Không phải sầu riêng, loại quả trồng khắp Việt Nam là gia vị triệu đô của thế giới: Trung Quốc, Lào đua nhau mua, thu gần 50 triệu USD từ đầu năm

Xuất khẩu ớt của Việt Nam tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực trong những tháng đầu năm 2026 khi kim ngạch tăng trưởng khá, nhu cầu từ các thị trường châu Á duy trì ở mức cao, đặc biệt là Trung Quốc và Lào.

Theo thống kê sơ bộ của Cục Hải quan Việt Nam, trong 4 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu ớt đạt gần 50 triệu USD, tăng 7,7% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là một trong 10 mặt hàng rau củ có giá trị xuất khẩu cao nhất của Việt Nam.

Riêng trong tháng 4/2026, kim ngạch xuất khẩu ớt đạt 17,4 triệu USD, tăng tới 33% so với tháng trước đó, cho thấy nhu cầu nhập khẩu đang có xu hướng gia tăng tại nhiều thị trường.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VPSA), ớt hiện là một trong những loại gia vị được tiêu thụ phổ biến nhất trong nhóm rau củ và mang lại giá trị kinh tế cao. Các thị trường như Trung Quốc, Lào và Hàn Quốc đánh giá cao ớt Việt Nam nhờ hương vị cay thơm đặc trưng, phù hợp với văn hóa ẩm thực địa phương.

Lãnh đạo VPSA cho biết Trung Quốc là một trong những thị trường tiêu thụ ớt lớn nhất nhờ nhu cầu phục vụ các món ăn truyền thống có vị cay đậm như lẩu Tứ Xuyên. Vào mùa lạnh, lượng tiêu thụ các món ăn cay tại quốc gia này thường tăng mạnh, kéo theo nhu cầu nhập khẩu ớt, đặc biệt là ớt khô.

Theo vị này, trước đây Trung Quốc chủ yếu nhập khẩu ớt từ Ấn Độ. Tuy nhiên, khi nguồn cung từ quốc gia Nam Á gặp khó khăn, các doanh nghiệp Trung Quốc đã chuyển hướng sang tìm kiếm nguồn hàng từ Việt Nam.

Không chỉ Trung Quốc, thị trường Lào cũng duy trì sức mua lớn đối với các sản phẩm từ ớt. Người dân nước này có thói quen sử dụng nhiều gia vị cay trong bữa ăn hằng ngày, trong đó ớt khô là nguyên liệu quan trọng để chế biến các món ăn truyền thống như ớt chiên giòn, ớt muối chua, sa tế hay các món hầm.

Các chuyên gia trong ngành nhận định lợi thế của ớt Việt Nam nằm ở độ cay cao và sự đa dạng về chủng loại. Những giống phổ biến như ớt chỉ thiên, ớt hiểm hay ớt sừng vàng đều có hàm lượng cay cao, phù hợp với khẩu vị của nhiều thị trường châu Á.

Hiện nay, châu Á là khu vực sản xuất ớt lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 80% sản lượng toàn cầu. Thương mại ớt toàn cầu được ước tính đạt khoảng 35 tỷ USD mỗi năm, quy mô không thua kém nhiều mặt hàng nông sản giá trị cao khác như cà phê hay trà.

Các quốc gia sản xuất ớt lớn trên thế giới gồm Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Bangladesh, Pakistan, Myanmar, Mexico và Nigeria. Trong phân khúc ớt khô, Ấn Độ hiện là nước sản xuất và xuất khẩu lớn nhất thế giới, tiếp theo là Việt Nam, Trung Quốc và Indonesia.

Bên cạnh nhu cầu thị trường thuận lợi, giá ớt trong nước thời gian qua cũng có nhiều biến động. Thông thường, giá ớt xuất khẩu dao động từ 45.000-65.000 đồng/kg. Tuy nhiên, khi nguồn cung khan hiếm, giá có thể tăng mạnh.

Cuối năm 2025, giá ớt trong nước từng có thời điểm lên tới 120.000-150.000 đồng/kg khi thương lái đẩy mạnh thu mua để phục vụ các đơn hàng xuất khẩu. Mức giá này đã mang lại nguồn thu đáng kể cho nhiều hộ nông dân tại các vùng chuyên canh.

Tại Việt Nam, Đồng bằng sông Cửu Long hiện là vùng sản xuất ớt trọng điểm. Trong đó, Đồng Tháp được xem là một trong những "vựa ớt" lớn nhất cả nước với diện tích canh tác gần 2.000 ha mỗi năm, năng suất bình quân hơn 10 tấn/ha.

Ở khu vực phía Bắc, Lạng Sơn cũng là địa phương có diện tích trồng ớt đáng kể, tập trung tại các huyện như Chi Lăng, Lộc Bình, Hữu Lũng và Văn Quan. Những năm gần đây, nhiều giống ớt cao sản đã được đưa vào canh tác, giúp năng suất đạt khoảng 300-500 kg mỗi sào.

Ngoài giá trị kinh tế, ớt còn được đánh giá cao về mặt dinh dưỡng. Theo các nghiên cứu y học, ớt chứa capsaicin - hoạt chất có khả năng kích thích cơ thể sản sinh endorphin, hỗ trợ giảm đau tự nhiên. Một số nghiên cứu cũng cho thấy hoạt chất này có thể góp phần cải thiện tuần hoàn máu, hạn chế nguy cơ hình thành cục máu đông và hỗ trợ kiểm soát huyết áp.