Một gã khổng lồ Mỹ đang âm thầm làm điều chưa từng có tại Việt Nam, phía sau là thương vụ 2 tỷ USD với NVIDIA

Ngày 28/10, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế mùa thu 2026, TP.HCM công bố dự án sản xuất vật liệu bán dẫn nhiệt điện và bộ làm mát nhiệt điện của Công ty TNHH II-VI Việt Nam, thuộc Tập đoàn Coherent (Mỹ).

Dự án có tổng vốn đầu tư 45 triệu USD, tương đương khoảng 1.176 tỷ đồng, sử dụng 17.291 m² nhà xưởng thuê.

NVIDIA rót 2 tỷ USD, Coherent mở rộng sản xuất tại Việt Nam

Doanh nghiệp đứng sau dự án - Coherent - là một trong hai nhà sản xuất công nghệ quang học được NVIDIA công bố đầu tư 2 tỷ USD vào tháng 3/2026, bên cạnh Lumentum.

Theo hồ sơ gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), ngày 2/3, NVIDIA đã hoàn tất mua gần 7,79 triệu cổ phiếu Coherent với giá 256,80 USD/cổ phiếu, tổng giá trị 2 tỷ USD. Cùng thời điểm, hai doanh nghiệp công bố thỏa thuận hợp tác chiến lược nhiều năm nhằm phát triển công nghệ truyền dẫn quang cho các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) thế hệ mới.

Thỏa thuận bao gồm cam kết mua sản phẩm trị giá nhiều tỷ USD của NVIDIA, cùng quyền tiếp cận năng lực sản xuất các thiết bị laser và mạng quang tiên tiến của Coherent trong tương lai.

Đây là những công nghệ phục vụ việc truyền tải lượng dữ liệu khổng lồ giữa các bộ xử lý và máy chủ AI. Khi quy mô tính toán tăng lên, tốc độ truyền dữ liệu, mức tiêu thụ điện và khả năng kiểm soát nhiệt độ của thiết bị trở thành những yếu tố quan trọng đối với hiệu suất vận hành.

Dự án 45 triệu USD vừa được công bố tại Việt Nam tập trung vào một mắt xích trong lĩnh vực này: vật liệu bán dẫn nhiệt điện và các bộ làm mát nhiệt điện.

Khác với hệ thống điều hòa thông thường, bộ làm mát nhiệt điện sử dụng dòng điện để chuyển nhiệt từ bề mặt này sang bề mặt khác, giúp duy trì nhiệt độ ổn định cho các linh kiện điện tử nhạy cảm.

Theo giới thiệu của Coherent, công nghệ này được ứng dụng trong các thiết bị truyền dẫn quang, laser và những hệ thống cần kiểm soát nhiệt độ chính xác. Đặc biệt, tại các thiết bị truyền dữ liệu tốc độ cao, nhiệt độ ổn định giúp giảm lỗi tín hiệu và kéo dài tuổi thọ linh kiện.

Phía sau dự án 45 triệu USD là kế hoạch đầu tư gần 1 tỷ USD

Thực tế, Coherent đã hiện diện tại Việt Nam hơn 20 năm. Tập đoàn bắt đầu hoạt động từ năm 2005 thông qua II-VI Việt Nam tại Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore (VSIP 1), thuộc Bình Dương trước đây. Đây cũng là cơ sở đã sản xuất các sản phẩm nhiệt điện từ nhiều năm trước.

Sau đó, Coherent mở rộng hoạt động ra miền Bắc với cơ sở tại Bắc Ninh, trước khi triển khai các dự án sản xuất bán dẫn và quang học tại Đồng Nai.

Tháng 7/2025, tập đoàn khánh thành nhà máy tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 1 với vốn đầu tư ban đầu 127 triệu USD. Đây là bước triển khai trong kế hoạch gồm ba dự án công nghệ cao tại Đồng Nai, có tổng vốn đăng ký ban đầu gần 1 tỷ USD.

Ba dự án tập trung vào sản xuất vật liệu bán dẫn cacbua silic (silicon carbide), thiết bị quang học tiên tiến, cùng hệ thống đo lường, kiểm tra và sản xuất linh kiện bán dẫn. Theo thông tin được công bố tại lễ khánh thành, các dự án được kỳ vọng tạo ra giá trị sản xuất hơn 1,2 tỷ USD mỗi năm khi đi vào vận hành theo kế hoạch.

Hoạt động mở rộng tiếp tục diễn ra trong năm 2026. Tháng 6, Coherent thuê thêm 30.000 m² nhà xưởng xây sẵn tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch 2.

Đáng chú ý, trong cuộc làm việc với cơ quan chức năng Đồng Nai ngày 23/10, lãnh đạo Coherent Việt Nam cho biết cơ sở Nhơn Trạch 2 đang tập trung vào thiết bị thu phát tín hiệu quang tốc độ cao và đã thiết lập dây chuyền sản xuất thử nghiệm. Đây là nhóm thiết bị có vai trò quan trọng trong hạ tầng kết nối trung tâm dữ liệu, cũng là lĩnh vực đang thúc đẩy tăng trưởng của Coherent trên toàn cầu.

Cùng tại sự kiện này, doanh nghiệp thông tin đã chế tạo thành công tấm nền bán dẫn cacbua silic mà Coherent giới thiệu là đầu tiên được sản xuất tại Việt Nam. Cacbua silic là vật liệu bán dẫn có khả năng hoạt động trong điều kiện điện áp và nhiệt độ cao, được ứng dụng trong thiết bị điện công suất lớn, xe điện và nhiều hệ thống công nghiệp tiên tiến.

Song song với việc mở rộng nhà máy, Coherent đặt mục tiêu tăng lực lượng lao động tại Việt Nam từ khoảng 5.000 người lên hơn 12.000 người vào năm 2028.

Các kế hoạch đầu tư diễn ra trong bối cảnh mảng kinh doanh phục vụ trung tâm dữ liệu đang tăng trưởng mạnh. Theo báo cáo tài chính năm 2026, kết thúc ngày 30/6, Coherent ghi nhận doanh thu hợp nhất 7,12 tỷ USD, tăng 22,5% so với năm trước. Lợi nhuận ròng thuộc về cổ đông công ty đạt 805 triệu USD.

Riêng mảng trung tâm dữ liệu và truyền thông mang về 5,27 tỷ USD doanh thu, tăng 40%, đóng góp khoảng 74% tổng doanh thu toàn tập đoàn. Coherent cho biết nhu cầu thiết bị truyền dẫn quang phục vụ các trung tâm dữ liệu AI là một trong những động lực chính thúc đẩy kết quả kinh doanh.