Chấn động về Starlink! Mỹ yêu cầu ông Zelensky rời đi: Tin nóng về tài sản Nga, điều gì đứng sau tất cả?

Đài TST (Nga) đăng bài viết có tiêu đề "Chấn động về Starlink! Mỹ yêu cầu ông Zelensky rời đi: Tin nóng về tài sản Nga, điều gì đứng sau tất cả?".

Theo bài viết, những ngày gần đây xuất hiện liên tiếp các diễn biến liên quan đến Starlink, tài sản Nga bị đóng băng tại châu Âu và sức ép chính trị đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. TST cho rằng những động thái này cho thấy Washington đang điều chỉnh cách tiếp cận cuộc xung đột Ukraine.

"Điều này có lợi cho ông Putin"

Ngày 14/10, trong cuộc phỏng vấn với nhà báo Anh Piers Morgan, ông Zelensky đề cập đến việc Starlink bị hạn chế hoạt động.

"Và tất nhiên, họ tắt Starlink. Tại sao? Vì vậy, rõ ràng điều này có lợi cho ông Putin", ông Zelensky nói.

Nhà lãnh đạo Ukraine trước đó cho rằng tỷ phú Elon Musk có liên quan đến những hạn chế này. Tuy nhiên, ông Musk sau đó giải thích rằng cần phân biệt giữa Starlink và Starshield.

Theo ông Musk, Starlink là dịch vụ thương mại và không được phép sử dụng cho các chiến dịch quân sự mang tính tấn công. Trong khi đó, Starshield là hệ thống phục vụ Chính phủ Mỹ, do đó những giới hạn về cách sử dụng hệ thống này do quân đội và chính quyền Mỹ quyết định.

Bình luận viên Andrei Pinchuk của Đài TST cho rằng phát biểu của ông Musk làm rõ hơn vai trò của phía Mỹ đối với hạ tầng liên lạc vệ tinh phục vụ lực lượng Ukraine.

Theo ông Pinchuk, Starlink và Starshield không hoàn toàn tách biệt về mặt hạ tầng. Các chòm vệ tinh Starlink hoạt động trong một mạng lưới tương tác liên vệ tinh thống nhất, trong đó có một số vệ tinh phục vụ lợi ích của Lầu Năm Góc thuộc hệ thống Starshield.

Ông cho rằng điểm đáng chú ý là một hạ tầng vốn được biết đến như công nghệ dân sự lại đóng vai trò quan trọng trong hệ thống liên lạc, trinh sát và chỉ huy của quân đội Ukraine. Pinchuk cho rằng phát biểu của ông Musk có thể trở thành chủ đề để giới luật gia Nga nghiên cứu, đặc biệt là ranh giới giữa công nghệ dân sự và hạ tầng phục vụ hoạt động quân sự.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo ngày 15/10 rằng các thiết bị đầu cuối Starshield đã hoạt động trở lại và tiếp tục cung cấp liên lạc cho lực lượng Ukraine. Ông Zelensky chưa đưa ra xác nhận riêng.

Tin nóng về tài sản Nga

Một diễn biến khác được Financial Times đề cập liên quan đến khối tài sản Nga đang bị đóng băng tại châu Âu.

Theo tờ báo, Mỹ từng đề xuất châu Âu giải phóng một phần tài sản Nga đang bị phong tỏa và chuyển số tài sản này sang dưới quyền kiểm soát của Washington.

Sáng kiến được cho là do Jared Kushner và Steve Witkoff đưa ra trong các cuộc thảo luận tại Miami với đại diện Ukraine và Liên minh châu Âu.

Theo Financial Times, Nhà Trắng xem phương án này như một phần của thỏa thuận hòa bình tiềm năng và là một trong những biện pháp có thể được sử dụng để nối lại đàm phán với Moscow. Tuy nhiên, phía châu Âu không đồng ý.

"Người Mỹ được nói rằng điều đó đơn giản là không thể xảy ra", một nguồn tin được Financial Times dẫn lời cho biết.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz sau đó xác nhận Mỹ đã nêu vấn đề liên quan đến số tài sản Nga bị đóng băng tại châu Âu.

"Đây là những tài sản đang bị đóng băng tại châu Âu và chúng phải tiếp tục được đóng băng tại châu Âu. Đây là việc của chúng tôi và chúng tôi là bên đưa ra quyết định", ông Merz nói.

Ngày 13/10, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski cũng thể hiện lập trường cứng rắn đối với khả năng hoàn trả số tiền này cho Nga, cho rằng việc đó không thể được chấp nhận.

Nhà khoa học chính trị Leonid Krutakov cho rằng Moscow nên chuẩn bị cho khả năng khó có thể sớm lấy lại số tài sản đang bị phong tỏa, đồng thời tiếp tục theo đuổi các biện pháp pháp lý.

Theo ông, vụ việc cũng đặt ra vấn đề về cách Nga quản lý dự trữ và tài sản quốc gia ở nước ngoài, cũng như cách phân bổ nguồn lực tài chính trong tương lai.

Mỹ yêu cầu ông Zelensky rời đi

Theo TST, một diễn biến đáng chú ý khác là những tuyên bố gần đây từ Mỹ liên quan đến tình hình chính trị Ukraine.

Bài viết cho biết tuần trước Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Ukraine tổ chức bầu cử và thay đổi lãnh đạo, đồng thời chỉ trích ông Zelensky về tiến trình đàm phán hòa bình và các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở lọc dầu của Nga.

Sau đó, Elon Musk cũng lên tiếng ủng hộ việc thay đổi lãnh đạo tại Kiev và kêu gọi ông Zelensky rời chức.

Trong bối cảnh sức ép gia tăng, ông Zelensky đã trao đổi với một số đối tác châu Âu. Theo bài viết, nhà lãnh đạo Ukraine đề nghị cần khoảng 60 ngày ổn định để chuẩn bị cho một tiến trình bầu cử.

Tuy nhiên, ngày 14/10, ông Zelensky cho rằng việc tập trung thảo luận về bầu cử trong thời điểm hiện tại là không phù hợp.

Trong cuộc trao đổi với Financial Times, ông cũng tuyên bố những hạn chế trước đây đối với việc tấn công các nhà máy lọc dầu Nga không còn được áp dụng.

"Chuyện đó kết thúc rồi. Tôi đã nói với quân đội của mình", ông Zelensky nói.

Nhà khoa học chính trị Sergei Stankevich cho rằng các phát biểu của ông Zelensky chủ yếu hướng tới hai nhóm đối tượng: các đối tác châu Âu và dư luận trong nước.

Theo ông, với châu Âu, Kiev muốn phát đi tín hiệu rằng Ukraine vẫn sẵn sàng tiếp tục cuộc chiến nếu nhận được hỗ trợ. Trong khi đó, với trong nước, chính quyền Ukraine muốn thể hiện rằng sự hậu thuẫn từ các đối tác châu Âu vẫn được duy trì.

Stankevich đồng thời nhận định những động thái gần đây của Nhà Trắng có thể cho thấy Washington đang gia tăng sức ép chính trị đối với ông Zelensky.

Theo ông, nếu Mỹ muốn thúc đẩy thay đổi chính trị tại Ukraine, Washington có nhiều phương án khác nhau. Tuy nhiên, một kịch bản can thiệp quyết liệt sẽ khiến Mỹ phải gánh trách nhiệm chính trị lớn hơn. Ông cho rằng vấn đề tính chính danh của chính quyền Ukraine có thể trở thành một trong những chủ đề được đưa ra tranh luận nếu sức ép tiếp tục gia tăng. Đây hiện mới là nhận định của chuyên gia được TST dẫn lại.

Điều gì đứng sau các động thái của Mỹ?

TST cho rằng các diễn biến liên quan đến Starlink, tài sản Nga và sức ép chính trị đối với ông Zelensky không đồng nghĩa với việc Nhà Trắng chuyển sang lập trường thân Nga.

Theo cách lý giải của bài viết, Washington đang điều chỉnh mức độ gây sức ép với từng bên tùy theo mục tiêu và lợi ích của Mỹ ở từng thời điểm.

Trước đó, chính quyền ông Trump từng thúc đẩy các biện pháp trừng phạt mạnh hơn đối với Nga, trong khi hiện Washington cũng quan tâm đến nguồn cung nhiên liệu Nga trên thị trường thế giới .

Theo TST, những động thái gần đây chưa đủ để kết luận Mỹ đã thay đổi lâu dài chính sách đối với Nga hay Ukraine. Chúng có thể phản ánh cách Washington sử dụng sức ép với các bên để thúc đẩy mục tiêu của mình.