Việt Nam có 1 loại lá chống rụng tóc, kích thích mọc tóc con: Người Nhật coi là lá hồi sinh, cứ ra chợ là đầy

Đó chính là lá tía tô!

Theo lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), tía tô (Perilla frutescens) được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia châu Á, vừa làm thực phẩm vừa được dùng trong y học cổ truyền. Các nghiên cứu hóa học đã phát hiện hàng trăm hợp chất hoạt tính sinh học trong cây, trong đó có flavonoid, polyphenol và axit rosmarinic. Những hợp chất này được quan tâm nhờ đặc tính chống oxy hóa và chống viêm.

Đáng chú ý, tía tô cũng đang được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ mọc tóc. Tuy nhiên, đây là điểm cần hiểu đúng: bằng chứng hiện nay chưa đủ để khẳng định dùng nước lá tía tô gội đầu có thể điều trị rụng tóc ở người.

Người Nhật đặc biệt coi trọng lá tía tô (shiso), coi là một loại "bảo bối" cho sức khỏe, bí quyết trường thọ và là gia vị không thể thiếu trong ẩm thực tinh tế, giúp kháng khuẩn đồ sống, nấu lá làm nước uống thanh lọc và khả năng dược tính cao.

Vai trò của lá tía tô trong chống rụng tóc, kích thích mọc tóc con

Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ tía tô có thể tác động đến chu kỳ phát triển của nang tóc.,

Trong một nghiên cứu trên chuột, phân đoạn chiết xuất từ tía tô thúc đẩy nang tóc chuyển sang giai đoạn tăng trưởng. Một số hoạt chất, trong đó có axit rosmarinic, cũng được ghi nhận có khả năng tác động đến tế bào nang tóc trong các mô hình nghiên cứu.

Những phát hiện này mở ra hướng nghiên cứu tiềm năng, nhưng không đồng nghĩa với việc gội đầu bằng nước lá tía tô sẽ giúp tóc mọc nhanh hoặc chữa được hói đầu.

Đặc biệt, hiện chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng chất lượng cao trên người để xác nhận hiệu quả của nước lá tía tô đối với chứng rụng tóc. Vì vậy, nếu rụng tóc kéo dài, rụng thành từng mảng hoặc tóc thưa nhanh, không nên chỉ dựa vào các phương pháp dân gian mà bỏ qua việc tìm nguyên nhân.

Vì sao tía tô được quan tâm về mặt sức khỏe?

Điểm đáng chú ý của tía tô nằm ở thành phần hóa học khá phong phú.

Các nghiên cứu tổng quan cho thấy cây tía tô chứa nhiều nhóm hợp chất như flavonoid, polyphenol, terpenoid và axit phenolic. Nhiều hợp chất trong số này có hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm trong các mô hình nghiên cứu.

1. Giàu các hợp chất chống oxy hóa

Axit rosmarinic, luteolin, apigenin và một số hợp chất phenolic là những thành phần được tìm thấy trong tía tô.

Các chất này có khả năng chống oxy hóa trong nghiên cứu thực nghiệm, từ đó giúp các nhà khoa học quan tâm đến tiềm năng của tía tô trong việc bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa hoạt tính chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm và hiệu quả điều trị một bệnh cụ thể ở người.

2. Có tiềm năng chống viêm

Một số hoạt chất trong tía tô đã được nghiên cứu về khả năng tác động lên các con đường liên quan đến phản ứng viêm.

Các tổng quan khoa học ghi nhận tía tô có hoạt tính chống viêm trong nhiều mô hình thực nghiệm. Đây cũng là một trong những hướng nghiên cứu đáng chú ý nhất của loại cây này.

3. Được nghiên cứu về sức khỏe hô hấp và dị ứng

Tía tô từ lâu đã xuất hiện trong y học cổ truyền ở một số nước châu Á. Các nghiên cứu hiện đại cũng đang tìm hiểu tác động của các hợp chất trong tía tô đối với phản ứng dị ứng và viêm đường hô hấp.

Dù vậy, những kết quả này chủ yếu vẫn nằm ở mức nghiên cứu dược lý và tiền lâm sàng. Không nên tự dùng tía tô thay thế thuốc điều trị hen, dị ứng hoặc các bệnh hô hấp khác.

4. Có nhiều cách sử dụng trong ẩm thực

Một ưu điểm đơn giản nhưng đáng kể của tía tô là có thể được sử dụng như một loại rau gia vị trong bữa ăn hằng ngày.

Thay vì coi tía tô như một “bài thuốc chữa bách bệnh”, có thể xem đây là một loại rau quen thuộc, góp phần đa dạng hóa chế độ ăn và cung cấp nhiều hợp chất thực vật.

Nếu muốn dùng tía tô chăm sóc tóc thì sao?

Nhiều người có thói quen đun nước lá tía tô để gội đầu. Cách làm này tương đối đơn giản. Bạn có thể dùng nước lá đã đun và để nguội để gội, đồng thời massage nhẹ nhàng. Không nên chà xát mạnh bã lá lên da đầu, bởi ma sát có thể gây kích ứng hoặc làm tổn thương da.

Những người có da đầu nhạy cảm nên thử trên một vùng da nhỏ trước. Nếu xuất hiện ngứa, đỏ, rát hoặc nổi mẩn, cần ngừng sử dụng.

Quan trọng hơn, nếu tóc rụng nhiều trong thời gian dài, nên tìm nguyên nhân thay vì chỉ tìm một loại lá để gội đầu. Rụng tóc có thể liên quan đến nhiều yếu tố như di truyền, thay đổi nội tiết, thiếu hụt dinh dưỡng, bệnh lý da đầu, stress hoặc một số bệnh lý toàn thân.

Tóm lại, tía tô là một loại rau quen thuộc và có tiềm năng dược lý đáng chú ý, nhưng không nên “thần thánh hóa” thành thuốc chữa bệnh hay thuốc mọc tóc. Những bằng chứng hiện có rất đáng để tiếp tục nghiên cứu, đặc biệt đối với các hoạt chất như axit rosmarinic, nhưng vẫn cần thêm nghiên cứu trên người để xác định hiệu quả thực tế.