MỚI NHẤT!

Đọc nhanh >>

Vì sao dạ dày lợn được ví như “10 thang thuốc bổ” mỗi khi đông về?

| | Sống

Trời trở lạnh, dạ dày lợn thường được đem hầm cùng hạt sen, gừng, tiêu để tạo thành món canh nóng hổi. Vì sao nguyên liệu dân dã này lại được ví như “10 thang thuốc bổ”?

Khi mùa đông đến, những món ăn được ninh hầm nóng hổi thường xuất hiện nhiều hơn trong mâm cơm gia đình. Một trong số đó là dạ dày lợn, hay còn gọi là bao tử heo. Từ lâu, nguyên liệu này đã được dùng để chế biến các món như dạ dày hầm tiêu, canh dạ dày hạt sen hoặc dạ dày hầm thuốc bắc.

Dân gian có câu “một cái dạ dày lợn bằng mười thang thuốc bổ”. Cách ví von này phần nào phản ánh quan niệm coi trọng giá trị bồi dưỡng của món ăn, đặc biệt trong những ngày lạnh. Tuy nhiên, dạ dày lợn có thực sự bổ đến mức ấy, và vì sao món ăn này thường được nhắc đến mỗi khi đông về?

Quan niệm “ăn gì bổ nấy” và câu chuyện kiện tỳ, ích vị

Theo y học cổ truyền, dạ dày lợn có vị ngọt, tính ấm, thường được nhắc đến với công dụng kiện tỳ, ích vị. Đây là cách diễn giải trong Đông y về việc hỗ trợ chức năng tỳ vị, vốn được xem là có vai trò quan trọng trong quá trình tiêu hóa và hấp thu thức ăn.

Trong cách nhìn của Đông y, mùa đông là thời điểm cơ thể dễ chịu tác động của lạnh, vì vậy những món ăn nóng, được chế biến từ nguyên liệu có tính ấm thường được ưu tiên. Dạ dày lợn vì thế không chỉ là một món ăn đổi vị mà còn gắn với thói quen chăm sóc sức khỏe theo kinh nghiệm dân gian.

Dù vậy, cần hiểu rằng “tính ấm”, “kiện tỳ” hay “ích vị” là những khái niệm thuộc y học cổ truyền, không đồng nghĩa với việc dạ dày lợn đã được chứng minh có thể chữa đau dạ dày, trào ngược axit hoặc các bệnh lý tiêu hóa. Câu nói “10 thang thuốc bổ” cũng chỉ mang tính ví von, không phải cách quy đổi giá trị dinh dưỡng hay công dụng điều trị.

Dạ dày lợn có những dưỡng chất gì?

Xét theo dinh dưỡng hiện đại, dạ dày lợn là thực phẩm cung cấp protein cùng một số vitamin và khoáng chất. Protein cần thiết cho quá trình xây dựng, duy trì và sửa chữa các mô trong cơ thể. Một số vi chất như sắt, kẽm và vitamin nhóm B cũng tham gia vào hoạt động chuyển hóa, tạo máu và duy trì chức năng miễn dịch.

Đây là lý do dạ dày lợn có thể góp mặt trong thực đơn đa dạng, nhất là khi được chế biến thành món hầm mềm, ăn cùng rau củ hoặc các nguyên liệu khác. Với người ăn uống kém, một món canh nóng, có đủ thành phần và hương vị dễ ăn có thể giúp bữa cơm thêm phong phú.

Tuy nhiên, không nên vì câu nói “ăn gì bổ nấy” mà cho rằng ăn dạ dày lợn sẽ trực tiếp làm khỏe dạ dày của người. Cơ quan tiêu hóa của động vật khi được ăn vào không có tác dụng tự động phục hồi cơ quan tương ứng ở người. Sức khỏe đường tiêu hóa phụ thuộc vào nhiều yếu tố, từ chế độ ăn, thói quen sinh hoạt đến bệnh lý nền.

PGS.TS Nguyễn Thị Lâm, nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, từng lưu ý về việc sử dụng nội tạng động vật trong chế độ ăn. Theo chia sẻ của bà trên Báo Sức khỏe và Đời sống, nội tạng động vật là nhóm thực phẩm cần được cân nhắc, không nên ăn quá thường xuyên; người có nguy cơ tim mạch, mỡ máu cần đặc biệt chú ý. Điều này cũng nhắc người dùng rằng dù dạ dày lợn có dưỡng chất, món ăn vẫn cần được sử dụng điều độ.

Vì sao món dạ dày hầm được ưa chuộng khi trời lạnh?

Một lý do dễ nhận thấy là cách chế biến. Dạ dày lợn thường được hầm cùng gừng, tiêu hoặc hạt sen trong thời gian đủ lâu để nguyên liệu mềm, thấm gia vị. Nước dùng nóng, vị ngọt tự nhiên từ các thành phần kết hợp với mùi thơm của gừng và tiêu tạo cảm giác ấm áp khi thưởng thức.

Gừng và tiêu cũng là những gia vị quen thuộc trong các món ăn mùa lạnh. Vị cay nhẹ, hương thơm đặc trưng giúp món canh thêm hấp dẫn. Trong khi đó, hạt sen tạo vị bùi, làm nước dùng dịu hơn. Một số gia đình còn thêm táo đỏ hoặc củ mài để thay đổi hương vị.

Điều đáng chú ý là cảm giác ấm bụng sau khi ăn một bát canh nóng không đồng nghĩa món ăn có thể điều trị tình trạng lạnh bụng, đầy hơi hay tiêu hóa chậm. Nếu các triệu chứng này kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm đau bụng, nôn ói, sụt cân, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Ăn dạ dày lợn thế nào để không phản tác dụng?

Dạ dày lợn là nội tạng động vật nên không thích hợp để ăn với lượng lớn hoặc liên tục trong thời gian dài. Người có cholesterol máu cao, bệnh tim mạch, gout hoặc đang phải kiểm soát chế độ ăn theo bệnh lý nên hỏi bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng về khẩu phần phù hợp.

Cách chế biến cũng ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn. Nên ưu tiên luộc, hấp hoặc hầm thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ. Khi nấu canh, có thể kết hợp thêm rau củ để tăng chất xơ và giúp bữa ăn cân bằng hơn. Không nên lạm dụng tiêu, ớt hoặc gia vị cay nếu người ăn thường bị kích ứng đường tiêu hóa hay trào ngược.

Khâu sơ chế đặc biệt quan trọng vì dạ dày là cơ quan tiêu hóa của động vật. Cần lộn mặt trong, loại bỏ chất bám và phần mỡ thừa, chà rửa kỹ bằng nguyên liệu phù hợp rồi xả lại nhiều lần với nước sạch. Dạ dày phải được bảo quản đúng cách và nấu chín hoàn toàn trước khi ăn. Không sử dụng nguyên liệu có mùi lạ, nhớt bất thường hoặc dấu hiệu hư hỏng.

“10 thang thuốc bổ” - lời ví von hay giá trị thực sự?

Dạ dày lợn được yêu thích vào mùa đông bởi sự kết hợp giữa quan niệm bồi bổ trong y học cổ truyền, giá trị dinh dưỡng và cách chế biến thành món canh nóng, đậm đà. Đây là nguyên liệu có thể góp phần làm phong phú thực đơn, cung cấp protein và một số vi chất cần thiết cho cơ thể.

Nhưng gọi dạ dày lợn là “10 thang thuốc bổ” không có nghĩa món ăn này có thể thay thế thuốc, chữa bệnh hoặc phù hợp với tất cả mọi người. Giá trị của nó vẫn nằm trong một chế độ ăn đa dạng, cân bằng và phù hợp với thể trạng từng người.

Vì vậy, khi trời trở lạnh, gia đình có thể thưởng thức một bát canh dạ dày hầm nóng nếu yêu thích, nhưng không nên xem đây là món ăn càng dùng nhiều càng tốt. Ăn vừa phải, chế biến sạch và kết hợp nhiều nhóm thực phẩm mới là cách thiết thực để chăm sóc sức khỏe trong mùa đông.

Theo Thùy Linh

Phụ Nữ Mới

CÙNG CHUYÊN MỤC

XEM
Trở lên trên