đầu ra, thể hiện ở quy mô lợi nhuận rất bé nhỏ.

Trong ngành thủy sản, bên cạnh các doanh nghiệp tiếp tục lỗ trong quý II như: CTCP Nam Việt (ANV), CTCP Basa (BAS), CTCP Thủy sản Bạc Liêu (BLF)… thì các doanh nghiệp còn lại đều có lãi rất ít, tăng không đáng kể so với quý 1, hoặc nếu có lãi đột biến thì không phải từ ngành nghề chính mang lại như CTCP thủy sản số 4 (TS4) - lợi nhuận do mảng bất động sản mang lại, hay CTCP Thủy hải sản Minh Phú (MPC) do hoàn trích các khoản dự phòng tài chính.

Dự báo trong một vài quý tới ngành thủy sản vẫn tiếp tục phải gánh chịu những hậu quả của đợt khủng hoảng kinh tế toàn cầu khi chưa có sự phục hồi mạnh mẽ cho đầu ra của sản phẩm.

Cũng trong tình cảnh tương tự, ngành vận tải biển cũng gặp muôn vàn khó khăn khi hầu hết các doanh nghiệp vẫn chưa khai thác hết năng lực vận tải các đội tàu biển do nhu cầu và giá cước vận chuyển trong nước và trên thế giới sụt giảm, trong khi đó chi phí bảo dưỡng, thuê bến bãi, chi phí lãi vay (do đầu tư mua tàu thời điểm giá đỉnh điểm)… ngày càng tăng, dẫn đến gần phần nửa các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này tiếp tục lỗ.

Tiêu biểu như: Công ty CP Đầu tư và vận tải dầu khí Vinashin (VSP) lỗ 205 tỷ đồng sau 6 tháng đầu năm; CTCP Vận tải và Thuê tàu biển Việt Nam (VST) lỗ gần 150 tỷ đồng, CTCP Vận tải biển Vinaship (VNA) lỗ hơn 16 tỷ đồng, Công ty CP Vận tải dầu khí (PVT) lỗ 34 tỷ đồng trong quý II, các doanh nghiệp còn lại tuy có lãi nhưng không đáng kể.