Đi chợ gặp 4 loại cà chua này, trông tươi ngon hay giá rẻ mấy cũng ĐỪNG MUA!

Trong nghiên cứu về mật độ dinh dưỡng công bố trên tạp chí Phòng ngừa Bệnh Mạn tính của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), Tiến sĩ Jennifer Di Noia thuộc Đại học William Paterson (Wayne, New Jersey, Mỹ) đã phân tích 17 dưỡng chất thiết yếu trên mỗi calo của hàng chục loại rau củ quả. Kết quả cho thấy cà chua đạt 20,37 điểm, xếp thứ 27 trên tổng số 41 loại thực phẩm giàu dinh dưỡng nhất và đứng đầu trong nhóm các loại trái cây được khảo sát, vượt qua cả chanh vàng, dâu tây hay cam.

Nhờ hàm lượng lycopene, vitamin C và chất chống oxy hóa dồi dào, cà chua mang lại vô vàn lợi ích cho tim mạch và phòng ngừa ung thư. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng này chỉ được bảo toàn ở những quả chín tự nhiên và an toàn. Nếu ra chợ bắt gặp 4 loại cà chua mang dấu hiệu bất thường dưới đây, tươi ngon hay rẻ mấy bạn cũng tuyệt đối đừng mua để tránh rước họa vào thân.

1. Cà chua bị thối rữa, dập nát một phần

Cà chua có lớp vỏ mỏng và chứa nhiều nước nên rất dễ bị vi sinh vật tấn công khi dập nát hoặc bảo quản lâu ngày. Không ít gia đình thường tiếc rẻ, dùng dao gọt bỏ phần bị thối nhũn rồi chế biến phần thịt còn lại. Trên thực tế, khi một vùng trên quả cà chua đã xuất hiện vết thối hoặc mốc trắng, hệ sợi nấm và vi khuẩn đã âm thầm lan sâu vào bên trong cấu trúc mọng nước của toàn bộ quả mà mắt thường không thể nhìn thấy.

Các chuyên gia an toàn thực phẩm cảnh báo, môi trường axit trong cà chua thối là điều kiện lý tưởng để các chủng nấm mốc như Alternaria sinh sôi và tiết ra độc tố vi nấm (mycotoxin). Độc tố này không chỉ gây ngộ độc cấp tính, rối loạn tiêu hóa mà còn tích tụ lâu ngày gây tổn thương tế bào gan và làm suy giảm hệ miễn dịch. Do đó, cách an toàn nhất khi phát hiện cà chua bị thối là bỏ đi toàn bộ quả.

2. Cà chua có màu sắc loang lổ, chín ép bất thường

Cà chua chín cây tự nhiên thường có màu đỏ cam hoặc đỏ tươi hài hòa, chuyển sắc mượt mà từ phần cuống xuống đáy quả, bề mặt căng mọng và tỏa hương thơm dịu đặc trưng. Ngược lại, nếu bắt gặp những quả cà chua có màu đỏ rực đồng đều một cách thiếu tự nhiên, không có mùi thơm, hoặc xuất hiện các mảng màu loang lổ, đốm xanh vàng xen kẽ bất thường, bạn cần hết sức cảnh giác.

Theo các nghiên cứu về nông nghiệp và an toàn vệ sinh thực phẩm, tình trạng này thường xảy ra ở những lô cà chua bị thu hoạch khi còn xanh và được thúc chín bằng hóa chất chứa ethephon nồng độ cao không đúng quy chuẩn. Việc lạm dụng chất điều hòa sinh trưởng này có thể để lại tồn dư hóa chất trên vỏ và thịt quả. Nếu tiêu thụ thường xuyên, gan và thận sẽ phải hoạt động quá tải để đào thải độc tố, làm tăng nguy cơ tổn thương chức năng của hai cơ quan này.

3. Cà chua có hình dạng méo mó, phình to kỳ lạ

Những quả cà chua phát triển bình thường thường có dáng tròn trịa, bầu dục hoặc hơi dẹt cân đối tùy theo giống. Nếu bạn thấy những quả cà chua có kích thước lớn bất thường, bề mặt lồi lõm, nhọn đầu hoặc biến dạng kỳ dị, nhiều khả năng chúng đã chịu tác động của việc lạm dụng chất kích thích tăng trưởng thực vật trong quá trình canh tác.

Mặc dù các chất điều hòa sinh trưởng thực vật về mặt sinh học không hoàn toàn giống hormone ở người, nhưng dư lượng hóa chất nông nghiệp vượt ngưỡng cho phép vẫn là mối lo ngại lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Theo khuyến cáo từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc tiếp xúc và tích tụ tồn dư hóa chất bảo vệ thực vật trong thời gian dài có thể gây rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống miễn dịch và sự phát triển của trẻ nhỏ cũng như người cao tuổi.

4. Cà chua quá non hoặc đã quá già, héo nhăn

Nhiều người thường mua cà chua quá non để dành ăn dần hoặc chọn những quả vỏ đã nhăn nheo, cuống khô héo vì nghĩ chỉ mất chút độ tươi. Thực chất, cả hai trạng thái này đều làm thay đổi mạnh thành phần sinh hóa bên trong quả.

Ở cà chua quá non, hàm lượng hợp chất glycoalkaloid tự nhiên là tomatine và solanine đạt mức cao nhất. Các nghiên cứu hóa sinh thực phẩm từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho thấy những quả thu hoạch khi chưa đạt độ già sinh lý rất khó chín hoàn toàn về mặt chuyển hóa, khiến lượng độc tố tự nhiên không phân hủy hết, dễ gây kích ứng niêm mạc tiêu hóa, buồn nôn và đau bụng.

Ngược lại, những quả cà chua quá già, vỏ mềm nhăn và mất nước thường đã trải qua thời gian lưu trữ kéo dài. Lúc này, không chỉ vitamin C và lycopene bị oxy hóa hao hụt nghiêm trọng, mà cấu trúc mô bên trong còn dễ xảy ra hiện tượng nảy mầm sớm (vivipary) làm tăng trở lại hàm lượng glycoalkaloid gây hại. Vì vậy, khi chọn mua cà chua, bạn nên ưu tiên những quả chín vừa tới, cầm chắc tay, vỏ căng bóng và còn nguyên phần đài xanh tươi.